Albistea entzun

Lau herritarretik bat, kanpoan jaioa

Gaindegiak migrazioei buruzko azterketa bat argitaratu du: euskal herritarren %29 dira atzerrian jaioak, 900.000 lagun. Iparraldean %43 dira kanpoan sortuak, batik bat Frantzian
Migrazio moldea nabarmen desberdina da Ipar Euskal Herrian eta Hego Euskal Herrian.
Migrazio moldea nabarmen desberdina da Ipar Euskal Herrian eta Hego Euskal Herrian. JUAN CARLOS RUIZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Garikoitz Goikoetxea -

2019ko abuztuak 6

Harrera herria izan da Euskal Herria hamarkada luzez, eta aniztasun handia du herritarren jatorriari dagokionez. Migrazio mugimenduei buruzko azterketa bat egin du Gaindegiak, eta bistan jarri du nolako pisua duen kanpoan jaiotako populazioak biztanlerian. Lau euskal herritarretik bat baino gehiago, %29, atzerrian sortuak dira: 898.500 lagun. Banaketa ez da homogeneoa, hala ere. Lapurdin, Nafarroa Beherean eta Zuberoan, handiagoa da kanpoan sortutakoen proportzioa: bost herritarretik bi (%43). Gehienak ez dira herrialde txiroetatik iritsitakoak, Frantziako Estatuan sortuak baizik. Hegoaldean bestelakoa da panorama: Espainiako Estatuan sortuak pisua galtzen ari dira; beste herrialde batzuetakoak, irabazten.

Espainiako eta Frantziako estatistika erakundeen datuak baliatuz egin du azterketa Gaindegiak. Herriz herriko biztanleria datuak arakatu ditu. Zenbaki guztiak ez dira urte berekoak: INE Espainiako Estatistika Institutuak 2018an eman zituen Arabako, Bizkaiko, Gipuzkoako eta Nafarroako biztanleriaren azken datuak; INSEE Frantziako Estatistika Institutuak, 2015ean Lapurdikoak, Nafarroa Beherekoak eta Zuberoakoak.

Migrazio mugimenduetan gorabehera handiak izan dira urteotan. 2008-2017 artean, krisi ekonomikoaren urteetan, 376.000 migratzaile iritsi dira Hego Euskal Herrira, batik bat Amerikatik eta Afrikatik. Izan da beste joera bat ere, ordea: migratzaileak joatea. Europako Batasuneko etorkinekin nabaritu dute joera hori, batik bat portugaldarrekin eta errumaniarrekin. Europako beste herrialde batzuetara migratu dute orain. Joan direnen eta heldu direnen arteko diferentzia positiboa da: gehiago dira iritsitakoak. Eta heldu direnek badute ezaugarri bat: ez dira Euskal Herrira zuzenean iritsi. Espainiako erkidego batean egon ondoren datoz asko. «Egoera ekonomiko hobeak erakarrita, nonbait», dio Gaindegiak.

Espainiatik eta Frantziatik

Ez da oraingo joera soilik. 1960ko hamarkadaren bueltan Espainiatik iritsitako herritarren multzoa esanguratsua da oraindik, nahiz eta pisua galtzen ari den: Hegoaldeko sei herritarretik bat da Espainian sortua (%17). Gehienak Gaztela eta Leonen, Extremaduran eta Andaluzian jaiotakoak dira, eta adinean aurrera joandakoak —70 urte jirako herritarren %40 bat Espainian sortuak dira—.

Joera bestelakoa da Lapurdin, Nafarroa Beherean eta Zuberoan. Frantzian sortutako herritarrek pisu nabarmena dute, eta urterik urte ari da kopurua areagotzen. Azken datuen arabera, Ipar Euskal Herriko herritarren %39 dira Frantzian jaioak —2006an %35 ziren—. Batik bat Paristik heldu dira.

Hegoaldean, adinean aurrera joanak daude Espainiatik iritsitako herritarrak, aurreko hamarkadetan iritsiak. Iparraldean, berriz, bi soslai dituzte Frantziatik iritsitako herritarrek. Batetik, badira adinean aurrera joandakoak: bai aspaldi iritsitakoak, bai erretiroa hartu ondoren migratu dutenak. Bestetik, badira lan bila iritsitako frantziarrak ere, 20-50 urtekoak. Haiena da multzo nagusia.

Beste herrialde batzuk

Frantziatik iritsitako herritarren goraldi horren alboan, oso bazterrekoa da beste herrialde batzuetako migrazioa: Ipar Euskal Herriko biztanleen %4 eskas dira. Hegoaldean, berriz, %11 dira Espainiatik kanpoko migratzaileak.

Beste herrialde batzuetako migrazioak biztanleria gaztetzea dakar, Gaindegiak azaldu duenez. Izan ere, Euskal Herriko biztanleria zahartzen ari den garaian, lan egiteko adinean datoz migratzaileak. Generoaren arabera, berriz, badira aldeak. Hego Euskal Herrira iritsitako migratzaile amerikar gehienak emakumeak dira, hirutik bi baino gehiago; Afrikatik datozenen kasuan, berriz, gizonak dira bostetik hiru baino gehiago.

Espainiatik eta Frantziatik kanpoko migratzaileen banaketa geografikoa ez da homogeneoa. Migratzaile gehien Nafarroako Erriberan eta Lizarra-Gares inguruan bizi da: herri horietako batzuetan, bost biztanletik bat Espainiatik kanpoko herrialdeetan jaioa da. Portzentaje horietatik gertu daude Tutera (%18) eta Iruñea (%17). Arabako Errioxan eta Gasteizen ere nabari da migrazio hori. Beste eremu batzuetan, berriz, oso apala da Espainiaz eta Frantziaz kanpoko migratzaileen portzentajea: Pirinio inguruan, adibidez, badira migratzailerik ez dagoen herriak.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako erakundeetako arduradunak izan dira BECen, gaurko aurkezpenean ©Irekia

Zaintza ereduaren «paradigma aldaketa» jaso du Jaurlaritzaren estrategia soziosanitario berriak

Edurne Begiristain

2021-2024 aldirako estrategia soziosanitarioa aurkeztu dute Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako instituzio nagusiek. Besteak beste, «adinekoak beren etxean edo etxe baten antzekoak diren zentroetan» bizitzea sustatuko dute.

Ibaetako Campusean duela hilabete batzuk egindako manifestazioa. ©GORKA RUBIO/FOKU

Eraso sexista bat salatu dute EHUko Ibaetako campusean

Berria

Arkitektura Fakultateko irakasle batek ikasleei eraso sexista bat egin ziela salatu dute UIB Unibertsitateko Indar Batasunak eta Arrakala emakume taldeak. EHUri leporatu dio gertakariari buruzko «informaziorik» ez ematea.

Aste honetan Haurrak Bai-k deituta Ataungo Joxemiel Barandiaran herri ikastetxean egin duten eserialdia. / ©Goierriko Hitza

Jolasgaraian 12 urtetik beherakoak maskara janztera derrigortzen dituen aginduari eutsiko dio Jaurlaritzak

Jon Ordoñez Garmendia

Gotzone Sagarduik argudiatu du haurrak babesteko neurri bat dela, eta esan du gaur egungo egoera ez dela ona.

'Martin Ugalde eta Egunkaria' hitzaldia

Sokaren bi muturrak batu zituen «ametsa»

Julen Aperribai

'Euskaldunon Egunkaria' sortzeko egitasmora batzean Martin Ugaldek egindako hautuaz eta proiektua abiarazteko zailtasunez aritu da Iñaki Uria, Ugalderen jaiotzaren mendeurreneko hitzaldietan bigarrenean.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.