Noiz sortua: 2017-08-10 00:30:00

Liskarrak piztu dira Kenyan, oposizioak hauteskundeen emaitzak ezbaian jarri ostean

Kenyattaren garaipena «iruzurra» dela esan du Odingak. Oposizioak salatu du eraso egin diotela sistemari. Liskarrak egon dira polizien eta manifestarien artean
Oposizioak hauteskundeak iruzurra izan direla esan ostean, liskarrak izan dira Nairobin.
Oposizioak hauteskundeak iruzurra izan direla esan ostean, liskarrak izan dira Nairobin. DAI KURKOWA / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Miren Osa Galdona -

2017ko abuztuak 10

Hauteskundeen emaitzek sortu lezaketen tentsioaren beldur, boza ematera joan ziren asteartean kenyarrak. Behin emaitzak jakinda, tentsioak eztanda egin du. Hiru hildako izan dira: bi, Poliziak tiro egin ostean, eta hirugarrena, hainbat labankadaren ondorioz. Emaitzen arabera, Uhuru Kenyatta egungo presidenteak jarraituko du karguan. Raila Odinga oposizioko liderrak, ordea, hauteskundeen emaitzak «asmatu» izana leporatu dio gobernuari, eta salatu du zibereraso bat egon dela botoak kontatzeko orduan. Hauteskunde Batzordeak ez du agiri ofizialik zabaldu. Iturri ofizialek, botoen %90 zenbatuta, jakinarazi dute Kenyattak bozen %54,5 lortu dituela, eta Odingak, berriz, %44,6. Txio bidez salatu du hauteskunde iruzurra oposizioko liderrak, eta zaleek kaleak itxi dituzte protesta moduan. «Hauteskundeen emaitzak ez onartzeko eskatzen diegu herritarrei, baina liskarrik sortu gabe. Hala ere, nik ez dut haien kontrolik». Poliziak negar gasa erabili du manifestariak sakabanatzeko. Egunak aurrera egin ahala, liskarrak baretuz joan dira.

Iruzurrari dagokionez, sistema informatiboari eraso egin diotela esan du Odingak. Botoetan eragina izan duen algoritmo bat ezartzea leporatu dio gobernuari; duela hamar egun hil zuten Chris Msando Hauteskunde Batzordeko buruaren identitatea erabili dutela salatu du. Trikimailuak 11 punturen aldea emango lioke Kenyattari. Iruzurraren inguruko 50 dokumentu jarri ditu Odingak bere Twitter kontuan. Hauteskunde Batzordeari helaraziko dizkio txosten guztiak, eta oraingoan «harrapatu» egin dituztela adierazi du.

Behin betiko emaitzen zain

Hauteskunde Batzordeak gezurtatu egin du informazioa. Batzordeak adierazi duenez, bere sistemak ez du inongo erasorik jasan, «ez bozetan, ezta ondoren ere». Sistema segurua dela esan du, eta orain arteko datuak ez direla «behin betikoak» gaineratu. Hauteskunde Batzordeak azpimarratu du ez dela datu ofizialik jakingo boto fisiko zein elektroniko bakoitza zenbatuta egon arte.

Nazio Batuen Erakundeak Kenyan duen batzordeak ere adierazi du ez dagoela erabat ados behin-behineko emaitzekin, aurkeztu diren dokumentuak direla eta. Gobernuak, berriz, lasai egoteko eta zuhurtziaz jokatzeko eskatu die herritarrei:«Herritarren biziak eta Kenyaren egoera baketsua galarazten duten ekintzak baztertu behar ditugu».

Bozetan bigarren itzulirik ez egoteko, hautagaiek botoen erdiak baino bat gehiago behar dute, eta, gutxienez, botoa ematera dei eginda dauden herritarren laurdenek hartu behar dute parte bozetan. Azken emaitza ofizialek orain arteko datuak mantenduko balituzte, ez litzateke beste itzulirik izango.

2013an ere hauteskundeen emaitzengatik kexu agertu zen Odinga. 8.000 botoren aldeaz galdu ostean, helegitea jarri zuen bozen irregulartasunengatik. Auzitegi Gorenak atzera bota zuen helegitea.

Geroztik, Odinga oposizioko liderra izan da. NASA Aliantza Nazionala alderdiarekin oposizioko indarrak batu dituzte Kenyatta presidentetzatik kentzeko.

Tentsioa lehertu da

Hauteskunde kanpainan, etnia ezberdinen arteko tentsioa eragiteko hainbat mezu zabaldu zituzten. Agintari nagusiek, hala ere, lasaitasuna eskatu zuten, baita nazioarteko arduradunek ere. Dena den, bozen emaitzek sortuko zituzten erreakzioen beldurrak eztanda egin du. NASA alderdiko jarraitzaileek lehen orduan ekin diete protestei, Odingak Twitter bidez hauteskunde iruzurra iragarri bezain laster. Bi hildako izan dira Mathare auzoan, polizien tiroengatik. Rio Tana herrian ere, hildako bat izan da, bost lagunek labankadaz eraso egin ostean. Bestalde, harriak botaz, Nairobira doan errepide bat itxi dute. Hiriburuko kaleetan ere tentsioa sortu da talde ezberdinen artean, eta gobernuak segurtasun indarrak bidali ditu kalera: armak eta negar gasa erabili ditu Poliziak manifestarien aurka. Manifestariek kaleak itxi dituzte Kibera eta Mathare auzoetan, harriz eginiko harresiekin, eta sua piztu dute zirkulazioa oztopatzeko. Herritar asko bildu da, eta, han ere, negar gasa maneiatu du Poliziak.

Mathare auzoan lehen lerrotik bizi izan zuten 2007ko hauteskundeen osteko indarkeria. Bizilagunek elkarren aurka egin zuten, oposizioak Mwai Kibaki presidenteak kargua hauteskunde iruzur baten ondorioz eskuratu zuela salatu ostean. Orain dela hamar urteko liskarren eraginez, 1.100 pertsona hil ziren, eta 600.000k etxea utzi behar izan zuten. Orduan, Uhuru Kenyatta, oraingo presidentea, lehen ministrordea zen. Nazioarteko Auzitegi Gorenak auzipetu egin zuen gizateriaren aurkako delituengatik. Iaz, lekuko eta testigantza faltagatik, kasua bere horretan utzi behar izan zuten.

Liskarrak baretu direnean, bakea eskatu dute herritarrek. Lagun batek esan du adi egongo zaizkiela buruzagiaren mezuei: «Emaitza onartzeko eskatzen badigu, horrela egingo dugu; horrela ez bada, kalera irtengo gara». Kenyattak berriro hartuko luke kargua; Odingarentzat lehen aldia litzateke. Irabazlea Kenyako seigarren presidentea izango da.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Ekainaren 1ean eguneratua, 19:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan ez da inor hil COVID-19 gaitzaren eraginez. Bost positibo atzeman dituzte PCR probekin, eta 11 gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 29.309 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.066 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Guardia bat pertsona bezero bati tenperatura hartzen, saltoki baten sarreran, Panama Hirian. ©Bienvenido Velasco / EFE

Munduan sei milioi pertsona baino gehiago kutsatu ditu birusak

Berria

375.000 pertsona hil dira COVID-19aren eraginez. Horien artean 105.000, Ameriketako Estatu Batuetan.

Gallartako agerraldiaren irudia, Josu Erkorekaren Twitter kontuan agertua ©@Jerkoreka

Urkulluk Euskal Herri osoan ibiltzea baimentzeko eskatu die Frantziari eta Espainiari

Gotzon Hermosilla

Jaurlaritzak espero du Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa hirugarren fasera pasatuko direla astelehenetik aurrera.

Adegiko zuzendaritzako kideak, gaurko agerraldian. ©ANDONI CANELLADA / FOKU

Adegi bat dator ELArekin erregulazioan daudenen soldata osatzeko

Xabier Martin

Osatze horiek egin ahal izateko finantzaketa, ordea, ez du nahi "bakarrik enpresaren bizkar uztea". Ekonomia %7 eta %10 artean uzkurtuko dela aurreikusi du Gipuzkoako patronalak, eta azken bi urteetan sortu diren 12.000 enpleguak galdu egingo direla.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna