Albistea entzun

Burkina Faso. Bi kazetariren hilketa

Egia bilatzearen arriskua

David Beriain eta Roberto Fraile euskal kazetariak hilik topatu dituzte Burkina Fason. Haien taldeak eraso bat pairatu zuen herenegun. Legez kanpoko ehizari buruzko dokumental bat egiten ari ziren
David Beriain, Mexikon, Sinaloako karteleko kide batzuekin, <em>Clandestino</em> telebista saiorako hartutako irudi batean, 2017an.
David Beriain, Mexikon, Sinaloako karteleko kide batzuekin, Clandestino telebista saiorako hartutako irudi batean, 2017an. DMAX Tamaina handiagoan ikusi

Gotzon Hermosilla -

2021eko apirilak 28

Joan den astelehenean, talde armatu batek eraso egin zion 40 bat laguneko beste talde bati Burkina Fason, herrialde horren eta Beningo Errepublikaren arteko mugaldean dagoen parke natural batean. Hasieratik, Burkina Fasoko Gobernuak jakinarazi zuen lau lagun desagerturik zeudela eraso horren ondorioz. Atzo, Espainiako Atzerri ministro Arantxa Gonzalez Laiak eman zuen albiste lazgarria: desagertutako lau horietatik bi euskal kazetariak dira, Artaxoako (Nafarroa) David Beriain eta Barakaldoko (Bizkaia) Roberto Fraile, eta bi-bien gorpuak topatu dituzte.

Hildako kazetariak film dokumental bat egiten ari ziren gobernuz kanpoko erakunde batekin, Burkina Fasoko parke naturaletako legez kanpoko ehizari buruz: erredaktore Beriain, kamerari Fraile. Legez kanpoko ehizaren kontrako patruila batekin zihoazen, eta, 09:00etan, talde armatu batek eraso egin zion patruila horri.

Burkina Fasoko hedabideek adierazitakoaren arabera, erasoaren ondorioz, patruilan zihoazen hiru lagun zauritu ziren, eta arma eta material ugari lapurtu zieten: bi metrailadore, drone bat, hamabi motozikleta eta abar. Baina, horretaz gain, lau lagun ere desagertu ziren erasoak sorturiko anabasan: Beriain, Fraile, espedizioko kide irlandar bat eta Burkina Fasoko segurtasun indarretako kide bat.

Orduan gertatu zenaz ez dago informazio garbirik. Burkina Fasoko hedabide batzuen arabera, erasotzaileek hiru europarrak bahitu zituzten, eta gatibu zituztelarik hil zituzten. Beste batzuen arabera, aldiz, erasoa gertatu zen lekuan bertan zauriturik suertatu ziren, eta zauri horien ondorioz hil ziren. Hasieran, Espainiako albiste agentziek esan zuten ez zegoela irlandarraren inguruko informaziorik, baina, antza denez, haren gorpua ere agertu da bi euskal kazetarien hilotzekin batera.

Egileen inguruan ere ez dago informazio zehatzik, oraingoz. Oso eremu gatazkatsua da hori, eta, Gonzalez Laia ministroaren esanetan, «terroristak, isileko ehiztariak eta bidelapurrak» ibiltzen dira inguruan. Edonola ere, Burkina Fasoko Gobernuko Komunikazio ministro eta bozeramaile Ousseni Tambourak «terroristei» egotzi zien erasoaren ardura, «haien nortasuna oraindik zehaztu ez bada ere». Tambourak esan duenez, inguruak miatzen ari dira egileak aurkitzeko xedez.

«Luma eta kamera eskuan»

Kazetari elkarte ugarik protesta egin dute hilketa horien aurka. Kazetarien Euskal Elkargoa eta Euskal Kazetarien Elkartea batera agertu dira hilketak salatzeko, eta adierazi dute Beriain eta Fraile «luma eta kamera eskuetan zituztela» hil direla, «Afrikako herrialde horretako isileko ehizaren mundu iluna salatzen eta jakinarazten saiatzen ari ziren bitartean».

Hilketen egileak talde jihadistak edo isilpeko ehiztariak izan, kazetarien elkarteek argi dute «interes ekonomiko handiak» daudela talde horien atzean, eta, azken finean, horiexek izan direla Beriain eta Fraile hil izanaren arrazoia: «Horrek ideia batean berresten gaitu; alegia, informaziorik eta salaketa kazetaritzarik gabe ez dagoela askatasunik».

Mugarik Gabeko Kazetariak elkarteak nahigabea adierazi du hilketengatik: «Gaurkoa egun beltza da duintzen zuten lanbidearentzat». APIA Ingurumen Informazioko Kazetarien Elkarteak, EITB taldeak eta beste elkarte eta hedabide batzuek ere bat egin dute doluan.

Kazetariek ez ezik, eragile politikoek ere atsekabea adierazi dute albistea jakindakoan. Eusko Jaurlaritzako lehendakari Iñigo Urkulluk «gaitzespenik erabatekoena» agertu du gertatutakoaren inguruan. Nafarroako Gobernuak ere doluminak bidali dizkie bi kazetarien senideei, eta esan du Espainiako Gobernuarekin harremanetan dagoela Beriainen gorpua ekar dezaten. Eusko Legebiltzarrean eta Nafarroako Parlamentuan ordezkaritza duten indar politiko guztiek ere atsekabea azaldu dute; gehienek, sare sozialetan hedatutako mezuen bidez.

Europako Batasunaren Kanpo Politikarako ordezkari Josep Borrellek erasoa deitoratu du, eta «terroristei» leporatu die gertatutakoa. Espainiako Gobernuko zenbait kidek ere, Pedro Sanchez presidentea haien artean, doluminak helarazi dizkiete hildakoen senitartekoei, eta, adibidez, Gizarte Eskubideetarako ministro Ione Belarrak deitoratu egin du «giza eskubideekin konprometiturik zeuden bi kazetari ausart galdu izana».

Barakaldoko alkate Amaia del Campok bereziki gogoan izan ditu Fraile herrikidearen lagun eta senideak.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Hego Euskal Herriko ostalariek aukera izanen dute 22:00ak arte irekitzeko. ©IÑIGO URIZ / FOKU

Euskal Herri osoa arintze fasean izanen da bihartik aurrera

Ion Orzaiz - Mikel P. Ansa - Paulo Ostolaza

Jaurlaritzak neurri murriztaile gehienak arindu ditu, epaileen irizpideei men eginda. Hegoalde osoan libre izanen dira joan-etorriak. Txibitek ostalaritza irekitzeko plana aurkeztu du

Berhokoirigoin, bakegileen ekitaldi batean. ©Bob Edme

Mixel Berhokoirigoin hil da

Berria

Gaixotasun larri baten ondorioz zendu da. Euskal Herriko Laborantza Ganberaren sustatzaile eta lehendakari izan zen, eta azken urteetan Bakegile ezagunetako bat. 

→ Berria jakin eta berahala zabaldu dira atsekabe mezuak

→ Berhokorigoinen ibilbidea, argazkitan.

→ Haren hitzetan, BERRIAn egindako elkarrizketen bilduma.

Donostiako ospitaleko larrialdietako sarrera. ©GORKA RUBIO / FOKU
‘COVID-19aren Liburu Zuria’-ren aurkezpena, atzo, Bilbon. ©Aritz Loiola, Foku

Aro beltzerako liburu zuria

Gotzon Hermosilla

Zenbait arlotako 40 ikerlarik baino gehiagok 'COVID-19aren Liburu Zuria' aurkeztu dute. Jakintza arlo askotatik aztertu nahi izan dute pandemiak ekarritako egoera. 175 proposamen zehatz egin dituzte, «datuetan oinarrituta»

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Gotzon Hermosilla

Informazio osagarria