Kanpoan, barnerako gogo bila

Nerea Baldak 'Atzerrian' nobela kaleratu du. Londresen bizi den euskaldun bat du protagonista
Nerea Balda, <em>Atzerrian</em> (Pamiela) estreinako eleberria aurkezten, Donostian.
Nerea Balda, Atzerrian (Pamiela) estreinako eleberria aurkezten, Donostian. JON URBE / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Itziar Ugarte Irizar -

2019ko maiatzak 30

Bizitzan, batzuetan gertatzen da: aldi luze batez, denbora asko eskaintzen diozu zerbaiti; amets bati, lan bati, harreman bati... Baina, halako batean, motibazio hori desagertzen denean, lortu delako edo desagertu delako, gerta daiteke —eta gertatu ohi da— pertsona «noraezean» geratzea. Puntu horretan dago Nerea Baldaren (Irurtzun, Nafarroa, 1975) estreinako nobelako protagonista, Londresen bizi den emakume euskaldun bat. Eta hortik izenburua: Atzerrian.

Itzultzaile-interprete izateko nahiak eduki du protagonista denbora luzez kateatuta. Gogor saiatu da, eta, lortu duenean, galduta topatu du bere burua; hustuta. «Eta orain, zer?», galdetzen dio liburuko pertsonaietako batek. Eta protagonistak erantzun: «Orain, bizi». Baldak egoera horretan jarri nahi izan du arreta nobelan: «Hori kontatu nahi nuen: krisialdi pertsonal baten ondorioz sortutako obsesio bat, ilusioaren bilaketan obsesionatzen den pertsonarena. Ez daki zeri eman bere indarrak, energia; ilusio berri bat behar du aurrera egiteko, eta horrekin obsesionatzen da».

Baldak Pamielarekin atera du lana, eta Jose Angel Irigarai argitaletxeko kideak nabarmendu egin du batik bat idazleak «edukia eta forma» ezkontzeko egindako lana: «Eleberri laburra izanik, lortu du benetako erritmo bizi bat, flashez betea, non pertsonaiak eta egoerak agertzen diren eta desagertzen diren». Erritmo bizi hori modu «ia zinematografikoan» eraiki du Baldak, Irigarairen hitzetan, askotariko «flashen» bidez: «Flashak etengabe egiten dira pertsonaia nagusia dabilen tokian, Londresen; bere lanaren bitartez, oso gaurko ikuspegia sortzen du, non hizkuntzak, jendeak, hainbat jatorritako pertsonak elkartzen diren momentu batez». Kanpoko munduarekin duen harreman horrek sortzen dizkion gogoeta eta bizipenekin batera agertuko ditu pertsonaiak barrura begira bizi dituenak ere: etxearekiko distantzia eta hurbiltasuna, bakardadea, adiskidetasuna eta beste.

Testu txataletan egituratua, narrazioan askotariko ahotsak tartekatuz eraiki du Baldak eleberria; protagonistaren amarena eta Ray deituriko pertsonaiarena. Hala, Irigarairen esanetan, «ikuspegi zabal eta koral bat» eman dio kontakizunari.

Lehiaketen aupada

Atzerrian lehen liburua badu ere, Baldak aurkezpenean onartu zuen «beti» idatzi izan duela. Zenbait literatur lehiaketa irabazitakoa da —Iruñeko Egile Berriendako literatur lehiaketa irabazi zuen iaz, narrazioan eta poesian—, eta hala izan da Atzerrian-en kasuan ere: Getxoko Udalak (Bizkaia) antolatzen duen Ramiro Pinilla eleberri laburren lehiaketara aurkeztu zuen lana iaz, eta lehen saria irabazi. Aspalditik zuen idatzita, ordea. Zenbait urtez testua gordeta izan zuen; lehiaketara aurkezteko zirriborroa berreskuratu, hor zerbait bazegoela ikusi, eta amaiera eman zion arte. «Betidanik izan dut gustuko idaztea, nahiz eta inoiz ez naizen aritu serio-serio horretan. Orain, gogoeta egitean, konturatu naiz beti neure buruarentzat idatzi dudala asko: egunerokoak, bidaietako koadernoak... Eta emozioei oso lotuta: eskutitzak, haurdun nengoela ireki nuen bloga... Horregatik uste dut poesiatik jo nuela literaturako bidea hartu nuenean. Halere, gutxi asko, beti izan dut gauzak idatziz kontatzeko joera».

Literaturarekiko eta hizkuntzarekiko zaletasun hori ikusten du, hain justu, protagonista eta bera, idazlea, elkartzen dituen puntu modura. Protagonista itzultzailea denez, hainbat emozio bizpahiru hizkuntzatan agertzen dira liburuan. Abiatu ere, hala abiatzen da eleberria: «Atzerrian, abroad, á l'étranger, all'estero».

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Txagorritxuko erietxean, COVIDaren test serologikoak aztertzen. ©G. RUBIO / FOKU

Eritasunari buruzko lezio berrikusia

Arantxa Iraola

Asko falta da oraino, baina COVID-19aren inguruko ezagutzak egunero ari dira argitzen, osatzen; ondorioz, izurriaren hasieran gaitzaz esan ziren hainbat gauza zahartuta eta atzeratuta geratu dira guztiz. Etengabeko berrikusketa eskatzen du gai honek.

Emakume bat oinez Donostian, erosketen poltsak eskuetan, joan den apirilean. ©GORKA RUBIO / FOKU

Zaurgarrienak, zaurgarriago

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Pandemiak emakume eta gizonen arteko desberdintasunak sakondu dituela ondorioztatu du Emakunderen txosten batek. Egoera hobetzeko gomendioak eman dizkie erakundeei

Angeluko hondartza. ©Guillaume Fauveau

Maskara derrigortu dute Lapurdiko zenbait herritan

Ekaitz Etxamendi

Miarritzen, Donibane Lohizunen eta Baionan (Lapurdi) beharrezkoa izanen da maskara erabiltzea. 135 euroko isuna izanen du maskararik gabe doanak. Euskal Hirigune Elkargoak jakinarazi du Angeluko eta Miarritzeko hondartzetako gaueko garraioak geldituko dituztela, COVID-19aren hedapena murrizteko.

Jedea Bilboko metrotik irteten, maskara jantzita ©Luis Tejido/EFE

Berrehun positiboren langa gainditu da seigarren egunez jarraian Hego Euskal Herrian

Berria

Azken orduetan 224 kasu atzeman dituzte. Positiboetatik 123 Bizkaian detektatu dira.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna