Albistea entzun

KRITIKA. Antzerkia

Duintasun irakaspena

JUAN CARLOS RUIZ / ARGAZKI PRESS Tamaina handiagoan ikusi

Agus Perez -

2016ko urriak 4

'Treblinkara azken trena'

Zuzendaritza: Mireia Gabilondo. Jatorrizko ideia eta argumentua: Ana Pimienta, Fernando Bernues. Testua: Patxo Telleria. Lekua: Donostiako Larratxoko Kultur Gunea. Eguna: Irailak 30.

Ideia batengatik hiltzea erraza dela zioen Janusz Korczakek: askoz zailagoa dela ideia baten alde bizitzea. Varsoviako ghettoan umezurztegi bat antolatu zuen mediku eta pedagogoak eta Stefania Wilczynska haren lankide nekaezinak gizatasun eta duintasun irakaspen itzela eman zuten nazien krudelkeriaren aurrean. Haien figurak eta eredua deskubritzeak piztu zuen Ana Pimentarengan antzezlan hau taularatzeko gogoa.

Berrehun ume omen zeukan umezurztegi hark eta berrehun bat leku bete ditugu ikusleok leku hartako gela nagusian, ohatzetan etzanda edo egurrezko mahaien aurrean eserita. Gelako mutur bakoitzean ekintzarako beste leku esanguratsu batzuk atondu dira, hala nola sendagilearen kontsulta eta bulegoa, antzerki emanaldiak emateko lekua eta musika gela, Eneko Sagardoik estilo finez jo duen piano zahar batez hornitua. Antzezleak ikusleon artean ibili dira gu geu gertakizun haien parte izan garelako, eta lekuak ematen zuen azken aukera ere baliatu da, kanpoalderako atea ganoraz baliatuta, bisitan etorri direnak —naziak zein juduak— handik sartu direlako, eta bertatik irten direlako umeak eta bi helduak Treblinkarako trenera joateko, holokaustorako bidean.

Jatorrizko pertsonaiei zor zaien begirunea dela medio, ez da Ana Pimenta eta Fernando Bernuesen argumentuan izugarrikeria nagusitu. Nahikoa zuten protagonistek Varsovian zeukaten panoramarekin eta kanpotik etorritako injerentziekin! Gainera, euste bide horretatik askoz argiagoak eta eredugarriagoak iruditu zaizkigu Korczak eta Wilczynskaren jarrerak, adibidez estoiko eta harro esan dutenean baldintza ikaragarri haietan umeen alde jardutea ez zela sakrifiziotzat hartu behar, bizitza-proiektuaren errealizazio pozgarritzat baizik.

Mireia Gabilondoren zuzendaritzapean eta attrezzo zein jantzi egokiek lagunduta, jatorrizko pertsonaiak bezain eredugarri ibili dira antzezle guzti-guztiak, arlo profesionalean eta haiekiko distantziak gordeta, noski. Are gehiago kontuan izanda antzezleak albo-alboan eduki ditugula behin baino gehiagotan, urruntasunak emandako edozein artifizio ezabatuta eta horrek dakarren inplikazio mailarekin. Izen guztiak nabarmenduko nituzke hemen, baina Soroiz maisuarena azpimarratuko dut berriz ere, zortekoak garelako herri honetan bera bezalako aktore handia edukitzeagatik, bera ikusi eta antzezlea ez ikusteagatik, antzezten duen pertsonaia eredugarria baizik.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Miren Billelabeitiaren aurkezpena, Elkar liburu dendan. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Gazteen inguruko aurreiritzien aurka

Olatz Silva Rodrigo

Miren Billelabeitiak 'Norberak maite duena' saiakera kaleratu du, Pamiela argitaletxearekin. Urteetan gazte eta ikasleekin liburuen inguruan izandako solasaldietan oinarritu du liburua

Robert Treviñok zuzenduko du orkestra. ©JUAN HERRERO / EFE

EOk 'Lorratz' estreinatuko du, Elkanori buruzko proiektuko azken obra

Mikel Lizarralde

Zuriñe F. Gerenabarrenarena da lana, eta Euskadiko Orkestraren denboraldiko laugarren kontzertu programaren barruan joko dute

Plateruena: berriz zabalduko ditu ateak

Durangoko Plateruena kafe antzokiak berriz irekiko ditu ateak

Iñigo Astiz - Paulo Ostolaza

Udalarena izango da, baina kudeaketa publiko eta komunitarioa izango du; kultur mahai batek gidatuko du. Gune berriak hiru erpin izango dituela azaldu dute: euskara, kultura eta sorkuntza.

Harkaitz Cano idazlea, bere poema liburu berria esku artean duela, Donostian. ©Maialen Andres / Foku

Harkaitz Canok ‘Pozaren erdia’ poema liburua plazaratu du

Ainhoa Sarasola

Susarekin eman du lana argitara. 64 soneto bildu ditu idazleak, eta aitortu du «adiktiboa» egin zaiola hamalaudunaren egituran barneratzea.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.