Noiz sortua: 2020-04-01 00:30:00

LARREPETIT

Heldea heldu eta izurria joan

Blanca Urgell -

2020ko apirilak 1

Euskara jasoaren saskira sartu diren Iparraldeko hitz ugarien artean ez dago helde, batek daki zergatik, baina egunotan izurri edota izurrite higatuxe bide daudenez, helde-ri heltzeko unea etorri dela deritzat.

«Etimologiak gure artean askotan izurriak baino kalte gehiago egiten baditu ere» (Mitxelenak esana da), ausartuko naiz harena proposatzera, itxura baitu heldu aditzetik datorrela. Haren aspaldiko aditz-izena dateke, kalte-ren antzera, atzizkia -de zeneko antzina batetik etorria. Lekutan zeuden orduan heltzen eta galtzen, areago geroago erdialdean sortuko ziren ibiltzen eta hasitzen horiek. (Erdialdea Nafarroa eta Lapurdi artean zegoen antzina, malgré Zuazo).

Axularrek esana da, berriz: «Ez da izurririk eta ez pozoinik nagitasunak edo alferkeriak bezanbat kalte egiten duenik». Ai ene, etimologiak baino gehiago? Hona kontzientziako harraren ausikia, itxialdi honetako gaitza, egin nahi dugunaren eta egiten ari garenaren arteko tentsioa, betiere galtzekoak garena. Galtzekoak edo.

Ahizparen etxean ordutegi estu baten arabera ari dira. Honelako ordutan gosaldu, gero ariketa fisikoa, geroago nork bere txokoa apaindu... Beati illi. Gu anarkistak gara, aitzitik. Bon, ez, Euskaltzaindiak ez baitu honako adiera hau baizik jaso: «Anarkismoaren aldekoa; anarkismoan oinarritzen den alderdi bateko kidea». Eta, jakina, gutaz larregi esatea da. Orduan, esan beharko liberalak garela? Aiei! Euskaltzaindiaren hiztegiari xinpatikoak egiten zaizkio liberalak, zeren «politika eta ekonomian, gizabanakoaren askatasunaren aldekoa dena» eta «pentsaera zabala duena» ere bai baitira... Anarkistak ez bezala?

Hitzak hitz eta adierak adiera, etxean heldeak dirauen bitartean elkarri ahalik eta oztopo gutxiena egiten ahalegintzen ari gara. Honetarako nagitasunari berea eman behar bazaio ere tarteka. Mea culpa, mea maxima culpa.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Ekainaren 1ean eguneratua, 19:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan ez da inor hil COVID-19 gaitzaren eraginez. Bost positibo atzeman dituzte PCR probekin, eta 11 gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 29.309 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.066 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Bizkaiko pentsionistak protestan, pasa den astean. ©Luis Jauregialtzo, FOKU

Koronabirusak zahar etxeetan izandako eragina ikertzeko eskatu du Bizkaiko Pentsionisten Mugimenduak

Berria

Protesta egin dute gaur Bizkaiko pentsiodunek Bilboko udaletxearen aitzinean, eta argi utzi dute ez dutela murrizketarik onartuko osasun publikoan eta pentsioetan. Pentsiodunek zahar etxeen inguruko informazioa eskatu diete Eusko Jaurlaritzari eta Bizkaiko Aldundiari, baina ez dute erantzunik jaso. 

Gasteizko Txagorritxu ospitaleko Mikrobiologiako langileak, proba serologikoak aztertzen. ©Gorka Rubio / Foku

Hegoaldean ez da gaixorik hil azken 24 orduetan

Andoni Imaz

Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan ez dute PCR bidezko positiborik atzeman, hiru hilabetean lehen aldiz. Azken orduetan, koronabirusaz kutsatutako hamar lagun ospitaleratu dituzte; hiru, ZIUn.

Zahar etxeetan gertatutakoa argitzeko eskatu dute pentsiodunek gaurko mobilizazioetan. ©Aritz Loiola / FOKU

Leiho berriak mugikortasunari (eguneko laburpena)

Pello Urzelai

Euskal Herrian ez da izan hildakorik azken orduetan. PCR proba bidezko positibo berriak gutxi izan dira: bost, denak Nafarroan.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna