Albistea entzun

Muntadasen begirada kritikoa

Antoni Muntadasen obrari buruzko erakusketa bat zabaldu dute Gasteizko Artium museoan. Hogei artelan daude ikusgai denera. Dokumentazio gune bat ere eskuragarri jarri dute
<em>On Translation: El aplauso</em> izeneko bideo instalazioa. Telebista ikuslearen pasibotasunari egiten dio kritika. Gaur egun, Artium museoaren bilduma propioko artelana da.
On Translation: El aplauso izeneko bideo instalazioa. Telebista ikuslearen pasibotasunari egiten dio kritika. Gaur egun, Artium museoaren bilduma propioko artelana da. ARTIUM MUSEOA Tamaina handiagoan ikusi

Aitor Biain -

2019ko urriak 18 - Gasteiz

«Erne: hautemateak parte hartzea behar du», irakur daiteke, letra zuriz, Artium museoaren ekialdeko fatxadan zintzilik dagoen oihal gorri handi batean. Antoni Muntadas artista kataluniarraren On translation: Warning izeneko obra da, eta artistak berak eguneratu egin du Gasteizko museoak hari buruz antolatutako erakusketarako. Muntadas. Elkarrekiko loturak, interconexiones, interconnessioni izeneko erakusketak 1970eko hamarkadan hasi eta gaurdainoko tartean artistak egindako obrarik esanguratsuenetako batzuk biltzen ditu Iparra aretoan. Hara bilduko diren ikusleei egiten die ohartarazpena oihal handiko mezuak, hain justu, museoaren barrualdea eta kanpoaldea lotuz. Ikusleei gogorarazi nahi die begiratzeak soilik ez duela balio, baizik eta beharrezkoa dela ikusten denarekiko ikuspegi kritikoa izatea eta hausnarketa egitea: perspektiba kritikoa izatea, alegia. Hori baita Muntadasen obren funtsa oinarrian, eta hori bera du ardatz erakusketak ere.

Artistaren ikuspegi «analitikoa eta zeharrekoa» zein den azaltzen du Artium museoak eta Bolognako (Italia) MAMbo museoak elkarrekin ekoitzitako erakusketak, hain zuzen. Nazioarteko arte garaikideko artistarik esanguratsuetakoa da Muntadas, eta haren ibilbideari Euskal Herrian eskaintzen zaion aurreneko erakusketa da. Artistaren unibertsoan arakatu nahi du erakusketak, eta hortik dator izenburua ere. Mark Wigley arkitektoaren esaldi bat du jatorrian, hain zuzen. Haren hitzetan, Muntadas «hiri bat da, pertsona bat baino gehiago; trukerako eremu sare bat, luzaro abian dagoena, norbanako bat baino gehiago». Hortik dator, beraz, elkarrekiko loturen ideia hori.

Cecilia Guida eta Arturo Fito Rodriguez dira erakusketaren komisarioak, eta azpimarra egin nahi izan dute: «Erakusketa ez da Muntadasen atzera begirako bat». Artistaren ibilbide osoa aintzat hartzen bada ere, hark landutako askotariko diziplinetan jarri nahi du mira, haien arteko loturetan eta obretan behin eta berriz errepikatzen diren gaietan. Azken hamarkadetan ondutako lanik ospetsuenak hautatu dituzte horretarako. Guztira, hogei artelanek osatzen dute erakusketa: argazkiak, bideo instalazioak, ilustrazioak, eta bestelako lanak daude ikusgai.

«Globalizazioa, nazioen gaindiko kapitalismoa, boterearen mikrofisika...», askotariko gaiak landu ditu Muntadasek bere ibilbide artistikoan, baina kritika izan da guztien oinarri eta helburu. Botere eta kontrol mekanismoei, espazio publikoaren eta eremu pribatuaren arteko harremanari, nahiz komunikabideek informazioaren «mediatizazioan» duten esku hartzeari buruzko gogoetak proposatu ditu haren artelanetan, publikoaren arreta bereganatzeko asmoz betiere.

Hala berrets daiteke erakusketa honetan ere. Galderak sortuko dizkio ikusleari aretora sartu bezain laster, Projecte/ Proyecto/ Project koadro sortarekin, esaterako. Komunikazioan ohikoak diren galderak artean ere baliagarriak direla erakutsi nahi du artistak pieza horiekin, zehazki.

Baina badira bestelako gaiak ere. Beldurraren eraikuntzari nahiz kontrolerako gailuei egiten die erreferentzia, adibidez, La Televisión izeneko instalazio sortan. Hortxe kokatzen da On Translation: El Aplauso obra. Artium museoaren bildumaren parte da pieza egun, eta telebista ikuslearen pasibotasunari buruzko ariketa kritiko bat da oinarrian. Horrez gain, harreman publiko-pribatuei zein komunikazioaren eta informazioaren ekoizpena manipulatzeko prozesuei ere begiratzen die artistak Architektur/ Räume/ Gesten II eta Palabras, palabras... instalazioen bitartez.

Dokumentazio gunea

Dokumentazio gune batek osatzen du Muntadasen obrari buruzko erakusketa. Museoaren liburutegiaren parean kokatu dute, eta artistaren unibertso propioan sakontzea du helburu. Muntadasen ibilbide artistikoari buruzko datuez gain, artistak garatu dituen azken hiru proiektu handiei buruzko informazioa aurkitu daiteke: Asian Protocols, About Academia eta La construcción del miedo.

Erakusketa ikusgai da dagoeneko. Urtarrilaren 12ra arte izango da Gasteizen, eta Italiara eramango dute ondoren.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

 ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Aurtengo Durangoko Azokak argitu dezakeen argazkia

Itziar Ugarte Irizar

Digitalizazioaren aroak galdera ikur handiak ezarri ditu musikagintzaren sektorean. Nabarmen aldatu da musika banatzeko era, eta Durangoko Azokan ere gero eta begi-bistakoagoa da hori. Eredu bat agortzear sumatu arren, formatu fisikoaren aldeko jarrerari eusten diote gehienek.
Mona Hatoum artistaren <em>Still Life</em> instalazioa, Donostian. ©GORKA RUBIO / FOKU
Karmele Mitxelena eta Iñaki Cid Larrea, beren lan argitaratu berriak eskuetan, Donostian. ©GORKA RUBIO / FOKU

Karmele Mitxelenaren eta Iñaki Ciden lanak argitaratu dituzte

Itziar Ugarte Irizar

'Haragizko mamuak' du izenburu Mitxelenaren lehen narrazio liburuak, eta 'Behin batean Loiolan' antzerkiaren alorreko Ciden lanak. Donostia Hiriko Kutxa Literatura sariak irabazi dituzte biek, eta Elkarrek eman ditu lanok argitara.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.