Albistea entzun

Zaintza sistema publikoaren premia aldarrikatu dute arloko langileek

«Zaintza eredua aldatzeko», greba egin dute Hego Euskal Herrian, ELAk deituta
Zaintza sektoreko langileak, atzo, Bilbon egin zuten manifestazioan.
Zaintza sektoreko langileak, atzo, Bilbon egin zuten manifestazioan. ARITZ LOIOLA/ FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Maialen Arteaga -

2020ko azaroak 18 - Bilbo

Zaintza lanen prekaritatea salatu, eta eredu aldaketa aldarrikatu zuten atzo arloko langileek, ELA sindikatuak deitutako greba egunean. Hego Euskal Herriko hiriburuetan manifestazioak egin zituzten Zaintza publikoa bizitzarako lelopean. Sektoreko hainbat kolektibok hartu zuten parte lanuztean: zahar etxeetako langileek, eguneko zentroetakoek, etxez etxeko langileek, elbarritasunen bat dutenen egoitzetako beharginek, adingabeen zaintzaileek...

Sektore horietako zaintza lanak ezinbestekoak direla berretsi zuen sindikatuak: «Negozio bihurtzeko asmoz, premiazko lan hauek enpresa pribatuen esku ari dira geratzen; eta zaintzarik gabe ezin da bizitza sostengatu». Horrez gain, ELAk salatu zuen sektoreko langileek ez dutela baldintza duinetan lan egiten: egutegi «gizagabeak», langile kopuru «guztiz eskasak», soldata murritzak eta «gizatasunik gabeko arreta eskasa» jasaten dutela azaldu du.

Bizkaiko Foru Aldundiaren aurrean amaitu zuten Bilboko manifestazioa. Bertan, Mitxel Lakunza ELAko idazkari nagusiak hartu zuen hitza: «Gaur egungo zaintza lanen eredua ez da ez sostengagarria, ez defendagarria. Soldata arrakalan eta zerbitzu prekarioetan oinarritzen da; ezin da horrelako eredu bat defendatu, eta hori aldatzera gatoz». Egungo «hipokrisia politikoa» ere salatu zuen Lakuntzak: «Zaintzako langileei premiazkoak direla esaten diete, baina ez dituzte horrela tratatzen».

«Hipokrisia» horren adibide gisa jarri zuen zaintza lanak «negozio bilakatu» izana. Horren aurrean, helburu argi bat adierazi zuen: «Zaintza lanen eredua aldatzea». Bide horretan, zaintza sektorea publiko bihurtu eta 10.000 lanpostu gehiago sortu nahi dituzte. Izan ere, Lakuntzak adierazi zuenez, langile gehienak azpikontratatuta daude. «Zahar etxeetan, %8 baino ez da zerbitzu publikoa. Aldaketa guztiak kaletik hasten dira beti, baita aldaketa handienak ere».

Etxez etxeko langileek ere badute zer esana. Mertxe Valparisek hitz egin zuen kolektiboaren izenean. Adierazi zuen sektoreko hainbat langilek ez dutela grebarako eskubiderik: «Kide asko falta dira gaur hemen, oinarrizko eskubiderik gabe daudelako; besteak beste, grebarako eskubiderik gabe. Gaur ez daudenak ere merkantilizatuta dagoen zaintza horren parte dira». Pertsona horien egoera aspalditik «muturrekoa» dela salatu zuen: «Gutako kide asko esplotatuta daude, eta muturreko jazarpen egoeretan. Lan karga izugarria daukagu, eta ratioak gizagabeak dira».

Egoera hori pandemiak azaleratu badu ere aspaldiko auzia dela azaldu du: «Oraingo sarraskiaren erruduna ez da COVID-19a, baizik eta gizatasunik gabeko sistema hau». Hain justu, birusaren ondorioz lanera «beldur handiz» joaten direla aitortu zuen, hainbat pertsonaren osasunari eragiten baitio euren lanak: «Zaintzen ditugunen osasuna, gure osasuna eta gure ingurukoena ere jokoan jartzen dugulako gara beldur».

Itzala baino itzalpeago

Zaintza lanak, oro har, itzaletan badaude, etxez etxeko zaintza zerbitzuak oraindik itzalpeago daudela iruditzen zaio Leire Indias beharginari. Pandemiak sektorearen aldarriak azaleratu dituela dio, baina arazoa «egiturazkoa» dela iruditzen zaio: «Urte asko daramatzagu prekaritatea salatzen. Pandemian egoerak eztanda egin duela diote batzuek, baina gu geu gara eztanda egin dugunak. Ez dugu gaixotzeko eskubiderik ere izan; bestela, nork egingo zuen gure lana?».

Adinekoen egoitzetako egoerarekin alderatuta haien sektorea ikusgaitzago dagoela uste du Indiasek, eta, ondorioz, beharginen artean ere kontzientziarik ez dagoela: «Gure egoera ez da hain begi bistakoa. Etxean gertatzen diren gauzak ez ditu inork ikusten. Egoera hau bizi duena baino ez da benetan kontziente».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Lehen mailako artako kontsultak atzeratuko ditu Osakidetzak

Lehen mailako artako kontsultak atzeratuko ditu Osakidetzak

Arantxa Iraola-Irati Urdalleta Lete

Osasun sailburu Gotzone Sagarduik egin du jakinarazpena: «Aparteko larritasuna ez duten» kontsultak atzeratuko dira.

Baionako txertaketa gunea, artxiboan ©Guillaume Fauveau

Pfizer dosiak ez ote diren faltako beldur dira txertaketa guneetako langileak

Oihana Teyseyre Koskarat

Eskualdeko Osasun Agentziak hobetsi du Moderna txertoak banatzea. Baionako txertaketa guneko langileek lana uzteko eskubidea aldarrikatu dute, pazienteei «gardentasuna zor» zaielakoan.

5-11 urte arteko haurren txertaketa onetsi du Espainiako Osasun Publikoko Batzordeak

5-11 urte arteko haurren txertaketa onetsi du Espainiako Osasun Publikoko Batzordeak

Arantxa Iraola-Irati Urdalleta Lete

Hilaren 15etik aurrera autonomia erkidegoek haurrak txertatzen hasi ahal izango dutela jakinarazi du

Munilla meza ematen Azpetian (Gipuzkoa), 2019an. ©Javier Etxezarreta / EFE

Donostiako apezpikutza utziko du Jose Ignacio Munillak

Paulo Ostolaza

Ia hamabi urte egin ditu karguan. Alacanteko (Herrialde Katalanak) gotzaina izango da aurrerantzean.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.