Albistea entzun

Kansas, abortatzeko eskubideari eustea onartu duen lehen estatua

Galdeketan hautesleen %60k bozkatu dute eskubidearen alde. Bidenek agindu du gobernuak «ugalketa zerbitzuak» nahi dituztenak artatuko dituela, betiere abortua legezkoa den estatuetan
Abortu eskubidearen aldeko protesta bat New Yorken (AEBtan).
Abortu eskubidearen aldeko protesta bat New Yorken (AEBtan). S. Y. R. / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Paulo Ostolaza - Zuriñe Iglesias Sarasola -

2022ko abuztuak 4

Abortatzeko eskubidearen aldeko mugimenduak garaipen handia lortu zuen herenegun Kansasen (AEBak). Erreferendum bat egin zuten abortatzeko eskubidea mantendu edo ez erabakitzeko, eta bozkatu zutenen %60k baino gehiagok eskubide horri eustearen alde egin zuten. Emaitza garrantzitsua da: Kansas da AEBetan gisa horretako erreferendum bat egin duen lehen estatua, eta aurrekaria ezar dezake datozen hilabeteetan beste estatu batzuetan egingo dituzten galdeketei dagokienez. Emaitzak oihartzuna izan du herrialde osoan; porrot handia da errepublikanoentzat.

AEBetako Auzitegi Gorenak bertan behera utzi zuen abortatzeko eskubide konstituzionala ekainaren amaieran. Horren ondorioz, estatuei itzuli zien gai horri buruz erabakitzeko eskumena. Hala, litekeena da herrialdeko estatuen erdietan baino gehiagotan abortua debekatzea, ala haurdunaldia eteteko aukerak murriztea berandu baino lehen. Horietako batzuetan berehala jarri zuten indarrean debekua, Gorenaren epaiaren aurretik onartutako legeak baitzituzten zain; zehazki, bederatzi estatutan.

Kansasen, ordea, bozkatu egin behar zuten legea indarrean jarri aurretik. Han, gobernadore demokrata dute orain, baina tradizio errepublikanoa duen estatu bat da. Kontserbadoreek kontrolatzen dituzte hango fiskaltza eta estatu idazkaritza, eta presidentetzarako hauteskundeetan ere Donald Trump gailendu zen han. Ez zegoen argi, beraz, zein izango zen galdeketaren emaitza.

Legea onartu zenetik, Texasko, Oklahomako, Missouriko eta beste hainbat estatutako hainbat emakumek bidaiatu behar izan dute Kansasera abortatzeko; hori egin ahalko dute aurrerantzean ere, ekonomikoki posible badute behintzat.

Emaitzen berri izan bezain laster, Joe Biden AEBetako presidenteak adierazpenak egin zituen: «Kansasko hautesleak inoiz baino gehiago mobilizatu dira, AEBetako konstituzioa moldatzeko saiakera estremistei aurre egiteko. Aukeratzeko eskubidea kendu nahi diete emakumeei». Horrez gain, presidenteak adierazi zuen erreferendumak «argi utzi» duela estatubatuar gehienak abortatzeko eskubidearen alde daudela; emakumeek euren osasunaren inguruko erabaki propioak hartzearen alde, beraz. «Kongresuak herritarren ahotsa entzun behar du, eta berriz onartu abortu eskubidea bermatzen zuen legea».

Neurri berriak

AEBetako Gobernuak jakinarazi zuen atzo emakumeei «babesa» emango dietela abortatu nahi badute estatu batetik bestera mugitzeko. Bidenek sinatutako betearazpen agindu baten bitartez, AEBetako Osasun eta Giza Zerbitzuen Departamentua derrigortuta egongo da «ugalketa zerbitzuak» nahi dituztenak artatzera; betiere, abortatzeko eskubidea legezkoa den estatuetan bakarrik.

Hori ez ezik, AEBetako presidentearen asmoa da, halaber, abortatu nahi duten baliabide gutxiko emakumeentzat ere laguntza medikoen programa federalak babestea, Medicaid esaten diotena. Aldi berean, Bidenek Xavier Becerra AEBetako Osasun eta Giza Zerbitzuen Departamentuko arduradunari eskatu zion beharrezko neurri guztiak hartzeko zerbitzu medikoen hornitzaileek inor diskrimina ez dezaten legeak betetzen dituztela bermatzeko.

Bidenek sinatutako betearazpen aginduaren beste helburuetako bat da ikertzea ugalketa zerbitzuetarako sarbidea murrizteak amen osasunean izan ditzakeen ondorioak, eta datuak biltzea.

AEBetako Auzitegi Gorenak iragan ekainean hartu zuen erabakiak emakumeen eskubideak ataka larrian jarri zituen. Roe v. Wade abortu eskubidea bermatzen zuen 1973ko aurrekaria bertan behera utzi baitzuen. Bost epailek bozkatu zuten legea baliogabetzearen alde, eta lauk kontra —hiru epaile aurrerakoiekin batera bozkatu zuen magistratu kontserbadoreetako batek—.

Horrek berehala eragin zituen protestak herrialde osoan. Jendetzarik handienetakoa Auzitegi Gorenaren atarian bertan bildu zen, Washington hiriburuan.

Legea indarrean zegoela, berehala itxi zituzten hainbat klinika, eta milaka andre geratu ziren non eta noiz artatuko zituzten jakin gabe.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Dnipropetrovsk eskualdeko Marhanets hirian eraikin baten irudia, herenegungo bonbardaketaren ondoren. ©EFE

Hamahiru lagun hil dira Ukraina ekialdeko bonbardaketetan

Zuriñe Iglesias Sarasola

Eremu hondatua Zaporizhiako zentral nuklearretik hogei kilometrora dago. Energia Atomikoaren Nazioarteko Agentziak esan du ez dagoela berehalako mehatxu nuklearrik
Eskoziaren independentziaren aldeko hainbat ekitaldi egin dira urteotan. Irudian, 2018ko abuztuan Glasgown eginikoa; 35.000 herritarrek parte hartu zuten. ©EFE
 ©NOS DIARIO

«BNG izan liteke PPren alternatiba 2024ko hauteskundeetan»

Maria Obelleiro

'Nos Diario'-ri emandako elkarrizketan, Galiziako estatutuak Xuntari eta Parlamentuari ematen dizkien ahalak eta eskumenak «barrendik hustu» izana egotzi dio Beiras buruzagi nazionalistak Feijoori.
Martxo bukaeran 1.200 metro koadroko izotz plaka bat askatu zen Antartika ekialdean, eta icebergetan zatitu. ©NASA

Antartikako izotza salbatzeko, garaiz da, baina azken aukera izan liteke, zientzialarien arabera

Mikel P. Ansa

Batez besteko tenperatura bi gradu igoko balitz, munduko izotz geruzarik handiena urtzeko prozesua bizkortu egingo litzateke, eta horrek itsasoaren maila hazaraziko luke: bost metro ere haz liteke 2500erako.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...