Albistea entzun

AEBek baieztatu dute ez dutela aldatuko Kabuldik erretiratzeko epemuga

Etxe Zuriak zehaztu du talibanen lankidetzaren araberakoak ere izango direla armadak datorren astearterako amaitu behar dituen ebakuazioak
Hainbat lagun AEBetako armadaren hegazkin batera igotzen, herenegun, Kabulgo aireportuan.
Hainbat lagun AEBetako armadaren hegazkin batera igotzen, herenegun, Kabulgo aireportuan. SAMUEL RUIZ / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Julen Aperribai -

2021eko abuztuak 25

Washingtonek bete egingo ditu talibanekin adostutako epeak. Atzo arratsaldean, G7ko goi mandatarien bilera bukatu berritan, Etxe Zuriko iturri batek CNN telebista kateari baieztatu zion ez dela izango aldaketarik hasierako planean, eta, hortaz, datorren astearterako amaituko dituztela Kabulgo aireportuko ebakuazioak: «[Joe] Biden [AEBetako] presidenteak, segurtasun nazionalerako bere talde osoarekin kontsulta egin ostean, erabaki du Afganistango tropak erretiratzeko abuztuaren 31ko epemugari eustea».

Kabulgo aireportuko egoera ikusirik eta bere aliatuen presioak tarteko, Bidenek epea luzatzeko aukeraz hitz egin zuen igandean. Hori egiteak izango lituzkeen «ondorioez» ohartarazi zuten ondoren talibanek, baina adierazpen publikoez gain bi aldeen arteko negoziazioak izan direla jakin zen atzo, The Washington Post egunkariaren bidez. Hedabide horrek zabaldu duenez, William Burns AEBetako CIA Inteligentzia Agentzia Zentraleko zuzendaria talibanen ordezkaritza batekin bildu zen herenegun Kabulen; besteak beste, Abdul Ghani Baradar mullarekin, haien lider politiko nagusietako batekin, epeak luzatzeaz aritzeko.

Ikusteko dago AEBen aliatuek nola hartuko duten erabakia. Izan ere, ebakuazioaren luzapena onartzeko presioa egiten aritu zaizkio; Erresuma Batua eta Frantzia, batez ere. Nicolas Roche Frantziako Atzerri Ministerioko goi funtzionarioak jakinarazi zuen planari bere hartan eutsi eta bihar bukatu beharko dituztela herritarrak ebakuatzeko lanak, kontu «logistikoak» direla eta. Horretaz, Etxe Zuriak zehaztu zuen integristen lankidetzaren araberakoa ere izango dela epemuga betetzea.

Talibanek, bestalde, jakinarazi zuten itxi egin dituztela Kabulgo aireporturako sarbideak —haiek kontrolatzen dituzte—; hala, hara joatea galaraziko diete milaka herritarri. Aireportuko egoera «kaotikoa» dela argudiatuta egin dutela azaldu zuen Zabihula Muyahid eledunak, eta aireportuaren inguruan pilatutako herritarrei euren etxeetara erretiratzeko eskatu zien: «Guk bermatuko dugu haien segurtasuna».

Exekuzioen frogak

Talibanek nazioarteratu nahi duten irudi moderatu eta adeitsua desitxuratzeko moduko jokabideen berri eman zuen atzo Nazio Batuen Erakundeko Giza Eskubideen Batzordeak. Michelle Bachelet goi mandatariaren arabera, hark gidatutako taldeak txosten «sinesgarriak» jaso ditu talibanek egindako exekuzioen inguruan; besteak beste, zibilen exekuzioak eta Afganistango Gobernuaren alde aritutako segurtasun indarretako kideenak aipatzen dira.

Matxinoek agintera iritsi zirenetik egindako giza eskubideen zenbait urraketa zerrendatu zituen Bacheletek, eta horien artean bereziki nabarmendu zituen emakumeen eskubideen murrizketak. «Oinarrizko marra gorria dira» direla esan zuen. Talibanen mehatxupean daudenez ere aritu zen: «Beldur handia dago emakumeen, kazetarien eta gizarte zibilean azken urteetan lidergoa hartu dutenen inguruan».

Nasir Ahmad Andixa Afganistango Gobernuko diplomazialari ohiak «gutxiengo etniko eta erlijiosoen aurkako indarkeriaz eta jazarpenaz» ohartarazi zuen agerraldi berean. Afganistanen egoera «zalantzazkoa eta beldurgarria» dela azaldu zuen, eta milioika lagunek bizia galtzeko beldurra dutela. Halaber, giza eskubideen alorrean jarduten duten zenbait adituk adierazpen bateratu bat aurkeztu zuten. Herritar asko etxean ezkutatuta daudela salatu zuten, eta, bitartean, talibanak etxeak erregistratzen ari direla, «atez ate».

Jarraitu irakurtzen: Salima Mazari gobernadorea atxilotu duten susmoa, geroz eta zabalduago

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Erreskatea, Diyarbakirren.

5.000tik gora dira oraingoz Ekialde Hurbileko seismoetan hildakoak

Arantxa Elizegi Egilegor - Mikel O. Iribar

Gau osoan zehar lanean jarraitu dute erreskate taldeek, baina toki askotan laguntzaren zain daude oraindik. Ohartarazi dute biktima kopurua handitu egingo dela datozen orduetan. Milaka dira kaltetuak, eta 20.000tik gora zaurituak. Erdoganek hiru hilabeteko larrialdi egoera ezarri du hamar probintziatan.

«Herrialdearen historiako lurrikararik okerrena izan da hau»

«Herrialdearen historiako lurrikararik okerrena izan da hau»

Orsola Casagrande

Kurdistanen krisi mahaia eratu du HDP alderdiak, laguntza kudeatu eta kaltetutako eremuetara iristeko. Aterpeak lortzea da orain lehentasuna Sancarrentzat.

Greziako kostazainen ontzi bat, artxiboko irudi batean. ©HELLENIC COAST GUARD / EFE

Gutxienez hiru migratzaile hil eta hogeitik gora desagertu dira Lesbostik gertu

Mikel O. Iribar

Kostazainek hamasei pertsona erreskatatu dituzte. Bizirik atera direnen esanetan, haien ontzia haitzen aurka jo ostean hondoratu da.

Palestinar bat astelehenean Jeriko hirian izandako tiroketen arrastoei begira. ©EFE

Israelgo armadak adin txikiko palestinar bat hil du tiroz

Berria

Gazteak haien kontra tiro egin zuela adierazi dute armadaren iturriek. Urte hasieratik gutxienez 42 palestinar hil ditu Israelek.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...