Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA. Anthony Myint. Sukaldaria

«Gastronomia da klima aldaketari aurre egiteko aukerarik onena»

Elikaduraren eta ingurumenaren arteko harremana aztertzen du Anthony Myintek, eta karbono aztarna murrizteko alternatibak eskaintzen dizkie jatetxeei. Mugimendua handituz joatea du helburu.
JON URBE / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Jone Bastida Alzuru -

2019ko urriak 25 - Donostia

Gastronomia klima aldaketari aurre egiteko motor gisa erabiltzen du Anthony Myint sukaldariak (Falls Church, AEB, 1963). Hori dela eta, Basque Culinary World Prize saria jaso zuen atzo, ZeroFoodprint proiektuarengatik eta The Perennial Farming Initiative ekinaldiagatik. Basque Culinary Centerrek eta Eusko Jaurlaritzak emandako saria da, eta egitasmo eraldatzaileak gauzatzen dituzten sukaldarien lana aitortzea du xede.

Sari hau lortzea mugimendu handiago baten hasiera izango dela uste duzu?

Bai, noski. Urte batzuk daramazkigu jatetxeei laguntzen. Egun, AEBetako, Europako eta Asiako 30 jatetxe ingururekin ari gara lanean, eta beste 50 bat prozesuan daude. Gainera, sari hau irabazteak berekin ekarri du epaimahaian zeuden sukaldari asko egitasmora batzea: gurekin lan egitea erabaki dute. Prestigiotsua da saria, eta lagunduko du mugimendua hazten.

Ingurumenaren aldeko aktibista zara, eta hori landu duzu azken ahaleginetan. Nondik sortu zitzaizun kezka hori?

Orain dela zazpi, urte alaba bat izan genuen, eta nutrizioan eta elikadura sisteman pentsatzen hasi ginen, baita klima aldaketan ere. Orduan ohartu ginen ia sukaldaririk ez zegoela klima aldaketarekin lanean, eta horretan jarri ginen. Jatetxe baten karbono aztarnaren %60 bertan eskaintzen diren janariek eragindakoa da. Horrez gain, gauza garrantzitsuago batez konturatu ginen: elikadura sistemak irtenbide praktiko ugari eskaintzen zituela klima aldaketari aurre egiteko. Aldaketa handi bat ekar zezakeela ikusi genuen. Aukera paregabea zen elikagai osasuntsuagoak sortu, eta industria sistema hobetzearekin batera, klima aldaketari aurre egiteko.

Sukaldaritzak klima aldaketari aurre egin diezaiokeen ikertzen aritu zara, baita irtenbideak topatzen ere. Nola da hori posible?

Berotze globalari aurre egiteko, hainbat soluzio daude. Lehen 24 aukeretatik hamabostek elikadurarekin edo gastronomiarekin dute harremana. Karbono emisioa murrizteko aukera ematen du. Nekazaritzak eguratsera igortzen dituen gasak igorpen orokorraren %15 dira, baina igorpen guztiek sortzen duten beste karbono ezabatu dezake nekazaritzak eguratsetik. Onura ekonomikoak ere baditu. Elikadurarekin eta nekazaritzarekin zerikusia duten irtenbideetan inbertitzen duzun dolar bakoitzeko, 30 dolar irabazten dituzu. Izan ere, dena hobetuko litzateke: nutrizioa, karbonoaren emisioa murriztea eta janarien kalitatea bermatzea. Gastronomia da klima aldaketari aurre egiteko aukerarik onena.

Elikagai enpresei karbono aztarna murrizteko aukera bideragarriak gomendatzen dizkiezu. Hori ezabatzea da zure ametsa?

Posible da jatetxe baten karbono emisioa zero izatea, nahiz eta ez den erraza. Hala ere, nire ametsa da jatetxeek, korporazioek, instituzioek eta unibertsitateek klima aldaketari aurre egiteko elikadura programak ezartzea eta zabaltzea. Nahiago dut hori, jatetxe bakan batzuen perfekzioaren bila aritu baino.

Bidean gama handiko jatetxeak batu dira mugimendura, Noma eta Benu tarteko. Garrantzitsua da hori?

Bai, garrantzitsua da sukaldari handiak horrelako mugimendu baten parte izatea. Izan ere, hainbat jatetxe eta korporazio erakartzen ditu horrek. ZeroFoodprint mugimenduaren parte diren jatetxe askok aurretik ere produktu onak erabiltzen zituzten, ez zituzten emisio asko izaten, baina ekinaldiari laguntzeko egiten dute, beste batzuk erakartzeko.

Uste duzu beharrezkoa dela elikadura sistema berriztagarri bat sortzea?

Bai, ezinbestekoa da. Nekazaritza konbentzionalarekin jarraitzen badugu, ez da uztarik egongo 60 urte barru.

Jendea kontzientziatuta dagoela uste duzu?

Posible da jendea kontzientziatuta egotea beharraren inguruan, baina ez dute ulertzen aukera. Alde batetik, zientzia hau nahiko berria delako. Jendeak beharrezkoa dela pentsatzen du, baina ez dute ulertzen nola den posible.

Gastronomia irtenbidea izan daiteke klima aldaketari aurre egiteko?

Bai. Ez da soluzio praktikoena bakarrik: guztiok nahi dugun zerbait da. Izan ere, denek nahi dute elikagai ona, osasuntsua eta nutritiboa. Posible da hau lortzea gastronomian egindako %1eko ekarpen txiki batekin bakarrik.

Etorkizunera begira, baduzu beste proiekturik buruan?

Ez. Hau da proiektua. Nire asmoa da mugimendu hau handituz joatea. Ez dut beste proiekturik buruan.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Manel Vidal, astearteko saioan ©Berria

TV3ek Manel Vidal umorista kaleratu du, PSC svastika batekin lotzeagatik

Urtzi Urkizu

TV3eko zuzendariak Zona Franca saioa egiten duen ekoiztetxearekin batera hartu du erabakia. TV3eko Programetako Kontseilu Profesionalak kaleratzea salatu du, eta aurrekari bat sortu dela kritikatu.

Ylenia Baglietto eta Lander Otaola aktoreak, goizean, Bilboko udaletxean ©Bilboko Udala

Ylenia Baglietto eta Lander Otaola aktoreak izango dira Farolin eta Zaranbolas Bilboko aratusteetan

Amaia Igartua Aristondo

Besteak beste, ETB1eko 'Goenkale' telesailean egin zuen lan Bagliettok, eta 'Vaya Semanita'-n Otaolak. Inauteriak otsailaren 17an hasiko dira, pertsonaion atxiloketarekin eta epaiketarekin, eta 21ean bukatu.

 ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

«Nire lanbidea artearekin lotzen saiatzen nintzen beti»

Unai Etxenausia

Armestok biltegian gordeta zeuzkan lan batzuk aurkeztu ditu Gasteizko Zas Kultur Espazioan. Marrazkiek «pertsonen arteko komunikazioa eta inkomunikazioa» erakusten dute.
 ©ETB

«Beste gauza batzuk probatu nahi ditut»

Urtzi Urkizu

Igandean, Gurrutxagaren agurra izango da ETB1eko 'Herri txiki, Amerika handi' saioan. Zortzi denboraldiren ondoren, beste aurkezle bat arituko da 'Herri txiki, infernu handi'-n.

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Jone Bastida Alzuru

Informazio osagarria

Iruzkinak kargatzen...