Noiz sortua: 2019-05-10 00:30:00

Euskal Kultura Ondarearen Legeak ondare immateriala babestuko du

PPk izan ezik, Eusko Legebiltzarreko talde guztiek egin dute arautegi berriaren alde

Mikel Lizarralde -

2019ko maiatzak 10

Nafarroak aurretik egin bezala, ondare immateriala babestuko du aurrerantzean Euskal Autonomia Erkidegoak. Atzo onartu zuen Eusko Legebiltzarrak, EAJ, EH Bildu, PSE eta Ahal Dugu-ren babesarekin eta PPren abstentzioarekin, Euskal Kultura Ondarearen Lege berria, 1990eko araudia aldatzera datorrena, eta ondasun immaterialak besteen mailan jartzen dituena. Eusko Jaurlaritzak 2017an onartu zuen lege proiektua, eta ia bi urteko tramitearen ondoren onartu du legebiltzarrak.

Lege berriak honela definitzen ditu ondasun horiek: «Komunitateek, taldeek eta, hala badagokio, pertsonek onartzen dituzten praktikak, esamoldeak, ezagutzak eta jakitateak, bai eta tresnak, objektuak eta lotutako kultur espazioak ere, beren kultura-ondaretzat onartzen dituztenak. Euskal kulturaren barruan sar daitezkeen hainbat arlo sartzen dira honen barruan». Helburua da ondasun immaterial ugari barne hartzea: ahozko tradizioak, ikuskizun arteak, usadio sozialak, erritualak, jai ekitaldiak, natura eta unibertsoari buruzko jakintza eta praktikak, eta eskulangintza tradizionalari lotutako jakinduria eta teknikak, besteak beste.

Horiez gain, ondare industrialari balioa aitortzeko helburua ere jasotzen du lege berriak. XX. mendean industrialdeetan sortu ziren lan molde, eraikin berezi eta tokiak babestea aurreikusten du, eta horiek euskal identitatearen parte direla nabarmentzea.

Bestalde, historikoki gutxietsiak izan diren talde sozialen baliabideei, oinordetzari eta jakintzari egiten die erreferentzia legeak; esaterako, emakumeek garatutakoari. Legearen arabera, ondarearen kontzeptu barneratzailea ezarriko da, «iruditeria femeninoaren zentzuak eta esanahiak eraikitzen lagunduko duena, kultur balio gisa».

Euskararen lurraldeak

Lege berriak ateak irekitzen ditu Euskal Autonomia Erkidegoko erakundeek Nafarroakoekin eta Ipar Euskal Herrikoekin lan egin dezaten, eta, hain zuzen ere, «euskararen lurraldeak» aipatzen dira beren-beregi. Lege berriaren arabera, euskararen lurralde guztiei eragiten dieten eta euskararekin eta euskal kulturarekin zerikusia duten gaiak Nafarroako Foru Erkidegoarekin eta Ipar Euskal Herriarekin elkarlanean erabaki beharko dira. «Kontuan hartuta errealitate eta afinitate historikoa, kulturala eta linguistikoa, Eusko Jaurlaritzak elkarlanerako eta kooperaziorako akordioak sustatuko ditu Nafarroako Gobernuarekin, eta Iparraldeko Hirigune Elkargoarekin kultura ondarearen alorrean».

Legeak hiru arlo bereizten ditu ondarearen barruan: kultura ondare higiezina, kultura ondare higigarria eta kultura ondare immateriala. Horrez gain, hiru atal horien barruan hemeretzi kategoria bildu dira. Ondasun higiezinen eremuan, monumentua, monumentu multzoa, eremu arkeologikoa edo paleontologikoa, lorategi historikoa, kultura ibilbidea eta kultura paisaia; ondasun higigarrien barruan, banako ondasun higigarria eta ondasun higigarrien multzoa; eta, azkenik, ondare immaterialen eremuan, ahozko tradizio eta adierazpideak, bertsolaritza, musika, dantza, emanaldi tradizionalak eta oroitzapenezkoak, usadio sozialak, gastronomia, kirola, jai ekitaldiak, naturarekin eta unibertsoarekin lotutako ezagutzak eta usadioak, eta eskulangintzari nahiz industriari buruzko teknikak.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Ekainaren 5ean eguneratua. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan hiru lagun hil dira COVID-19 gaitzaren eraginez. Hamalau positibo atzeman dituzte PCR probekin, eta ez dute gaixorik ospitaleratu. Euskal Herrian 29.723 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.089 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Ertzaintzaren kontrol bat, Kantabriako (Espainia) mugan. ©Aritz Loiola / Foku

Beste hiru pertsona hil dira COVID-19ak jota

Berria

Hamalau pertsonak eman dute positibo Hego Euskal Herrian PCR proban. Ez dute inor ospitaleratu, eta pertsona bat atera dute zainketa intentsiboen unitatetik.

Herritarrak paseoan, Donostiako Ondarreta hondartzaren ondoan. ©JON URBE / FOKU

Hirugarren fasera igaroko da Hego Euskal Herri guztia

Ainhoa Larretxea Agirre

Hirugarren fasetik aitzinera, autonomia erkidegoetako lehendakariek izango dute erabakiak hartzeko eskumena. Alarma egoera bukatu arte, etenda egongo dira Nafarroaren eta EAEren arteko joan-etorriak. Nafarroan elkarte gastronomikoak irekiko dituzte, baina tabernetako barrek itxita jarraituko dute. Jaurlaritzak bihar emango ditu hirugarren faseari buruzko azalpenak.

Arroabeko haur eskola, artxiboko irudi batean ©urola kostako hitza

Partzuergoko haur eskolak ekainaren 22an irekiko dituztela jakinarazi diete sindikatuei

Irati Urdalleta Lete

LABek plantorako deia egingo du, «prebentzio plan egokia» adostu ezean.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna