Albistea entzun

GALi gorazarre Kongresuan

Villarejo polizia ohiak talde armatu horrekin lotu du Felipe Gonzalez; esan du «ausartu zen bakarra» izan zela. Estatu indarkeria zuritzeko «zigorgabetasuna» kritikatu du EH Bilduk
Jose Manuel Vilarejo komisario ohia, asteazkenean, Espainiako Kongresuan.
Jose Manuel Vilarejo komisario ohia, asteazkenean, Espainiako Kongresuan. CHEMA MOYA / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Jon O. Urain -

2021eko urriak 23

Iragana gogoratzeko astea izan da igarotakoa. ETAk armak isilarazi zituela hamar urte bete izanak eta urteurrenaren atarian Arkaitz Rodriguez Sortuko idazkari nagusiak eta Arnaldo Otegi EH Bilduko koordinatzaileak ETAren biktimen oinazea aitortu izanak ia monopolizatu egin du asteko eztabaida politikoa. Asteazkenean, ordea, beste talde armatu bati gorazarre egin zioten Espainiako Kongresuan: Kitchen auziari buruzko batzordean, Jose Manuel Villarejo komisario ohiak gerra zikina babestu zuen, eta Felipe Gonzalez Espainiako gobernuburu ohia seinalatu zuen GALen sustatzaile gisa.

Jon Iñarritu EH Bilduko diputatuak Eduardo Moreno Bergaretxe Pertur eta Jose Miguel Etxeberria Alvarez Naparra-ren desagerpenei buruz galdetu zion Villarejori, eta polizia ohiak ETAri egotzi zion Perturrena. Naparraz galdetuta, berriz, zera esan zuen: «Egon ziren bi edo hiru bazter urrunetan galdu zirenak. Nik, tamalez, ez nuen parte hartu, baina gustatuko zitzaidakeen». Eta erantsi zuen: «Terroristak deuseztatu behar ziren, eta oso ondo egin zuten nire kideek». Are, Felipe Gonzalezen rola goraipatu zuen Villarejok, Gabriel Rufian ERCko diputatuari erantzunez: «Ez dut uste GAL akats bat izan zenik, Frantziak ETA erabiltzen zuelako Espainiari xantaia egiteko. Frantziak modu berean deuseztatu zuen OAS; Espainian, Felipe Gonzalez izan zen ausartu zen bakarra».

Polizia ohiaren hitzek izan al dezakete ondoriorik? Iñarrituk BERRIA-ri azaldu dio Naparrari edo Perturri buruzkoak aintzat hartzeko arazoa Villarejoren sinesgarritasuna dela; Kongresuko batzordean galdetu ziotenean gezurretan harrapatu zutela: «Desagertu baten senidea banintz, salaketa bat jarriko nuke, deklaratu dezan. Ez dakit zerbait egingo den, ez duelako frogarik aurkezten». Iñarrituk uste du Villarejoren helburua dela «zarata egitea eta transmititzea informazio asko daukala».

Estatu indarkeriaren gorazarreak, berriz, izango du ondoriorik? Iñarrituk salatu du «bi neurri» daudela, eta estatu indarkeria goraipatzean «zigor- gabetasuna» dagoela: «Guri eskaera batzuk egiten dizkigute, aste honetan ikusi den bezala, baina beste batzuetan garrantzia kentzen zaio edo normaltzat ematen dute. Pentsa guk halako zerbait esaten dugula».

Pertur ETApm-ko zuzendaritzako kidea zen, eta 1976ko uztailaren 23an ikusi zuten azken aldiz, Pausun (Lapurdi). Hiru hipotesi zeuden: bide politikoen alde zegoelako ETAko Komando Bereziek hil zutela da hipotesietako bat; eskuin muturreko talderen batek hil zuela da beste bat, eta Espainiako zerbitzu sekretuek aginduta Italiako neofaxistek hil zutela bestea. Naparra, berriz, ETAko kide izan zen lehenik, eta Komando Autonomo Antikapitalistetako kide gero, eta 1978an ihes egin zuen Iparraldera. 1980an desagertu zen.

Euskal gatazka ezagun du Villarejok, 1970eko hamarkadatik. Polizian hasi eta hiru urtera, 1975ean, Donostiara bidali zuten, «terrorismoaren aurkako borrokan» aritzera. Domina bat ere eman zioten horregatik. Azken urteetan ezagun egin da, 2017ko azaroan atxilotu ondoren, hainbat urtez politikariak eta enpresaburuak espiatzeko legez kanpoko sare bat osatu zuela-eta. Aurtengo martxoan utzi zuten aske, datorren hilabetean lau urte beteko zituzkeelako behin-behineko kartzelaldian. Asteazkenean, Villarejok azaldu zuen gaur egun ere polizia talde bat dagoela berak jardun zuen bezala lanean.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Joan den urrian euskal presoen eskubideen alde Donostian egindako manifestazioa. ©JON URBE / FOKU

Bertze bortz euskal preso Euskal Herriratuko dituzte

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Lexuri Gallastegi, Zigor Blanco, Gorka Lupiañez, Jose Maria Novoa eta Ion Troitiño dira Euskal Herrira ekarriko dituzten euskal presoak. Eusko Jaurlaritzak zehaztu beharko du zein kartzelatara mugitzen dituzten.

Durangoko Jesuiten eliza, bonbardatu zuten egunean. ©GEREDIAGA ELKARTEA

Memoriak galdu zituen paperak

Jone Arruabarrena

Durangoko bonbardaketaren ondoren, 84 hildako sartu zituzten bi hobi komunetan. Handik egun batzuetara, lurperatuen zerrenda desagertu zen. Hildakoen senideen bila dabiltza orain.

Anjel Lekuona —eserita—, 1940 inguruan, hiru kiderekin. ©ANTON GANDARIAS

Naziek erretako osabaren errautsak

Javi West Larrañaga

Anjel Lekuonaren bideari segitu dio iloba batek; 36ko gerrako jazarpenetik ihesi, Espainiako errepublikaren alde aritu zen Katalunian, eta nazien aurka Frantzian. Haren errautsak Pragan azaldu dira, hilerri batean.
Asier Guridiren askatasuna eskatzek 2013an egindako elkarretaratze at ©Marisol Ramirez / Foku

Asier Guridik baieztatu du errefuxiatu estatusa lortu duela

Berria

Venezuelan dagoen euskal iheslariak gose greba abiatu zuela jakinarazi zuen abenduaren 3an, eta Caracasko Espainiako kontsulatuaren aitzinean plantatu zen.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.