Albistea entzun

EBk dei egin die Serbiari eta Kosovori «malgu» jokatzeko, harremana normalizatzeko

NATOk adierazi du esku hartzeko prest dagoela Balkanak ezegonkortzen badira. Vucicek bilera batera deitu ditu Kosovoko serbiarrak, iganderako
Kosovoko lurraldea irudikatzen duen horma irudi bat, gainean <em>serbiarra</em> idatzia duela.
Kosovoko lurraldea irudikatzen duen horma irudi bat, gainean serbiarra idatzia duela. ANDREI CUKIC / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Gorka Berasategi Otamendi -

2022ko abuztuak 19

Balkanetan gatazka batek eztanda egitea, horixe da EB Europako Batasunari uneotan gutxien komeni zaiona. Nahikoa du Ukrainako gerrarekin, hark eragin dituen ondorio ekonomikoekin eta politikoekin, suteekin, lehorteekin, energiaren garestitzearekin... Horregatik, mokoka ibiltzeari uzteko eskatu zien Bruselak atzo Serbiari eta Kosovori. Josep Borrell EBko diplomaziaburuak «erabateko normalizaziorako» urratsak galdegin zizkien Alaksandar Vucic Serbiako presidenteari eta Albin Kurti Kosovoko lehen ministroari, Bruselan egin zuten bileran. Agintariek ez zuten akordiorik lortu, eta hitz egiten jarraitzeko beharra nabarmendu zuen Borrellek bilkuraren ostean.

Herenegun, Vucic eta Kurti NATO Ipar Atlantikoko Itunaren Erakundeko idazkari nagusi Jens Stoltenbergekin bildu ziren, Bruselan, nor bere aldetik. NATOren buruak Borrellen eskari antzekoa egin zien: giroa gaiztotzea eragozteko. Gaineratu zuen aliantza esku hartzeko prest dagoela Balkanetan ezegonkortasuna nagusituz gero. NATOk 4.000 soldadu inguru ditu Kosovon.

Azken asteetan, Kosovo iparraldea izan da Pristinaren eta Belgraden arteko ika-miken agertoki goriena. Abuztuaren hasieran, Kosovoko Gobernuak adierazi zuen herrialdeko gutxiengo serbiarrak —Kosovo iparraldean bizi dira gehienak— ezin izango zituela erabili Serbiako identifikazio dokumentuak eta estatu horretako ibilgailuentzako matrikulak, baliogabeak izango zirela, eta behartuta egongo zirela Kosovokoak egitera, Serbiaren eta Kosovoren arteko 2013ko eta 2015eko akordioek jasotzen duten modura. Iragarpenak Kosovoko serbiarren sumina eragin zuen, eta barrikadekin moztu zituzten hainbat errepide, batzuek armak eskutan zituztela. Tiroak ere izan ziren protestetan, baina ez zen zauriturik izan.

Ordutik, Belgradek eta Pristinak irainak jaurti dizkiote elkarri, eta biek adierazi dute gerrarako prest daudela. Kurtik neurriaren ezarpena atzeratzea erabaki zuen, irailaren 1era arte. Bruselakoa egoera bideratzeko lehen saiakera formala da.

Bestalde, Vucicek Kurtiri egozten dio Serbiako Udalen Elkartearen sorrera trabatzea. Erakundearen sorrera ere jasota dago bi herrialdeen arteko akordioetan.

Mendebaldeko diplomazialariak kezkatuta daude bi gobernutako zenbait kidek ez ote duten tentazioa izango muturreko nazionalismora jotzeko edota Kosovoko gutxiengo serbiarraren haserrea ez ote den lehertuko, Belgradek Pristinari aitortza onartezinak egin dizkiola iritzita.

Borrellekin eta Kurtirekin bildu ostean, Vucicek adierazi du Kosovoko serbiarren ordezkariak deituko dituela bilkura batera, igande goizerako, Belgraden.

Zain egotearen nekea

Auzi hori alde batera utzita, ordea, EBk eta NATOk badute kezkarako beste arrazoi sakon bat: Mendebaldeko Balkanetan EBren parte bihurtzeko zegoen bultzada ahultzen ari dela. Herritar asko nekatu egin dira zain egoteaz. Bruselak duela 20 urte hitzeman zien lehenengoz Balkanetako herrialdeei blokearen parte izango zirela, eta, gaur-gaurkoz, gauzatzetik urrun dagoen proiektu bat da hori.

Mendebaldea jakitun dago Errusiari ez zaiola oharkabean pasatu Balkanetako herritar askoren itxaropen zapuztua, eta uste du Moskuk egoera hori baliatuko duela EBra batzeko nahia duten herrialdeetan zatiketa politikoa sustatzeko.

Balkanetako estatuak blokera gehitzeko bidea are malkartsuagoa egin dute Kroaziak eta Bulgariak —EBko estatu kide direla baliatuta— Bosnia-Herzegovinari eta Ipar Mazedoniari, hurrenez hurren, oztopoak jarri izanak.

Serbiari dagokionez, jakina da Belgradek lotura estuak dituela Kremlinekin, baina Errusiarekin duen harremana ezin da lerratze huts batera murriztu. Vucic oso kritiko mintzatu da Mendebaldeak Errusiari ezarri dizkion zigor ekonomikoen aurka, baina, aldi berean, Ukrainaren inbasioa salatu du Nazio Batuen Erakundean.

Serbiak eta Kosovok 2011. urtean hasi zituzten EBk gidatutako elkarrizketak, bien arteko harremanak normalizatzeko akordio bat lortze aldera.

Kosovok 2008. urtean aldarrikatu zuen independentzia, Serbiatik banatuta, eta Mendebaldeko herrialde gehienek onartu dute estatu independente gisa. Serbiak, aldiz, bere lurraldearen partetzat du. Kosovo estatu gisa aitortzen ez dutenen artean dira Txina, Errusia eta Espainia ere.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Europako Komunitate Politikoa osatzen duten agintariak —Zelenskik bideokonferentzia bidez parte hartu du—, gaur, Pragako Gazteluan ©RADEK PIETRUSZKA / EFE

Errusiaren aurkako batasuna irudikatu dute 44 herrialdek

Ander Perez Zala

Europako Komunitate Politikoaren lehen bilkurak agerian utzi du Moskuren bakartzea kontinentean. Orbanek eskatu du zigor ekonomikoez «berriz gogoeta egiteko».

Salomon Uharteetako lehen ministro Manaseeh Sogavare eta Anthony Albanes Australiakoa, Canberran egindako batzarrean. ©LUKAS COCH / EFE

Salomon Uharteetako lehen ministroak esan du herrialdeak ez duela «inoiz» atzerriko base militarrik onartuko

Mikel O. Iribar

Australiako lehen ministro Anthony Albanesekin batzartu da Manaseeh Sogavare, Canberran. «Bakearen aldeko konpromisoa» berretsi dute.

Von der Leyen Europako Batzordeko presidentea , Macron Frantziako presidentea eta Michel Europar Kontseiluko presidentea. ©OLIVIER HOSLET / EFE

Europan «komunitate politikoa» hedatzeko goi bilera egingo dute

Gorka Berasategi Otamendi

Lehen bilera egingo du gaur Europako Komunitate Politikoak, Pragan. Atzerri gaiei buruzko foro bat izatea du helburu, EBren eta haren inguruko herrialdeen arteko «elkarlan politikoa» sustatzeko

Greziako kostazainen ontzi bat, Kardamena portuan amarratuta, Kos uhartean. ©HELLENIC COAST GUARD / EFE

Hemezortzi etorkin hil dira Greziako uretan, bi txalupa hondoratu ostean

Mikel O. Iribar

Atenasek Ankarari eskatu dio «berehalako neurriak» hartzeko, baita EBri ere. IOMen arabera, 2.100 errefuxiatu hil dira Egeo Itsasoan 2014tik.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Irakurleen babesa ezinbestekoa da kazetaritza independente eta konprometitua egiten jarraitzeko.