Albistea entzun

Miriam Baeta. Ikertzailea

«Senideentzat lasaitua da gorpuak identifikatzea lortzea»

NURIA GONZALEZ / EHU Tamaina handiagoan ikusi

Irati Urdalleta Lete -

2020ko otsailak 4

Ikertzailea da Miriam Baeta (Bartzelona, Herrialde Katalanak, 1984), eta EHUko Biomics taldearekin 36ko gerran eta Francoren diktaduran hildakoen gorputzak identifikatzen aritu da.

Nola lortu duzue gorputzak identifikatzea?

Hobietatik ateratakoen laginak eta senideenak aztertu eta profil genetikoa lortzen dugu, eta konparatu egiten ditugu, hildakoak identifikatzeko. Laginak Aranzadik ematen dizkigu, eta Gogorarekin eta 36ko gerrako biktimen senideen elkarteekin ere egiten dugu lan. Normalean, izterrezurra edo hortzak bidaltzen dizkigute. Zati bat hartzen dugu, hauts bihurtu eta hortik ateratzen dugu DNA. Dauzkagun senideen arabera, aztertzen ditugu markatzaile genetikoak. Adibidez, seme bat aitaren bila ari bada, markatzaile genetiko jakin batzuk aztertuko ditugu. Aldiz, beste senide batzuk badauzkagu, informazio gehiago ematen diguten markatzaileak ikertuko ditugu. Urte asko igaro dira, eta gero eta zailagoa da zuzeneko senideak lortzea. Horregatik, garrantzitsua da Gogora-k egiten duen lana ere, 36ko gerran desagertutakoen senideen DNA banku bat sortu baitu. Baliteke denbora batera desobiratze gehiago egitea, eta senide horiekin konparatzeko aukera egongo da.

297 kasutan, lortu duzue profil genetikoa, baina ez dituzue identifikatu. Zergatik?

Batzuetan ez dauzkagulako senide egokiak. Oso urrutikoak izanez gero, oso zaila da identifikatzea lortzea. Gainera, 36ko gerran jende asko mugitu zen. Horregatik, Euskal Herrian lagin batzuk eduki ditzakegu, baina haren familia Andaluziakoa izan.

Identifikatzea lortu ez duzunekin, zer egiten duzue?

DNA bankua daukagu, eta bertan gordetzen dira profil genetiko guztiak. Familiarren lagin berri bat daukagunean, horiekin konparatzen ditugu.

Identifikatzeko zeneuzkaten laginak zein egoeratan zeuden?

Laginen egoera hobien araberakoa da. Hobi beraren barruan ere lagin batzuetatik DNA atera dugu, baina beste batzuetatik ez. Baldintza askok eragina dute. Hobi batzuetan euria egin izan du edo eguzkiak jo, eta horrek DNAri kalte egin dio. Lurzoru motaren arabera ere aldatzen da.

Horrek ere zailtasunak ekarri dizkizue?

Bai, laginen %17tan ezin izan dugu profil genetikoa lortu. Eduki ditzakegu senide egokiak, baina ez daukagu profil genetikoa.

Zein esanahi dauka zuen lanak senideentzat?

Antropologoen, genetikarien eta erakundeen talde lan bat da, eta uste dut familiarrentzat garrantzitsua dela. Izan ere, haientzat itxi ez den zauri bat da. Identifikatzea lortzea lasaitua da, eta, hala, senidea lurperatzeko aukera daukate, urteetan bila aritu ostean.

Identifikatutako gorputzak senideei ematen dizkiozue?

Guk zuzenean ez, baina Aranzadik eta Gogora-k egiten dute.

Ikerketa amaitu duzue?

Ez da itxita dagoen lan bat, eta oraindik laginak iristen dira. Familia asko ari dira desagertutakoen bila, eta guk lanean jarraituko dugu, identifikazio gehiago lortzeko.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Askotariko ostadarrekin egin zuten manifestazioa atzo Bilbon. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Transfobiaren aurka irten dira kalera, harrotasuna aldarrikatuz

Uxue Rey Gorraiz Javi West Larrañaga

LGTBI Komunitatearen Nazioarteko Egunean, mobilizazio jendetsuak izan dira hainbat lekutan. LGTBIfobiaren aurkako eta sexu eta genero askatasunaren aldeko aldarriek hartu dituzte karrikak
 ©BERRIA

«Pertsona asko ez dira intersexual gisa identifikatzen»

Jone Arruabarrena

Gomezek azaldu du intersexualitatearen inguruko ezjakintasunak eta arau binariora egokitu beharrak patologizatu egiten dutela kolektibo hori: «Protokolo normalizatzaileak aplikatzen zaizkie».
Transfobiaren aurkako protesta, LGTBI Komunitatearen Eguneko manifestazioan, Gasteizen. ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Argi-ilunak transen eskubideen aitortzan

Ion Orzaiz

Hego Euskal Herriko trans kolektibo eta eragileen arabera, Espainiako Ministroen Kontseiluak herenegun onartutako lege proposamena «pauso bat» da despatologizazioaren bidean, baina gabezia handiak ditu, batez ere adingabeen alorrean.
Yasmine Khris Labako kidea, Mikel Azkarate Lau Haizetarakoa eta Iban Arantzabal Tokikomeko lehendakaria, atzo, Donostiako Miramarren. ©ANDONI CANELLADA / FOKU

Aldarrikatu bainoago, egin

Julen Aperribai

Herrigintzan eta balio eraldatzaileetan sustraitutako euskalgintza baten alde egin dute Donostian, adibidetzat hartuta Laba espazioa, Lau Haizetara euskara elkartea eta Tokikom hedabideen sarea

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...