Estrasburgok Espainia berriz zigortu du presoen eskubideak urratzeagatik

Ebatzi du lau euskal presoren «segurtasun juridikoa» urratu dela, Konstituzionalak ez zituelako haiek jarritako babes helegiteak onartu. Ez du Frantziako zigorrak Espainian kontuan hartzearen alde egin
Espainiako Auzitegi Konstituzionala, artxiboko irudi batean.
Espainiako Auzitegi Konstituzionala, artxiboko irudi batean. JUANJO MARTIN / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Iosu Alberdi -

2020ko urriak 21

Giza Eskubideen Europako Auzitegiak Espainiako Estatua zigortu du Gorka Martinez Ahedo, Alvaro Arri Pascual, Ion Gonzalez Gonzalez eta Jon Mirena San Pedro Blanco euskal presoek Espainiako Auzitegi Konstituzionalean aurkeztutako babes errekurtsoak ez onartzeagatik. Auzitegiaren esanetan, lau presoek «gutxienez segurtasun juridikoaren falta sufritu dute». Frantzian betetako zigor urteak Espainian kontuan hartzeko eskaerei ez die arrazoirik eman, ordea.

Espainiako Auzitegi Konstituzionalak, helegitea atzera botatzeko arrazoi gisa, argudiatu zuen euskal presoek ez zutela agortu bide judizial osoa: hau da, Espainiako Auzitegi Gorenean kasua berriz aztertzeko beharrezko helegiterik ez zutela aurkeztu. Ebazpenaren arabera, ordea, errekurtsoak ez onartzeak urratu egiten du presoek auzitegietara jotzeko duten eskubidea: Europako Hitzarmeneko 6.1 artikulua, zehazki. Hau dio artikulu horrek: «Pertsona orok eskubidea du bere kasua bidezko moduan, publikoki eta zentzuzko epe batean entzuna izateko, auzitegi independente eta inpartzial baten eskutik».

Bi urtean hirugarrenez

Bi urteko epean hirugarrenez eman du Estrasburgok Espainiako Estatuaren aurkako ebazpen bat arrazoi berberengatik. Lehena, Santiago Arrospide, Alberto Plazaola eta Francisco Mujika Garmendiaren kasuetan; eta bigarrena, Ismael Berasategi eta Rufino Arriaga presoen kasuetan.

Aurreko ebazpenetan egin bezala, ordea, Giza Eskubideen Auzitegiak berretsi du Frantzian eginiko zigor urteak ez direla kontuan hartu behar Espainian, helegitea aurkeztu zuten presoek eskatutakoari kontra eginez. Hala, ukatu egin du Espainiak Europako Hitzarmeneko 5.1. eta 7. artikuluak urratu izana. Pertsonen askatasunari eta segurtasunari egiten dio erreferentzia lehenak, eta delitua egindako momentuan indarrean zegoen legediaren pean zigortua izateko eskubideari bigarrenak.

Lau euskal preso horiek 1998 eta 2009 artean zigortu zituzten, ETAko kide izatea eta 1989 eta 1993 artean Frantzian hainbat delitu egitea egotzita. 2014an eta 2015ean eskatu zuten Frantzian betetako zigor urteak Espainian betetzen ari ziren espetxealdietan kontuan hartzeko, Espainiako Auzitegi Gorenak 2014ko martxoaren 13an emaniko ebazpenean oinarrituta. Gorenak Europako Batasuneko bi estatutan betetako zigorrak batzearen alde egin zuen, Europar Kontseiluak 2008an hartutako erabakia dela medio.

Urtebete geroago, ordea, Gorenak berak irizpidea aldatu zuen. «Ez dago eskatzaileek Frantzian betetako zigorrak kontuan hartzeko arrazoirik», adierazi zuen Espainiako Auzitegi Nazionalak, urte hartan. Estrasburgok ez du halako epaien aurkako ebazpenik eman ordutik.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Izpegin jende andana bildu da pasabidearen zerratzea eta Frantziako indar militarren okupazioa salatzeko. ©BOB EDME

Izpegiko pasabideari, mugarik ez

Ainize Madariaga

Nafarroaren zatiketa salatzeko, berrehun lagunetik goiti bildu da Izpegiko lepoan. Frantziaren okupazio militarra ere gaitzetsi dute
Gaur eguerdiko prentsaurrekoa, Iruñean. ©Jagoba Manterola / Foku

«Ziklo bat ixteko garaia da»

Joxerra Senar

Altsasuko gazteek, haien gurasoek eta herri plataformak agerraldi bateratua egin dute Iruñean. Eskerrak eman dituzte azken lau urteetan jasotako elkartasunagatik. 

 ©GORKA RUBIO / @FOKU

«Jaurlaritzak zuhur jokatu behar du»

Jon O. Urain

Anduezak uste du aurrekontu «oso orekatuak» egin dituztela. Pozik dago Eibarren eta Irunen EH Bildurekin eta EPrekin adostu dituztelako 2021erako kontuak: «Onuragarria da udaletan bide horiek esploratzea».
Imanol Satrustegi historialaria. Tesia egin du Nafarroako ezker iraultzaileari buruz ©Iñigo Uriz / Foku

Utopia helburu

Edurne Elizondo - Nafarroako Hitza

NUPeko historialari Imanol Satrustegik 1970eko hamarkadako Nafarroako ezker «iraultzailea» aztertu du, hilaren 29an aurkeztuko duen tesian. «Iraultza xede hartzeak mobilizatzeko balio izan zuen».

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.