Lau herritarretik bat, kanpoan jaioa

Gaindegiak migrazioei buruzko azterketa bat argitaratu du: euskal herritarren %29 dira atzerrian jaioak, 900.000 lagun. Iparraldean %43 dira kanpoan sortuak, batik bat Frantzian
Migrazio moldea nabarmen desberdina da Ipar Euskal Herrian eta Hego Euskal Herrian.
Migrazio moldea nabarmen desberdina da Ipar Euskal Herrian eta Hego Euskal Herrian. JUAN CARLOS RUIZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Garikoitz Goikoetxea -

2019ko abuztuak 6

Harrera herria izan da Euskal Herria hamarkada luzez, eta aniztasun handia du herritarren jatorriari dagokionez. Migrazio mugimenduei buruzko azterketa bat egin du Gaindegiak, eta bistan jarri du nolako pisua duen kanpoan jaiotako populazioak biztanlerian. Lau euskal herritarretik bat baino gehiago, %29, atzerrian sortuak dira: 898.500 lagun. Banaketa ez da homogeneoa, hala ere. Lapurdin, Nafarroa Beherean eta Zuberoan, handiagoa da kanpoan sortutakoen proportzioa: bost herritarretik bi (%43). Gehienak ez dira herrialde txiroetatik iritsitakoak, Frantziako Estatuan sortuak baizik. Hegoaldean bestelakoa da panorama: Espainiako Estatuan sortuak pisua galtzen ari dira; beste herrialde batzuetakoak, irabazten.

Espainiako eta Frantziako estatistika erakundeen datuak baliatuz egin du azterketa Gaindegiak. Herriz herriko biztanleria datuak arakatu ditu. Zenbaki guztiak ez dira urte berekoak: INE Espainiako Estatistika Institutuak 2018an eman zituen Arabako, Bizkaiko, Gipuzkoako eta Nafarroako biztanleriaren azken datuak; INSEE Frantziako Estatistika Institutuak, 2015ean Lapurdikoak, Nafarroa Beherekoak eta Zuberoakoak.

Migrazio mugimenduetan gorabehera handiak izan dira urteotan. 2008-2017 artean, krisi ekonomikoaren urteetan, 376.000 migratzaile iritsi dira Hego Euskal Herrira, batik bat Amerikatik eta Afrikatik. Izan da beste joera bat ere, ordea: migratzaileak joatea. Europako Batasuneko etorkinekin nabaritu dute joera hori, batik bat portugaldarrekin eta errumaniarrekin. Europako beste herrialde batzuetara migratu dute orain. Joan direnen eta heldu direnen arteko diferentzia positiboa da: gehiago dira iritsitakoak. Eta heldu direnek badute ezaugarri bat: ez dira Euskal Herrira zuzenean iritsi. Espainiako erkidego batean egon ondoren datoz asko. «Egoera ekonomiko hobeak erakarrita, nonbait», dio Gaindegiak.

Espainiatik eta Frantziatik

Ez da oraingo joera soilik. 1960ko hamarkadaren bueltan Espainiatik iritsitako herritarren multzoa esanguratsua da oraindik, nahiz eta pisua galtzen ari den: Hegoaldeko sei herritarretik bat da Espainian sortua (%17). Gehienak Gaztela eta Leonen, Extremaduran eta Andaluzian jaiotakoak dira, eta adinean aurrera joandakoak —70 urte jirako herritarren %40 bat Espainian sortuak dira—.

Joera bestelakoa da Lapurdin, Nafarroa Beherean eta Zuberoan. Frantzian sortutako herritarrek pisu nabarmena dute, eta urterik urte ari da kopurua areagotzen. Azken datuen arabera, Ipar Euskal Herriko herritarren %39 dira Frantzian jaioak —2006an %35 ziren—. Batik bat Paristik heldu dira.

Hegoaldean, adinean aurrera joanak daude Espainiatik iritsitako herritarrak, aurreko hamarkadetan iritsiak. Iparraldean, berriz, bi soslai dituzte Frantziatik iritsitako herritarrek. Batetik, badira adinean aurrera joandakoak: bai aspaldi iritsitakoak, bai erretiroa hartu ondoren migratu dutenak. Bestetik, badira lan bila iritsitako frantziarrak ere, 20-50 urtekoak. Haiena da multzo nagusia.

Beste herrialde batzuk

Frantziatik iritsitako herritarren goraldi horren alboan, oso bazterrekoa da beste herrialde batzuetako migrazioa: Ipar Euskal Herriko biztanleen %4 eskas dira. Hegoaldean, berriz, %11 dira Espainiatik kanpoko migratzaileak.

Beste herrialde batzuetako migrazioak biztanleria gaztetzea dakar, Gaindegiak azaldu duenez. Izan ere, Euskal Herriko biztanleria zahartzen ari den garaian, lan egiteko adinean datoz migratzaileak. Generoaren arabera, berriz, badira aldeak. Hego Euskal Herrira iritsitako migratzaile amerikar gehienak emakumeak dira, hirutik bi baino gehiago; Afrikatik datozenen kasuan, berriz, gizonak dira bostetik hiru baino gehiago.

Espainiatik eta Frantziatik kanpoko migratzaileen banaketa geografikoa ez da homogeneoa. Migratzaile gehien Nafarroako Erriberan eta Lizarra-Gares inguruan bizi da: herri horietako batzuetan, bost biztanletik bat Espainiatik kanpoko herrialdeetan jaioa da. Portzentaje horietatik gertu daude Tutera (%18) eta Iruñea (%17). Arabako Errioxan eta Gasteizen ere nabari da migrazio hori. Beste eremu batzuetan, berriz, oso apala da Espainiaz eta Frantziaz kanpoko migratzaileen portzentajea: Pirinio inguruan, adibidez, badira migratzailerik ez dagoen herriak.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Covid-19 daukaten gaixoak zaintzen duten bi erizain besarkatzen 55 egun gaixo zeraman gizon bat sendatzean. ©Andoni Lubaki / Foku

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 31.166 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.150 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Bi erizain, Galdakaoko ospitalean (Bizkaia) maiatzaren 6an, 55 egun gaixorik zeramatzan gizon bat sendatu zela ospatzen. ©ANDONI LUBAKI / FOKU

Koronabirusaren lehen kolpea Euskal Herrian: 2.152 hildako lau hilabetean

Mikel P. Ansa

Martxoaren 1etik ekainaren 30era, lau hilabete. Neguaren azken hondarra, eta udaberri guztia. Koronabirusaren pandemiak hankaz gora jarri du Euskal Herria, eta bizimoduak astindu ditu. Pandemiaren lehen olatuaren balantzea egin du BERRIAk, hamazazpi grafiko eta hamazazpi galdera hauekin.

Beste 11 positibo zenbatu dituzte Ordiziako kasuen oldarraldiari lotuta

Beste 11 positibo zenbatu dituzte Ordiziako kasuen oldarraldiari lotuta

Arantxa Iraola

Denera 69 kasu daude lotuta positibo multzo horrekin; azken zenbaketan, Osakidetzak 31 positibo berri daudela onartu du

Gasteizko Mendizorrotza igerilekuak pandemia garaiko udarako prestatzen. Irudian, langile bat belardian markak egiten. ©Raul Bogajo / Foku

Positibo bat Gasteizko gimnasio batean, eta beste bat Baionako erietxe batean

Edu Lartzanguren

Baionako Belharra erietxean kasu bat topatu dute, eta ikerketa zabal bat jarri dute martxan jatorria argitzeko. Zirujau bat kanpoan kutsatu dela uste dute.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna