EKOGRAFIAK

Hizkuntza dago jokoan

Miren Manias -

2020ko apirilak 29

Euskararen kasua adibide perfektua da erakusteko hezkuntza sistema ez dela nahikoa hizkuntzaren normalizazioa bermatzeko. Hau da, bestelako tresnak eta espazioak ere beharrezkoak dira euskararen erabilera sustatzeko zein bermatzeko. Horien artean, hedabideak daude. Idatzizkoak zein ikus-entzunezkoak. Publikoak eta pribatuak.

Eskozian bizitzen eman nituen hiru urte eta erdi, BBC Alba telebistaren kasua aztertzen; gaelikoz emititzen duen telebista katea, hain zuzen. Eta bertako lagunei azaldu nien, euskararen kasua adibide hartuta, hezkuntza ezin zitekeela tresna bakarra izan gaelikoa bizirik irauteko. Bestelako tresnak ere sustatu behar zituztela. Tartean, haien telebista.

Agurne Gaubeka Hizkuntza Eskubideen Behatokiko Zuzendariak esan duenez, krisialdi honetan areagotu egin dira hizkuntza eskubideen urraketak. Euskararekin zer gertatzen ari den aztertzen dabiltza, eta aurreratu du urraketa «dezente» daudela.

Hedabideetara etorrita, ETB adibide hartuta, euskararekiko urraketa dezente ikusi ditugu konfinamendu garaian. Informazioaren eta entretenimenduaren aldeko apustua egin du ETBk. Horri esker, kasurako, audientzia sendotu dute albistegiek. Bereziki, Teleberri-k: itxialdia ezarri zenetik, ikusle kuota %18tik ia %24ra igo da. Areago, ETBren arabera, albistegien audientzia %30etik gora igo da. Zer esan nahi du horrek? Gertuko komunikabidea dela ETB.

Halere, konfinamendu garaian egindako esfortzu handiena gaztelerazko katean kontzentratu da. Salbuespenezko saio batzuk kenduta —ETB3ko Bitartean, etxetik ikasten edota ETB1eko Etxekoak—, euskarazko espazio berri gutxi egon dira. Ez hori bakarrik: kirol saioen errepikapenekin bete dute ETB1eko ia programazio osoa. Audientzia datuak, nola ez, horren ispilu dira: ETB1 izan da autonomia erkidegoetako kate bakarra behera egin duena. Zer esan nahi du horrek? Zerbait gaizki egiten garela.

Arduradunak ETB2ko datu onak ospatzen ariko dira. Eta ospatu nahi ez dugunoi, akaso, honako hau esango ligukete: krisialdi honetan, euskara baino gauza garrantzitsuagoak daudela. Hori esatera etorri zen lehendakaria, ETB2n eta gazteleraz emandako elkarrizketan. Baina diskurtso horrek, Eskozian zein Euskal Herrian, hizkuntza gutxitua du jokoan. Eta arriskua handia da.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Jedea Bilboko metrotik irteten, maskara jantzita ©Luis Tejido/EFE

Berrehun positiboren langa gainditu da seigarren egunez jarraian Hego Euskal Herrian

Berria

Azken orduetan 224 kasu atzeman dituzte. Positiboetatik 123 Bizkaian detektatu dira.

Gasteizko zahar etxe bateko egoiliar bat bisita jasotzen. ©David Aguilar/EFE

Arabako eta Gipuzkoako zahar etxeetako hamar langilek positibo eman dute

Berria

Gainerako langileei eta egoiliarrei probak egin dizkiete, eta ez da kasu gehiago atzeman oraingoz.

Maskara jantzitako emakume bat Donostiako autobus geltokian, eskailera mekanikoak jaisten. ©Gorka Rubio / FOKU

Pandemiak desberdintasunak sakondu dituela dio Emakunderen txosten batek

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Gizon eta emakumeen osasuna, ordaindu gabeko zaintza lanak, enplegua, indarkeria matxista, bazterkeria eta parte hartzea azken hilabeteotan nola aldatu diren aztertu du Emakundek. Egoera hobetzeko gomendioak egin dizkie erakundeei.

Emmanuel Macron Miarritzen (Lapurdi), artxiboko irudian. ©Bob Edme

Zaintza langileentzako sari bat hitzeman du Macronek

Oihana Teyseyre Koskarat

Adinekoez eta elbarrituez arduratzen diren zaintzaileek 1.000 euroko «COVID saria» jasoko dute. Frantziako Estatuak 80 milioi euroko diru laguntza emanen die departamenduei.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna