Albistea entzun

Gerra Ukrainan

NBEren esanetan, «era guztietako» giza eskubideak urratu dira Ukrainan

Nazioarteko erakundeak jasotako salaketa «gehienak» Errusiako tropen aurkakoak dira, «gerra krimentzat jo daitezkeenak». Kievek esan du Mariupolgo altzairutegiko egoera «okertzen» ari dela
Butxako zenbait zibil herriko kale batean, Errusiako tropen ibilgailuak bazterrean direla, Kievetik gertu.
Butxako zenbait zibil herriko kale batean, Errusiako tropen ibilgailuak bazterrean direla, Kievetik gertu. ROMAN PILIPEY / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Mikel O. Iribar -

2022ko maiatzak 11

«Gerra krimentzat jo daitezkeen giza eskubide urraketak salatu dituzte Ukrainan, hala nola hilketak, bortxaketak eta desagerpenak». Hala ohartarazi du Matilde Bognerrek, NBE Nazio Batuen Erakundeak Ukrainan duen Giza Eskubideak Behatzeko Misioko buruak. Errusiako armadak martxo amaiera arte okupatuak zituen Kiev eta Txernihiv oblastetako hamalau hiri bisitatu zituzten iragan astean, eta hiri horietan jazotako nazioarteko zuzenbide humanitarioaren eta giza eskubideen urraketen informazioa jasotzen aritu ziren. Atzo eman zuten txostenean bildutako xehetasunen berri.

Bognerrek salatu zuenez, oro har, «emakumeak eta neskatoak» dira Ukrainako gerraren «biktimarik handienak». Testigantza «gordinak» jaso zituzten, «gehienak» Errusiako tropen aurkakoak; adibidez, hau: «Herri batean, ustez soldadu errusiar batek emakume bat bortxatu eta hil zuen. Jarraian, soldadu bera haren auzokidea bortxatzen saiatu zen. Emakumearen senarra tartean sartu zen, baina militarrak tiro egin zion, eta handik gutxira hil zen».

Butxa herriko «sarraskiei» dagokienez, berriz, NBEko taldeak hirurehun gizon, emakume eta haur baino gehiagoren gorpuak topatu ditu. Hildakoak ez ezik, 204 desagertze —169 gizon, 34 emakume eta mutiko bat— ere jaso ditu. Errusiak duela bi hilabete pasa Ukrainaren inbasioa abiatu zuenetik, guztira 7.061 zibil izan dira gerraren biktimak; horietatik 3.381 lagun hil dituzte bi aldeen borroken ondorioz, nazioarteko erakundearen arabera. Hori bai, Bognerrek zehaztu zuen hildakoen «egiazko kopurua askoz ere handiagoa» dela: «Milaka gehiago daude».

Bestalde, Ukrainako armadak Errusiako soldaduei egindako torturei, tratu txarrei, inkomunikazioei eta umiliazioei buruzko informazio «sinesgarria» jaso dutela azpimarratu zuen NBEk Ukrainan duen Giza Eskubideei Behatzeko Misioko buruak. Datu horiek guztiak kontuan hartuta, Bognerrek «berehalako» eskaera bat egin zien Errusiari eta Ukrainari: «Azkar eta eraginkortasunez ikertu behar dituzte salaketa horiek, eta beren tropei jarraibideak eman behar dizkiete, urraketa gehiago egin ez ditzaten».

Elikagai hornidura, kolokan

Errusiako armadak setiatutako Mariupol hiriko (Donetsk oblasta) Azovstal altzairutegian, ehun zibil inguru, Ukrainako mila bat soldadu eta Azov batailoi paramilitarreko kideak —eskuin muturreko talde armatu bat da— daude oraindik gotortuta, Ukrainako lehen ministrorde Irina Verextxuken esanetan. «Euren egoera egunetik egunera okertzen ari da. Ehunka zauritu daude». Kieven arabera, Errusia «gogor» erasotzen ari zaio altzairutegiari.

Baita Odesa hiriari ere; Errusiak Ukrainari Itsaso Beltzerako sarbidea blokeatzeko helburua baitu. Bada, Volodimir Zelenski Ukrainako presidenteak atzo ohartarazi zuen Errusiaren blokeoak munduko elikagai hornidura «arriskuan» jar dezakeela.

Bestalde, Leonid Kravtxuk Ukrainako presidente ohia hil zen atzo, 88 urterekin. 1991n Sobietar Errepublika Sozialisten Batasunari amaiera eman zion agintarietako bat izan zen, Errusiako Boris Jeltsinekin eta Bielorrusiako Leonid Makarovitxekin batera.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Erreskate zerbitzuen helikoptero bat Dolomitetako Marmolada glaziarraren gainean, astelehenean. ©ANDREA SOLERO, EFE

Bederatzira handitu da Dolomitetako glaziarrean hildakoen kopurua

Gorka Berasategi Otamendi

Erreskate zerbitzuek bi desagerturen gorpuak aurkitu dituzte Marmolada glaziarraren inguruetan.

Elisabeth Borne Frantziako lehen ministroa, gaur, Asanblean. ©EFE

Bornek konpromisoa eta akordioak eskatu dizkie oposizioko alderdiei

Ander Perez Zala

Frantziako lehen ministroak EDF erabat publiko bilakatzeko asmoa jakinarazi du politika orokorreko saioan. Parisek eta Aiacciuk «datozen egunetan» ekingo diete berriz Korsikaren autonomiari buruzko elkarrizketei.

Boris Johnson, gaur, Erresuma Batuko Komunen Ganberan ©EFE

Gero eta hesituago egon arren, Johnsonek adierazi du «aurrera» egingo duela

Igor Susaeta

Erresuma Batuko lehen ministroarekin bat egiten ez dutenez, gobernuko 30 bat kidek dimititu dute azken bi egunetan. Tory kritikoek alderdi barruko beste zentsura mozio bat bultzatu nahi dute.

 ©BERRIA

Abortatzeko eskubideak etorkizun ziurgabea

Zuriñe Iglesias Sarasola

Azken 25 urteetan hobekuntzak egon dira munduan abortatzeko eskubidean: Afrikan eman da aurrerapausorik handiena. Europa da andreen eskubideak gehien babesten dituena, eta legedi hori leuntzeko erdibidean geratu da Asia. Amerikan izan dira aldaketa nabarienak: AEBetan, txarrera, eta Latinoamerikan, hobera.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Mikel O. Iribar

Informazio osagarria

Iruzkinak kargatzen...