Albistea entzun

Historiaren puzzlea fintzen

Amaiurko gazteluaren bosgarren mendeurrenaren harira, 'Aurkituko gaituzuenoi' emanaldia taularatuko dute larunbatean. Taldeka entseatu dute, eta asteartean lehenengo aldiz elkartu ziren.
Oinkari dantza taldeko kideak dantzan, herenegun, Villabonan.
Oinkari dantza taldeko kideak dantzan, herenegun, Villabonan. OLAIA L. GARAIALDE Tamaina handiagoan ikusi

Olaia L. Garaialde -

2022ko abuztuak 4 - Villabona

Zelai honetan bertan gertatu zen guztia; gu gauden leku berean. Airean daude oihartzunak, lurrean teoriak. Sentitzen dituzu?». Anabel Arraiza aktorearenak dira hitzak. Et Incarnatus orkestraren melodiaren laguntzaz ahots ozenez eta antzeztuz esan ditu hitzak. Aurkituko gaituzuenoi ikuskizunaren testuaren zati bat da. Jon Maiak zuzendutako ikuskizuna larunbatean taularatuko dute Amaiurren (Nafarroan), 21:30ean. Amaiurko gazteluaren suntsipenaren bosgarren mendeurrenaren harira eginen dute obra.

Lehenengo aldiz elkarrekin entseatzeko bildu ziren asteartean, Villabonan (Gipuzkoa), Anabel Arraiza, Et Incarnatus orkestra, Oinkari dantza taldea eta Jon Maia, besteak beste. Orain arte, beren kabuz entseatu du talde bakoitzak. Bihar lehenengo entsegu orokorra eginen dute, denen artean ikuskizuna bateratzeko. Etzi goizean beste bat eginen dute. «Nahiko puzzle konplexua da; urduritasun handia eragiten du. Paperean eta buruan gauza bat da, baina gero hori exekutatzean, erritmoa ematean eta baldintza teknikoetan kale ez egitean dago misterioa», esan du Maiak.

Dantzariak zoruan eserita daude; oinutsik, luzatzen. Orkestraren melodia fondoan, biolinak nabarmentzen dira. «Adi! laster aterako zarete». Orkestratik gertu sakelako telefono asko daude dena grabatzen. Denak ez daudenez, hitz egindakoa besteek entzuteko grabatzen dute. «Grabatu duzu?». «Ez da grabatu, jarriko dut berriz». Dantzarien txanda da. «Tira, prest?». Azkenean berriz jo du orkestrak: «Berriz joko dugu Amaiur».

Piezak ahokatzen

Dantzarien unea iritsi da. Saltoka berotzen hasi dira. «Dantza modernoa edo garaikidea gure indargunearekin —euskal dantzak— nahasi dugu, aniztasuna eskaintzeko publikoari», azaldu du Amaia Aizpurua Oinkari dantza taldeko kideak. Dantzarien jauziengatik zorua dardarka dago. «Astiroago jo dezakezue parte hori?». Etengabe frogatuz musika eta dantza koadratzen ari dira. «Isilune hori oso luzea da». Berriz saiatu dira. «Egingo dugu trantsizio hori laburragoa? Saiatuko gara?», eta berriz dantzan.

«Mantsoago joaten direnean zuek bizkorrago zoazte, eta alderantziz». Berriz hasi dira dantzan. Burua eta begirada tente dituzte dantzariek, irribarreek ihes egiten diete nahasten direnean. «Bi ilara egiteko!». «Egia». Barreak eta urduritasuna sumatzen dira Villabonako eskolan. Dantzari bat falta denez, hutsune bat dago haien artean. «Ba, deskantsua».

Et Incarnatus orkestrako musikariak haizea hartzera atera dira, bero handia egiten duelako eskolan. Dantzariek lanean jarraitzen dute, behin eta berriz urratsak errepikatzen. Pertsona bakarra geratzen da dantzan, etengabe atzeraka birak ematen ari da: «Azkenean». Ateratzen ez zitzaion urratsa lortu du. Errepikatu du. «Orain bai», esan du irribarretsu.

Historiari erreferentzia egiten diote kantuek, xedea zein den azaldu du Maiak: «Iragana erabiliz etorkizunari begira jarri nahi dugu. Orain ere zer garen hausnartzeko aukera eman. Kontzientzia izatea, orain egiten dugunaren arabera izango gara gero». Horretarako, zenbait galdera egin ditu: «Zer hausnarketa egingo dituzte guri buruz 500 urteko arkeologoek? Harro egongo dira orduko euskaldunak gutaz? Nola gogoratuko gaituzte? Zein mundu eta zein Euskal Herri izanen da?».

Auzolanean eginda

Ikuskizuneko narratzailea da Arraiza; bere txanda da. «Oso gustura» hartu du lana: «Dena kontatu zidatenean erronka handi bat iruditu zitzaidan, eta argi ikusi nuen hemen egon nahi nuela». Zenbait zailtasun aipatu ditu: «Testu asko dago eta ez da ohiko aurkezpen bat, antzeztua delako». Publikoari begira egon beharko luke, baina orkestrari begira entseatzen ari da, orkestrak testua entzuteko. «Zein kanta doa testu honekin?», entzuten da. Oraindik ikuskizunaren pieza guztiak lotu gabe dituzte. «Ondo aukeratu behar da musika hau non sartu nortasun handia duelako», esan du Maiak.

Auzolanean egindako lana dela nabarmendu du: «Gehienak artistak dira, baina antolatzaileetan ez dago produktorerik; Amaiurko Udala dago; 260 biztanle dituen herri bat». Auzolanean oholtzako lurra prestatu zuten astelehenean.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

«Edonork egin dezake eskrima»

Joseba Arratibel Ladron

Otaegik 34 urte daramatza eskrima praktikatzen, eta 22 urte Fortuna kirol elkartean eskrima irakasten. Bihar eta etzi, gainera, eskrima saioak eskainiko dituzte Donostiako Katalunia plazan.
2 ©JON URBE / ARGAZKI PRESS

Handituz joan den olatua

Amaia Jimenez Larrea

Donostiako Piratek hogei urte bete dituzte aurten. 2002an, hiriko gazte batzuk, «zezenketen, su festen eta izozkien» jaiak alde batera utzita eta beste eredu baten bila, eztabaida sortzen hasi ziren. Abordatzea izan zen eztabaida sortzeko egitasmoa, eta gaur egun festen ekitaldi nagusia da.

Kilometro Lezoko ikusleak, iaz, emanaldi batean. ©LEZOKO UDALA

Nobedadeak Kilometro Lezon

Joseba Arratibel Ladron

Datozen hiru asteburuetan, Kilometro Lezoren hirugarren aldia egingo dute. Dantza emanaldiez, zirkuaz, antzerkiez eta musikaz gozatzeko aukera egongo da

Jendetza bildu ohi da festen hasieran Laudion. ©LAUDIOKO UDALA

Dantzaz beteriko festak

Maixa Utrera Puelles

Martxan dira Laudioko San Roke jaiak, Jabier Artetak txupinazoa bota eta agurra irakurri ostean. Bi txandatan egingo dituzte jaiak: lehen txanda, bihar arte; ondoren, hilaren 24tik 28ra

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...