Albistea entzun

Frantziako Legebiltzarrerako hauteskundeak. Lehenengo itzulia

Sarkozyrik gabe, maldan behera

Bigarren itzulirako UMPk ez du eskatu, ohi bezala, eskuin muturraren kontrako botoa

Amagoia Mujika -

2012ko ekainak 12

Frantziako eskuin parlamentarioak ez du sozialistekin kohabitazioan agintzeko aukerarik izango. Nicolas Sarkozyren UMPk gobernua galdu zuen, eta orain legebiltzarra galtzear da, nahiz eta alderdiko buruzagiek ez duten porrota onartu. Jean-François Cope UMPko idazkari nagusiak eta François Fillon lehen ministro ohiak —Sarkozy ordezkatzeko gehien entzuten diren izenak— sozialisten emaitzak soilik hartuta «pare-parean» geratu direla nabarmendu nahi izan dute, baina Frantziako zentro-eskuinak botoen %34 lortu ditu, duela bost urte baino ia 11 puntu gutxiago, eta UMPk bakarrik ia 3.000.000 boto galdu ditu.

Bistan da UMPk etorkizun zailari aurre egin beharko diola legebiltzarreko hauteskundeak amaitu bezain laster. Baina bitartean, aste honetan bertan, eskuin muturrarekiko izan duten jarrera aldaketak ere zeresanik eman du, izan ere, Errepublikaren Frontea kolokan jarri baitute, historikoki bi alderdi nagusiek, PSk eta UMPk, eskuin muturra alboratzeko egindako akordioa.

Martin Aubry PSko idazkari nagusiak hautagai sozialistei dei egin die UMP Fronte Nazionalarekin bitara lehiatzen den barrutietan UMPren alde egin dezaten. UMPk, berriz, sozialistak are gehiago indartzeko beldurrez, alderdiko legebiltzarkideei eta militanteei batera edo bestera egiteko askatasuna ematea erabaki du.

UMPk eta Fronte Nazionalak datorren astera begirako estrategia argitu dute, eta ez dira elkarren aurka ariko. Copek «arraultza guztiak ezkerraren saskian» ez sartzeko ohartarazi die militanteei. «Fronte Nazionala eta ezkerreko hautagai bat lehiatzen diren barrutietan gauza ez da FNri botoa ematea, baina ezta ezker muturrarekin aliatzea erabaki duten sozialistei ere».

Fronte Nazionala da gehien hazi dena, eta oso litekeena da Asanblea Nazionalera itzultzea, 1988tik lehen aldiz —zero eta lau hautagairen artean ematen diote inkestek—. Marine Le Penek ere ez du kontsignarik eman, baina bere alderdia ez dagoen barrutietan «moral publikoaren kontrakoei eta antidemokratikoei botorik ez emateko» eskatu du. Itxura guztia dauka udako oporren ondoren martxa hartuko duen legebiltzarrean eskuinak aro berriari hasiera emango diola.

Hamarkada bat

UMP alderdiak hamarkada egin du boterean, baina Jacques Chiracen helburuak desitxuratzen hasi dira. UMP alderdia Chiracen RPR Errepublikaren Aldeko Batasunak eta Jean-Pierre Raffarinen DL Demokrazia Liberala alderdien bat egiteak eragin zuen, Fronte Nazionalari aurre egin beharrak ere batu du eskuina. Sorreratik polemikez eta gorabeherez zipriztindua, baina boteretsu.

2004an Chiracen gobernua ahuldua zela zurrunbilo baten moduan bereganatu zuen Sarkozy Ekonomia ministroak UMP alderdiaren gidaritza, eta 2007an, presidentetzarako hautagaitzaren berri eman zuenean, bere burua «odol nahastua duen frantziar txikia» bezala aurkeztu zuen herritar hunkituen aurrean. Bere pertsonaren inguruan batu zituen bi korronte nagusiak, ibilbidean gero eta eskuinaren muturrerago kokatu zen arren.

Sarkozy joan da, ordea, eta harekin batera, ika-mikarako garaia heldu da. Ez da berria Coperen eta Fillonen arteko ezinikusia. Iaz, immigranteen gaiak azaleratu zuen UMPren bi korronteen arteko aldea: Copek eskuinerago, islamaren kontra esandakoek bere onetik atera zuten Fillon, eta Sarkozyk ezin izan zuen biak batzeko gaitasun eza ezkutatu. UMPren bi joerak aurrez aurre daude orain.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna