Albistea entzun

Aurrekontuek gizarte politikak indartzea proposatu du oposizioak

EH Bilduk 450 milioi euro balio duten aldaketak proposatu ditu negoziazioen lehen bileran. Elkarrekin Podemos-IUk nahi du aurrekontuak 511 milioi euro handitzea
Maddalen Iriarte eta Nerea Kortajarena, atzo, Eusko Legebiltzarrean.
Maddalen Iriarte eta Nerea Kortajarena, atzo, Eusko Legebiltzarrean. ENDIKA PORTILLO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Iosu Alberdi -

2022ko azaroak 10

Eusko Jaurlaritzako Ogasun sailburu Pedro Azpiazuk lehen bilera erronda egin du oposizioko alderdiekin, eta pozik agertu da 2023ko aurrekontu negoziazioan «marra gorririk» ezarri ez dutelako. Azpiazuk adierazi du EH Bilduk eta Elkarrekin Podemos-IUk proposamen «zabalak eta kuantifikatuak» egin dizkietela, eta horiek aztertzeko prest agertu da. EH Bilduk 30 proposamen aurkeztu dizkio sailburuari; denera, 450 milioi euroren aldaketak eragingo lituzkete. Elkarrekin Podemos-IUk, berriz, eskatu du aurrekontuak 511 milioi euro handitzea, zerbitzu publikoak indartzeko.

Lehen hartu-emanak egiteko eguna izan zen atzokoa. Azpiazu EH Bilduko, EP-IUko eta PP+Ciudadanoseko ordezkariekin bildu zen, banan-banan. Hala, oposizioko taldeek aurrekontuetan txertatu nahi dituzten aldaketen berri eman zioten sailburuari.

EH Bilduko bozeramaile Maddalen Iriarteren esanetan, proposamen «errealistak» aurkeztu zizkioten sailburuari, eta haiek aztertzeko prest agertu zen hura. Gaineratu zuenez, bi aldeen arteko bilera «arina» izan zen, eta ez ziren «xehetasunetan» sartu.

Negoziatzeko prest atera zen, berriz, EP-IUko eledun Miren Gorrotxategi bere bileratik, baina akordio bat lortzea «zaila» izango den sentipenaz. Azaldu zuen negoziaziorako eremu «txikia» sumatu zuela, Azpiazuk ez zuelako «egingarritzat» jo aurrekontuak zabaltzeko proposamena.

Izan ere, hala adierazi zuen Azpiazuk berak bilera errondaren ostean. Taldeei gogorarazi zien aurrekontuen eta Eusko Jaurlaritzaren eskumenetara mugatuko duela negoziazioa. Eta, EP-IUri dagokionez, gehitu zuen proposamen batzuk ez direla «ekonomikoki bideragarriak».

Gizarte politikak, mahaian

EH Bilduk sei atal nagusitan banatu ditu bere proposamenak, eta zerbitzu publikoen ingurukoa da horietako bat. Osasun sistema, babes politikak eta zaintza jarri ditu erdigunean, eta konpromiso ekonomiko zein politikoak eskatu dizkio Jaurlaritzari. Besteak beste, Osakidetzako ratioak finkatzeko lege bat eskatu du, eta diru sailak Osasun Mentaleko Plan Estrategikoa garatzeko eta elikadura nahasmenduak dituztenak artatzeko programa bat definitzeko.

Babes politiketara 55 milioi euro gehiago bideratu nahi ditu koalizioak, bi helburu handirekin. Batetik, seme-alaben hezkuntzara bideratutako 200 euroko laguntza zabaltzea haiek 18 urte bete arte. Bestetik, diru sarrerak bermatzeko errentara bideratutako inbertsioari «eustea». Zaintza arloan, berriz, zahar etxeak eta etxez etxeko laguntza zerbitzuak nabarmendu ditu, gutxieneko arreta bermatzeko asmoz.

Gazteen egoerari erreparatuz, lan prekaritateari eta emantzipatzeko zailtasunei aurre egiteko proposamenak egin ditu. Etxebizitzari lotuta, alokairu sozialeko parke publikoa handitzeko 50 milioi euro ere eskatu ditu.

Energia alorreko konpromisoen artean, proiektu handietan herritarren parte hartzea bermatzeko modua arautzea exijitu du. Horrekin batera, batez besteko errentaren azpitik dauden familientzako bonu energetiko bat ere jarri nahi du martxan.

Sektore ekonomikoei dagokienez, berriz, lehen sektorean, merkataritzan eta ostalaritzan jarri dute begia, eta, batez ere, industrian, hala nola Finkatuz funtsera ehun milioi euro bideratzeko eskaera eginda.

Horiei iaz adostu eta bete gabe geratu diren konpromisoak gehitu dizkiete: gutxieneko soldata propio bat ezartzeko asmoa «publikoki defendatzea», eta alokairu pribatuen prezioa mugatzea.

EP-IUk ere osasungintzan eta gizarte politiketan jarri du begia. Osakidetzako itxaron zerrendak murrizteko 30 milioi euroko diru sail bat proposatu du, eta 90 milioi euroko beste bat Bidasoan osasun zentro berri bat eraikitzeko, Durangaldean ospitale bat egiteko eta Onkologikoa bultzatzeko.

Horiei hezkuntza gaiak batu dizkie, legebiltzarrean adostutako hezkuntza akordioa «betetzea» bermatzeko. Hala, 90 milioi euroko diru sail bat proposatu du eskola publikoa indartzeko plan estrategiko bat sustatzeko, eta eremu guztietan eskaintza publikoa bermatzeko eskola berriak eraikitzeko eskatu du.

Konpromiso politikoei dagokienez, berriz, EP-IUk energia berriztagarrien enpresa publiko bat eratzeko eskaera berretsi du, baita energia mota hori sustatzeko plan sektorialak garatzeko ere, eremu babestuetan «azpiegitura erraldoiak» jartzea eragozteko.

Fiskalitatea

EH Bilduk eta EP-IUk fiskalitatearen gaia ere izan dute hizpide. EH Bilduk «progresibitatean eta aberastasunaren birbanaketan sakontzeko» ezinbestekotzat jo du aldaketa bat sustatzea, eta eztabaida publiko bat abian jartzeko konpromisoa eskatu dio Jaurlaritzari. EP-IUk, berriz, hartzen diren neurrietan «proportzionaltasuna» lortzeko urratsak eskatu ditu; besteak beste, pertsona fisikoen errentaren gaineko zergaren deflatazioan. Biek, baina, Azpiazuren ezetza jaso dute, ez delako «horretarako garaia».

Kontrako aldera tiraka heldu dio gaiari PP+Ciudadanosek. «Aringarri fiskalak» proposatu ditu Carlos Iturgaiz koalizioko buruak. Zehazki, Kontzertu Ekonomikoa zergak txikitzeko erabiltzeko deia egin dio. Hortik aurrera, PP+Cs-ek ez du xehetasunik eman sailburuari igorritako proposamenen inguruan. Hark bai adierazi du, ordea, fiskalitatearen inguruko proposamenak ez direla Jaurlaritzaren eskumenekoak, eta gainerakoen kuantifikazioa egiteke dagoela.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Eba Blanco (erdian), azaroko biltzarrean, idazkari nagusi izendatua izan ondoren. ©JAVIER ZORRILLA / EFE

EAren primarioak errepikatzeko aginduaren aurkako helegiteak aztertuko dituzte

Xabier Martin

Espainiako Auzitegi Gorenak EAren eskaera tramitera onartu du, eta alderdiaren primarioak errepikatzea agindu zuen probintzia auzitegiaren epaia balekoa den ala ez erabakiko du.

Donostiako Renferen geltokia. ©GORKA RUBIO / FOKU

Beste geltoki bat aldiriko trenen transferentziaren lokarria askatzeko

Xabier Martin

Laster egingo dute Gasteizek eta Madrilek aldiriko trenen eskuduntza gerturatuko lukeen bilera

Senpereko herriko etxeko oposizioak ere dimititu egin du

Senpereko herriko etxeko oposizioak ere dimititu egin du

Arantxa Iraola

Urrian hautetsi hainbatek utzi zuten kargua, auzapezaren kudeaketa ereduarekin kritiko

Beatriz Artolazabal eta Ramiro Gonzalez, gaur, Gasteizen ©L. Rico / Efe

Gasteizerako proiektu «kontinuista eta berritzailea» gidatuko duela esan du Artolazabalek

Edurne Begiristain

EAJren Arabako Lurralde Batzarrak Arabako hiru barrutietarako hautagaiak berretsi ditu gaur. EH Bilduk oniritzia eman die Arabako zortzi udalerrietako zerrendaburuei, eta Ahal Dugu-k hiriburuetako hautagaiak aurkeztu ditu.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...