Koronabirusa

Gizarte eskaerak, gora

Gizarte zerbitzuetako eskaerek gora egin dute pandemiaren ondorioz; lehen beharrik ez zutenen artera ere hedatu dira. Ikerketa bat egin dute
Lutxana auzoko elikagaien bankua, Bilbon.
Lutxana auzoko elikagaien bankua, Bilbon. MARISOL RAMIREZ/ FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Maria Ortega Zubiate -

2021eko urtarrilak 9

COVID-19aren pandemiak gizarte zerbitzuetara jotzen duen jende kopurua «nabarmen areagotu» duela ondorioztatu du EHU Euskal Herriko Unibertsitateak beste hainbat unibertsitaterekin egin duen ikerketa batean. Erabiltzaile berrien artean aniztasuna handia dela esan dute, aurretiaz behar egoeran ez zegoen jendeak ere eskatu baitu laguntza orain. Gizarte zerbitzuen ohiko erabiltzaileen kasuan, berriz, egoerak okerrera egin duela ondorioztatu dute. Bestalde, zerbitzuetako langileen artean «nekea» nabaria dela ere agerian utzi dute ikerketan. Gainera, ez dute hobekuntzarik iragarri epe laburrerako: neguan egoerak okerrera egingo duen susmoa dute, negozio gehiago ixteko arriskua baitago.

Balear Uharteetako Unibertsitatearekin (Herrialde Katalanak), eta Espainiako hainbatekin egin dute azterlana EHUko ikertzaileek: Madrilgo Konplutentsea, Salamancako Unibertsitatea eta Zaragozakoa. EHUk gizarte zerbitzuen 52 zentrotako langileak elkarrizketatuta osatu du bere partea. Zentroak autonomia erkidegoen eta udalen esku egon daitezke, eta, orotara, sei autonomia erkidegotako egoera aztertu nahi izan dute, alderatu ahal izateko. Andaluziako, Aragoiko, Balearretako, Gaztela eta Leongo eta Madrilgo autonomia erkidegoetan eta Araba, Bizkai eta Gipuzkoan egin dute ikerketa, landa zein hiri eremuan. Bost unibertsitateek elkarrekin egiten duten bigarren lana da. Gizarte zerbitzuak eta pandemia: eskaera eta erronka gehiago konplexutasunean izena du, eta 2020ko irail eta azaro arteko datuak jaso dituzte bertan. Aurretik, uztail eta irail arteko egoera aztertu zuten.

Askotariko erabiltzaileak

Txostenak ondorio argia atera du egindako elkarrizketa guztietatik: pandemiak gizarte zerbitzuetako egoera okertu du, jende gehiagok jo baitu zerbitzu eske. Lehen laguntza beharrean ez zeudenek ere jo dute gizarte zerbitzuetara, eta lehendik erabiltzaileak zirenen beharrak areagotu egin dira. Horiek horrela, erabiltzaileak askotarikoak direla esan dute; kontratu ezegonkorrak dituzten pertsonak, diru sarrerarik ez duten gurasoak, eta «pandemiak eragindako gorabehera emozionalak» dituztenak. Heterogeneotasun horretan, ordea, «antzeko beharrizanak» identifikatu dituzte, oro har, kasu askotan. Erabiltzaileen egoera soilik ez, arloko langileena ere okertu dela azaldu dute; egoerak «gainezka» egin diela kontatu dute. Izan ere, baliabide falta izateaz gain, aurrez aurreko zerbitzuak bertan behera uzteak beren lana zaildu duela salatu dute. Ohartarazi dute arreta telematikoa emateak ondorioak ekar ditzakeela; ikuskatze faltagatik kasuak ez jakinaraztea, besteak beste.

Gehitu dute langileek martxotik hona «gehiegizko esfortzua» egin dutela; salatu dutenez, hilabeteotan izandako presioak «higatu egin ditu profesionalak, dituzten inplikazio eta erantzukizun maila altuengatik». Adierazi dute egoerari ez diotela bilakaera positiborik ikusten luze gabe, eta horrek are gehiago kezkatzen dituela. «Osasun sistemak eta gizarte zerbitzuek jasan duten egoerak kezkatu eta nekatu egiten ditu langileak. Gainera, aurreikusi dute egoerak txarrera egingo duela, eta ez dakite nola egin aurre heltzear den krisi sozialari», azaldu dute ikerlariek. Egoeraren alde positibo bat azpimarratu dute: behar egoeran dauden familiek gizarte zerbitzuetara jotzeko «lotsa» galdu dute. «Jendea urratsa egitera ausartu da».

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Gazteen «kriminalizazioa» arbuiatu dute ehunka herritarrek Donostian

Jon O. Urain

Parte Zaharreko Gazte Asanbladak deituta, ehunka pertsona elkartu dira Ertzaintzak azken egunetan izandako jokabidea salatzeko
PCR proba bat joan den urtarrilaren 8an, Zaldibarren (Biziaia). ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Ospitaleratutakoen kopuruak gora egin du berriro ere azken orduetan

Gotzon Hermosilla

Positibo kopurua apur bat apaldu den arren, 1.400 kutsatuen langatik gora jarraitzen du. Osasun agintariek zazpi heriotzaren berri eman dute
Peon, Oiarbide, Otondo eta Salaberria, atzo Donostian egindako mahai inguruan. ©GORKA RUBIO / FOKU

Arnasguneek arnasa hartzen segi dezaten

Irati Urdalleta Lete

Politika publikoek arnasguneetan nolako eragina duten aztertu dute 'Arnasguneetan oinarritutako hizkuntza politikak' mahai inguruan. Orain arteko lorpenak goraipatzearekin batera, etorkizunerako erronkak ere zehaztu dituzte.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.