Noiz sortua: 2019-03-07 00:30:00

KRITIKA. Musika

Anglosaxoiarren musika II

Jesus Mari Begoña -

2019ko martxoak 7

Musika-Musica jaialdia

Orkestrak: BBC Philarmonic, Bilboko Udal Banda, EOS. Lekua: Bilboko Euskalduna jauregian. Egunak: Martxoaren 2an eta 3an.

Beharbada, aurtengo jaialditik igaro den orkestrarik interesgarriena izan da Juanjo Mena euskaldunak gidatutako BBC Philarmonic. Ez bakarrik frogatutako kalitateagatik, baita programagatik ere —gure artean gutxi ezagutzen dena—. Beraz, interes bikoitzak mugitu ditu zaleak Euskalduna jauregiaren areto nagusira. Nazioartean ospe handia dute ingelesek antzerkirako, irratirako eta telebista saioetarako propio sortzen dituzten musika piezek. Bada, W.Waltonek Scapino izeneko komediarako sortutako doinuekin hasi zen emanaldia. Bat balira bezala azaldu ziren 90 musikariak: kide bakoitzaren tinbre berezitasuna eta erritmo indartsua umorezko ikuspegi batetik emanda. Aldiz, E. Elgarren In the South Op.50-ek Italiako Rivierara lekualdatu gintuen, izadia oparoa azalduta eta erromatar inperioa gogora ekarrita. Orkestrak ez dio muzin egin gai nagusiari; ez biolaren protagonismoarekin, ez bi interludioek erromatar legioen paradarekin edo herrikoi jaiekin. Bestelako musika, agian gogorragoa, izan ziren Peter Grimes operatik ateratako 4 interludioak; suite batean bildutako Four Sea Interludes. Benjamin Britten konpositorearen jaioterriaren deskribapen atmosferikoa, arrantzaleen herriak eta itsasoa. Orkestra batentzat benetako erronka. Juanjo Menak ez ditu galdu lehengo freskura, zuzendaritza orojokilea eta zehaztasuna; ez eskarmentu gehiago izan arren.

Bestalde, Bilboko Udal Musika Bandak merezi du orain arte eduki duena baino arreta handiagoa. R. Pascual-Vilaplana zuzendariarekin maila handia lortu du, eta musikari taldea ez da atzean geratzen alboan dauden orkestren aldean, nahiz eta euren baliabideak murritzagoak izan —41 musikari inguru, eta harizko instrumenturik gabe—. Egitarau erakargarria izan da udal banda baten agerraldia izateko, eta erabatekoak izan dira ingelesen lanak; batez ere, banda militarrentzat asmatuak. Hala nola Gustav Holst, Ralph Willians eta Samuel Barber. Soinu garbia, baretasuna, tinbreen oreka, askotariko dinamikak, in crescendo-a, afinazioa... dira haren dohainak.

Jaialdiaren bukaeran Euskadiko Orkestra Sinfoniko erraldoiak (100 musikari inguru) urregorrizko saioa eskaini zuen Gustav Holst-en Planetak-ekin, Jonathan Blooxhamen agindupean. Fantasiazko zazpi planetetan banatuta, gure orkestrak indarra erakutsi zuen Marten, magikotasuna Venusen, mugimendu hegatua Merkurion, dantza Jupiterren, iluntasuna Saturnon, indar barregarria Uranon eta beste munduko musika eta ahotsak Neptunon. Interpretazio ederraren artean, emakumeek goiko ahotsetan arazotxoak izan zituzten, eta, organoaren hasieran (Marte), tronpetista barrokoak altuegi eta aldiro denboraz kanpoko jo zuen, gero ondo zuzendu arren.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Ekainaren 2an eguneratua, 19:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan bi lagun hil dira COVID-19 gaitzaren eraginez. Bost positibo atzeman dituzte PCR probekin, eta lau gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 29.406 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.068 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Bidaiariei tenperatura kontrolatzen, izurriak gogor kolpaturiko Italiako iparraldean, Milango geltoki nagusian. ©MOURAD BALTI TOUATI / EFE

Astelehenetik aitzinera Hego Euskal Herrian libre mugitzeko aukera izango dela espero du Urkulluk

Berria

Euskadi Irratian egindako elkarrizketa batean adierazi duenez, Pedro Sanchezi hala ulertu zion atzo Urkulluk. Salvador Illa Espainiako Osasun ministroak, ordea, atzo erran zuen hirugarren fasea bukatu arte ezingo dela autonomia erkidego batetik bertzera bidaiatu. 

Heriotza kopurua asteka, Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan. ©INE

Izurriak eragindako heriotzen kurba, ikusgai

Edu Lartzanguren

Espainiako Estatistika Institutuak grafiko bat argitaratu du, erakusteko izurriak nola eragin duen heriotza tasan.

Iñigo Urkullu Jaurlaritzako lehendakaria, apirilean. ©/ Irekia

Urkulluk «elkartasuna» eskatu die langile publikoei, soldata «bermatua» dutelako

Jon O. Urain

Jaurlaritzako lehendakariak oharra egin dio Pedro Sanchezi: «Konpromiso bat du inbestidura bideratu zioten alderdiekin, eta horri muzin egiten badio berak jakingo du zer arrisku hartzen duen».

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna