Albistea entzun

Ura, kilometro batera

Adituen ustez, Cumbre Viejako laba itsasora irits daiteke datozen orduetan. Konfinamendua ezarri dute Tazacorteko lau auzotan
Cumbre Vieja sumendia, atzo, Tazacorteko portutik ikusita.
Cumbre Vieja sumendia, atzo, Tazacorteko portutik ikusita. MIGUEL CALERO / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Gorka Berasategi Otamendi -

2021eko irailak 28

Cumbre Vieja sumendiko (Kanariak, Espainia) isuria itsasora irits daiteke datozen orduetan, adituen arabera, eta, La Palma uhartean, prestatzen ari dira laba kostaldera heltzen denerako. Atzo arratsaldean, ordu batzuetako kontua izan zitekeela adierazi zuen Miguel Angel Morcuende Arrisku Bolkanikoetarako Prebentzio Planen (Pevolca) zuzendari teknikoak. Hala ere, ez zuen baztertu kostaldera ez iristeko aukera. Laba Todoqueko mendia inguratzen ari da, eta abiadura moteldu du nabarmen. «Litekeena da iristea». Edizio hau ixterako, itsasotik kilometro bat baino gutxiagora zegoen laba.

Sumendiaren aktibitateak gorabeherak izan zituen atzo, eta horren arabera azkartzen edo geldotzen da labaren abiadura. Espainiako Geografia institutuak jarduera bizia atzeman zuen igande gauean. Hamasei lurrikara zenbatu zituen atzo goizaldeko 04:00 eta 07:00 artean, zazpi eta hamalau kilometro arteko sakoneran. Segidan, «atsedenaldi» batean sartu zen, eta erupzioa erabat gelditu egin zen 08:00 aldera. Laba eta errautsak botatzeari utzi zion. Hiru ordu inguru iraun zuen etenak. 11:00 aldera hasi zen berriz laba jariatzen.

Isurketa berriak labaren abiadura azkartu zuen, orduko ehun metroraino. Morcuendek azaldu zuenez, laba sumendiaren hamar kilometro inguruko sakoneratik kanporatu zenez, 1.200 graduko tenperaturan lurrazaleratu zen, eta arinagoa bihurtu zuen jarioa. Geografia institutuaren esanetan, ohikoak izaten dira halako etete eta berpizte zikloak erupzioan dauden sumendietan.

Uretara iristen denerako, hainbat neurri hartu dituzte La Palmako agintariek, sor daitezkeen arriskuetatik babesteko. Laba Tazacorte herriko kostaldean itsasoratzea espero da, Los Guirres hondartzaren iparraldean. Hura erdigune hartuta, hiru kilometro eta erdiko segurtasun eremu bat ezarri dute, eta itxita dago inguru hori. Horrez gain, Tazacorteko lau auzotan etxetik ez irteteko eskatu diete herritarrei. Konfinamendua agindu dute.

«Talka termikoa»

Arriskua labaren eta uraren arteko «talka termikoak» eragin dezake. 1.000 gradu baino gehiagotara dagoen isuriak hogei gradura dagoen itsasoko urarekin bat egiten duenean, lurrun zutabeak sortuko dira. Ur lurruna izango da nagusiki, baina nahastuta izango ditu azido klorhidrikoa eta beira bolkanikoko partikula txikiak.

Involcan Kanarietako Bolkanologia Institutuak ohartarazi du gas eta likido azidoek azala, begiak eta arnas aparatua narritatu ditzaketela. Dena den, «talka termikoak» eragingo lukeen arriskua «tokikoa» litzatekeela gaineratu dute, eta, beraz, kontrolatzeko modukoa.

Beste kezketako bat da labak kostaldeko bidearen zati bat estaliko duela, eta, ondorioz, moztuta geldituko dela ingurura iristeko dagoen errepide bakarra.

Irailaren 19an erupzioa hasi zenetik labak 500 eraikin baino gehiago eta 240 hektarea inguru suntsitu ditu itsasorako bidean, Copernicus Europako Batasunaren satelite bidezko behaketa proiektuak jakinarazi duenez. Orotara, 6.000 herritar baino gehiago atera behar izan dituzte etxetik. Cumbre Vieja isurtzen ari den errautsa ere kezkarako motibo da. Copernicusen arabera, 1.500 hektareako eremu batean zabaldu da. Ondorioz, hainbat herritan maskarak jantzi behar dituzte herritarrek kalera ateratzeko.

Azken egunetako eremurik kaltetuena Todoque izan da. Joan den asteazkenean sartu zen laba herrira, eta atzo utzi zuen atzean. Tazacorte aldera doa orain, punturik zabalenean 600 metro dituen harkaitz urtu erreka lodiak.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Italiako Barne ministro izandako Matteo Salvini eta haren abokatu Giulia Bongiorno, atzo, Palermon. ©IGOR PETYX / EFE
Turkmenistango presidente Gurbanguly Berdinmuhademov eta Italiako lehen ministro Giuseppe Conte. ©R. A. / EFE

Turkmenistan, COVIDik gabeko herrialdea

Alex Bustos

Berdinmuhademov presidenteak dio ez dutela koronabirus kasurik izan Turkmenistanen; hala ere, pandemiari aurre egiteko neurriak hartu dituzte, besteak beste herrialderako sarrera-irteerak mugatzea.

 ©LARA VILLALON

«Erdogan kritikatzen duten guztiak atxilotzen dituzte»

Lara Villalon

Abokatuaren esanetan, Turkiako Gobernuak legea baliatzen du bere eta estatuburuaren aurkako kritikak isilarazi eta beldurra zabaltzeko: «Ez dute nahi borroka egiterik eta jendea babesterik».

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.