Albistea entzun

Koronabirusa. EKONOMIA PENTSALDIAN

Prekaritate pandemia

Silvia Gambarte - Abokatu laboralista

2020ko azaroak 7

Bizi garen egoera honek argi eta garbi utzi digu zerbait: ezinago prekarizatua dagoela gure lan merkatua. Eta ez dago «adabakirik» prekarizazio gero eta handiago hori geldiaraziko duenik; are gutxiago, kontuan harturik hainbatek interes handia dutela prekarizazioa amai ez dadin, hartara eskuraerrazago baitzaie eskulan merkea.

Enpresari asko gazteez eta hain gazte ez direnez baliatzen dira, eta, horren ondorioz, gure herrialdean dugu aldi baterako lanen tasarik handienekoa Europan. Biztanleria aktiboaren inguruko atzeneko inkestak emandako datuen arabera, langileen %24,2k aldi baterako lan kontratu bat dute. Euskadin ere handia da tasa oraindik: %21,3. Alarma egoera dekretu bidez agindu zutenean, lehenik langile horiexek galdu zuten lana. Haien enplegatzaileek kalera egoztea erabaki zuten, nahiz eta asko enplegua aldi baterako erregulatzeko espedienteetan sartu beharrekoak izan.

Prekaritateak orobat eragiten die kontratu partzialak dituztenei ere. Eta partzialtasun horrek emakume aurpegia eta izena ditu. Espainian, gizonek sinatzen dituzten kontratuetatik %6,8 dira lanaldi partzialekoak. Baina ehuneko hori nabarmen handitzen da, %22,3raino, emakumeez ari bagara. Euskadin, datuak ez dira askoz hobeak: emakumeei egiten zaizkien kontratuetatik %25,8 dira lanaldi partzialekoak.

«Autonomo faltsuak» ere badira langileria prekarizatuaren parte. Halako enplegatuak autonomoetan izena ematera behartzen dituzte, besteren kontura diharduten langileen eskubide berberak izan ez ditzaten. Eta, bide batez, enpresek haien kotizazioak ordaindu beharrik izan ez dezaten. Zorionez, aurten, Auzitegi Gorenak sententzia bidez ebatzi du rider deritzenak besteren kontura diharduten langileak direla.

Lan harremanen prekarizazioak handitu egiten du langile pobreen kopurua: pertsona horiek, landunak izanagatik ere, bizirik iraun baino ezin dute egin.

COVID-19ak eragindako pandemiak gogor jo gaitu denok, baina are gordinago eta latzago jo ditu prekarioak. Askok ezin izan zuten langabezia saririk kobratu alarma egoera honen hastapenean lanetik egotzi zituztelarik, horietako batzuk izena emanda ere ez baitzeuden. Beste batzuek laguntza txiki bati esker diraute bizirik, lanaldi partzialeko kontratupean aritzearen ondorioz.

Argi dago, panorama ikusirik, kalitatezko enpleguaren alde jardun beharra dagoela lan prekaritatea desegingo bada; izan ere, prekaritateak aberatsa areago aberastu baino ez du egiten, egunero lantokira lanera doan horren pobreziaren bizkar.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Herritar batzuk osasun zentrora bidean, Donostian ©Maialen Andres / FOKU

Astebetean %52 handitu da positibo kopurua Hego Euskal Herrian

Irati Urdalleta Lete

27 herritar hil dira COVID-19ak jota, iragan astean baino hiru gehiago. Orotara, 445 gaixo daude Hego Euskal Herriko ospitaleetan.

Moderna txertoaren bi bial. ©Guillaume Fauveau

Moderna txertoa baizik ez dute jarriko Iparraldeko txertaketa guneetan

Oihana Teyseyre Koskarat

Eskualdeko Osasun Agentziak erran du «dosien kontserbazioagatik» hartu duela erabakia. Pfizer txertoaren dosi bat jarri behar dutenek eta 30 urtetik beherako herritarrek osasun langile independenteengana jo beharko dute hemendik aitzina.

Ziburun hildako hiru migranteen heriotzak salatzeko protesta ©Guillaume Fauveau

Ziburun trenak harrapatuta zaurituriko etorkinak eta hiru elkartek salaketa jarri dute

Oihana Teyseyre Koskarat

Nahi gabeko hilketagatik, bizia arriskuan jartzeagatik, nahi gabeko zauriengatik, eta pozoitzeagatik jarri dute salaketa Cimade, Anafe, eta Gisti elkarteek, istriputik zauriturik atera zen etorkinarekin batera.

Ikasleak maskara jantzita, Mauleko kolegioan, iragan irailean. ©Guillaume Fauveau

Ikastetxeetako protokoloa zorroztuko dute Ipar Euskal Herrian

Oihana Teyseyre Koskarat

Hirugarren arrisku maila aplikatu beharko dute hezkuntza egoitzetan: maskara derrigorrezkoa izanen da beti, taldeak ez nahasten ahalegindu beharko dira, eta, tokiko egoeraren arabera, lizeoetan klaseen erdia etxetik egiten ahalko dute.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.