Albistea entzun

Geroa Baik eta EH Bilduk espero dute Saizekin ados jartzea inputazio indizeaz

Ekonomia kontseilaria Uxue Barkosekin batzartuko da etzi, eta Adolfo Araizekin ostiralean, Hitzarmen Ekonomikoaren auzia konpontzeko
Elma Saiz Ekonomia eta Ogasun kontseilaria, Uxue Barkosekin.
Elma Saiz Ekonomia eta Ogasun kontseilaria, Uxue Barkosekin. IÑIGO URIZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Joxerra Senar -

2022ko urtarrilak 25 - Iruñea

Korapiloa aska daitekeela ematen du. Hitzarmen Ekonomikoaren abenduaren 19ko azken akordioan, Nafarroako eta Espainiako gobernuek erabaki zuten inputazio indizearen zenbatekoa zehazteko ahalmena bien arteko koordinazio batzordearen eskuetan uztea. PSNrentzat legean egindako txikikeria tekniko bat baino ez zena, autogobernuaren aurkako erasotzat jo du Nafarroako Gobernuko beste bazkide nagusiak, Geroa Baik. EH Bilduk bat egin zuen haren irakurketarekin, eta, ikusirik ez zuela babes nahikorik, PSNk erretiratu egin zuen proposamena. Atzo, Geroa Baiko Uxue Barkos baikor azaldu zen akordio bat lortzeko aukerari buruz, eta, zuhurrago azaldu bazen ere, EH Bilduko Adolfo Araizek esan zuen «ados jartzeko aukera» dagoela.

Berez, Elma Saiz etzi bilduko da Geroa Bairen ordezkaritzarekin, eta ostiralean EH Bildurekin. Navarra Sumarekin ere harremanetan jarri da Ekonomia eta Ogasun Departamentua, baina Carlos Perez Nievas eskuineko koalizioko ordezkariak ez zuen zehaztu noiz bilduko diren. Ez zuen argitu elkarrizketa horretan beren posizioa zein izango den.

Akordioaren letra txikia

Abenduaren 23an azaleratu zen arazoa. Egun batzuk lehenago, Hitzarmen Ekonomikoa berritzeko akordioa erdietsi zuten Madrilek eta Iruñeak. 1990ean legea aurrera atera zenetik, seigarren aldaketa zen hura. Akordioaren arabera, Nafarroak bere gain hartuko zituen Tobin tasa, Google tasa eta merkataritza elektronikoko BEZaren bilketak; gainera, finantza arloan, BEZaren bilketa doitzeko formula berritu zuten. Parlamentuko talde guztiak ados zeuden edukiarekin, baina legeari beste hainbat aldaketa egiteko baliatu zuten bi gobernuek, eta letra txikia irakurtzean piztu zen ekaitz politikoa.

Batetik, bi gobernuen arteko koordinazio batzordearen eskumenak zerrendatzen ditu 67. artikuluak, eta horien artean nagusietako bat ekarpenaren kalkulua hitzartzea da. Aipamen horri aldaketatxo bat gehitu zioten: «Ekarpenaren kalkulurako aldagai bat gehiago da inputazio indizea». Gainera, lehen xedapen iragankorra kendu zuten. Xedapen horretan, zehazten da 2005-2009ko epeko ekarpenaren kalkulurako inputazio indizea %1,6koa zela —legean hitzez hitz ehuneko hori aipatzen den aldi bakarra da—.

Elma Saizen arabera, aldaketa teknikoak baino ez dira: 67. artikuluan gehitutakoa «zehaztapen tekniko hutsa» da, eta xedapen iragankorra kendu egin dute «soilik 2005-2009 urteei» egiten dielako aipamen.

Geroa Bai eta EH Bildu ez datoz bat irakurketa horrekin, inputazio indizeak balio politiko berezia duelako. 1990ean, estatuko aurrekontuetatik bere gain hartu gabeko zerbitzuen %1,6 ordaintzea aukeratu zen —Kontzertu Ekonomikoak, berriz, %6,24koa ezarri du Araba, Bizkai eta Gipuzkoarentzat—. Ehuneko hori errentaren arabera markatu zen, eta ez biztanle kopuruaren arabera. Ordutik, ehuneko hori ez da inoiz aldatu negoziazioetan. Horregatik, Geroa Baik eta EH Bilduk ez dute ulertzen zergatik den beharrezkoa hori zehaztea.

Hitzarmen Ekonomikoko auzi teknikoez negoziatzeko gunea da koordinazio batzordea, eta, inputazio indizea zehazteko aukera bere eskuetan utzita, etorkizunean eztabaida hori parlamentutik kanpo uzteko bidea irekitzen dela uste dute Geroa Baik eta EH Bilduk.

«Ez da beharrezkoa»

Asteak iragan dira, eta oraingoz ez dago akordiorik. Atzo, Eledunen Batzordearen osteko agerraldian, gaia hizpide izan zuten berriz. Barkosek gogora ekarri zuenez, Jose Antonio Asiain 1990eko negoziazioan Nafarroako ordezkari izandakoak baieztatu du ez dela beharrezkoa aldaketa hori egitea. Alde guztiak kontent utziko dituen konponbide bat aurki daitekeela uste du. EH Bilduko Adolfo Araizen ustez, «aldaketa hori ez da beharrezkoa». PSNko Ramon Alzorrizen arabera, konponbide bat aurki daiteke, «baina, Espainiako Gobernua ez badago ados, kale itsu batera» helduko dira.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Ibilgailuak, A63 autobidean, artxiboko irudi batean. ©Guillaume Fauveau

Frantziako Gobernuak 100 euroren laguntza emango die autoa lanerako behar dutenei

Iker Aranburu

Abenduaren 31n amaituko da erregaiaren hamar zentimoko deskontu orokorra, eta hortik aurrera langile apalenentzat izango da laguntza. 

Etxebizitzak salmentan eta alokairuan Iruñeko Alde Zaharrean ©Iñigo Uriz (Foku)

Hipoteka izoztu ahalko dute Kutxabankeko bezero «zaurgarrienek»

Jokin Sagarzazu

Finantza erakundeak bat egin du Espainiako Gobernuaren Praktika Onen Kodearekin. Interes tasen igoeragatik, hipotekaren zenbatekoa orain berrikusi behar dutenek batez beste 200 eurotik gorako igoera izango dute hilero.

Macron, atzo, Albaniako hiriburuan. ©Malton Dibra / EFE

Macron: «Fikzioa dira argindar mozketak»

Berria

Argindar mozketei buruzko eztabaida beroa hoztu nahi du Emmanuel Macron Frantziako Errepublikako presidenteak.

Eguzki plakak eta haize errotak Dongtain, Txinako Jiangsu probintzian. ©ALEX PLAVEVSKI/ efe

Energia krisi globala ziztu bizian ari da indartzen berriztagarrien hazkundea

Irune Lasa

Energia segurtasunaren inguruko kezkak areagotu egin ditu inbertsioak. IEAren arabera, eguzki energia fotovoltaikoak 2027an gaindituko du ikatza

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...