KRITIKA. Dantza

Neoklasiko berritua

Agur Perez -

2020ko irailak 22

Les Ballets de Monte-Carlo eta Ballet du Capitol konpainiak

Obrak eta koreografoak: Altro canto eta Vers un pays sage (Jean-Christophe Maillot), Liens de table eta À nos amours (Kader Belarbi), Faun(e) (David Dawson) eta Fugaz (Cayetano Soto). Lekua: Miarritzeko Gare du Midi antzokia eta Kasinoko aretoa. Eguna: Irailak 19.

Aurtengo Dantza Maitaldiaren bigarren asteburuan ballet klasikoan ondo sustraituta baina aurrera begira dauden bi konpainia ikusi ditugu, eta bietan ikusi dugu dantzarien prestakuntza klasikoa molde estetiko aurreratuetarantz eramateko ahalegina.

Monakoko Printzerriko balletak bi pieza ekarri zituen Miarritzeko Gare du Midira, eta bietan izan zen Jean-Christophe Maillot koreografoa. Maillot Rosella Hightower dantzari eta koreografo estatubatuarraren ikasle aurreratua izan zen, eta esku-programan irakurri dugunez, [Maillot] «ez da ez klasikoa ez garaikidea, eta ezin dugu esan bien arteko zerbait denik (...). [Berarentzat] Dantza solasaldi bat da, non puntetan dantzatzearen tradizioa ez baitago abangoardiarekin haserre».

Muntaketa kontuak direla eta —igandean errepikatu zuten emanaldia—, Altro canto izan zen lehendabiziko pieza. Bigarren lekuan etorri zen Vers un pays sage, eta bietan egiaztatu ziren arestian esandako ezaugarriak. Altro canto giro ia liturgikoan igaro zen, argizarien koloreko argien pean, Karl Lagerfelden jantzi miresgarriekin eta Monteverdiren musikarekin nagusiki, eta Antzinaroaren estiloko irudi atletikoak, ispilu eran diseinaturiko bikoteak, besoekin sortutako uhinak eta magia itxurako jolas magnetiko ikusgarriak izan ziren haren elementu nagusiak.

Vers un pays sage koreografoaren aitaren Jean Maillot margolan batean oinarritu da, eta John Adamsen musikaren gidaritzapean —George Gershwin eta Philip Glassen arteko zerbait iruditu zaigu— Modern Danceren eta West Side History-ren aro arkaikora eraman gaitu ezinbestean, jantzien, musikaren eta dantzaren diseinuagatik.

Okzitaniako Tolosako Ballet du Capitol konpainiak, aldiz, egitarau aurreratuagoa eta bariatuagoa ekarri du Kasinoko aretora. Zalantzarik gabe, Liens de table izan da lau lanetan onena, mahai baten inguruan, azpian eta gainean ibili diren lau dantzariek —bi emakume eta bi gizon misterio giro artegagarria sortu dutelako Xostakovitxen 8. quator-ek lagunduta. Kader Belarbi koreografoak Pina Bauschen antzerki-dantza paregabea ekarri digu gogora maite-gar gatazkatsu bezain abstraktuei buruzko maisulan honetan, eta aurreko konpainiarekin alderatuta, maila bikaina erakutsi dute une oro dantzariek.

Ordea, Belarbiren bigarren pieza —À nos amours— konbentzionalismo betean murgildu da, bikote baten gaztaroa, helduaroa eta zahartzaroa irudikatuz, eta sei dantzarien maila bikainak ezin izan du proposamenaren pinpirinkeria salbatu.

Azkenik, David Dawsonen Faun(e) —Debussyren L'après-midi d'un faune-ren musikan oinarritua— eta Cayetano Sotoren Fugaz izan dira gaualdiko beste lanak. Fugaz miresgarri hura 2012an egon zen gurean eta, Faun(e)-rekin batera, dantzarien bikaintasuna eta neoklasiko berrituaren interesa berretsi du, ikusleen txalo beroak merezimendu osoz irabaziz.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Jon Insaust, Josemi Beltran eta Patxi Presa, gaur goizean, Donostiako Viktoria Eugenia antzokian. ©Idoia Zabaleta / Foku

Ostiralean abiatuko da Fantasiazko eta Beldurrezko Zinemaren 31. Astea

Itziar Ugarte Irizar

Azaroaren 6ra bitarte, 50 proiekzio inguru izango dira: generoko urteko ale nabarmenetako batzuk, klasikoak eta baita beste zenbait jarduera ere. Jaialdiaren egoitza nagusiak Antzoki Zaharra eta Viktoria Eugenia izango dira.

Virginia Woolf idazle ingelesa; jardun betean zegoen 1920. urterako, baina bide oparoago baten atarian oraindik. ©BERRIA

«Negu sasoiko lehen eguna»

Joannes Jauregi

Idazle baten egunerokorik ezagun eta oparoenetako bat izango da Virginia Woolfena, ia bizi osoa eman baitzuen osatzen. Gaur duela ehun urte, astelehenarekin, Woolfek 38 urte zituen; idazle argitaratua zen, baina artean onenak eman gabea. Eta sarrera bat egin zuen egunerokoan.

 ©JON URBE / FOKU

«Tentsioa dakarten lanak falta dira»

Itziar Ugarte Irizar

Formatu bikoitzeko lan batekin itzuli da: 'Unisonoa', lerro bateko poesia liburua eta hamabi soinu pieza. Lengoaia behatzeko eta entzuteko denboratzat du idazketa.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna