Albistea entzun

COP26

2030erako metano isuriak %30 murriztea adostu dute Glasgown

Europako Batzordeak iragarri du muga zergak ezarriko dizkietela isuriak eragiten dituzten gaiei. Deforestazioa gelditzeko akordioa itxi dute ehun estatuk baino gehiagok

EMILY MACINNES / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Arantxa Elizegi Egilegor -

2021eko azaroak 3

Klima larrialdiaren aurkako konpromisoak hartzen jarraitzen dute Glasgowko (Eskozia) COP26 goi bileran bildutako estatuburu eta gobernuburuek, nahiz eta ez duten askorik zehaztu horiek nola beteko dituzten. AEBetako presidente Joe Biden izan zen atzoko protagonista nagusietako bat. Buruzagi estatubatuarrak iragarri zuen batzarrean parte hartzen duten ehun herrialde inguruk onartu dutela 2030erako metano isuriak %30 murriztea. «Uste dut lor daitekeen helburu bat dela. Gaur ehun estatu inguruk sinatu dute hitzarmena, eta mundu osoko metano isurien erdia biltzen dute horiek. Aldaketa handia izango da», txalotu zuen Bidenek.

Metanoa ez da, izatez, karbono dioxidoa bezain iraunkorra atmosferan, baina hark baino azkarrago berotzen du, eta, beraz, luze gabe, zuzeneko eragina du klima larrialdian. Batez ere erregai fosilen kudeaketak isurtzen du metanoa, eta, alde horretatik, Etxe Zuriak iragarri du «arau zorrotzagoak»ezarriko dituela petrolioa eta gasa ustiatzeko, baita oliobideak eraikitzeko ere. «Teknologia berria eta nekazaritza iraunkorra bultzatuz, energia garbiarekin lotutako ekonomia sustatuko du Biden presidenteak, zehaztu zuten Washingtondik.

Ez zen hori izan, ordea, isuriekin lotutako iragarpen bakarra. Europako Batzordeko presidente Ursula von der Leyenek ere zeresana eman zuen, jakinarazi baitzuen hiru urte barru muga zergak ezartzen hasiko direla CO2 isuriak eragiten dituzten produktuei, besteak beste, zementuari, altzairuari, burdinari, ongarriei eta argindarrari, eta gauza bera egiteko eskatu zien gainerako herrialdeei ere. «Garrantzitsua da ahaleginak ez geldotzea karbono ihesen ondorioz»,azaldu zuen Von der Leyenek.

2005etik, Europako Batasuneko 11.000 enpresak eta 500 aire konpainiak zerga bat ordaindu behar dute isurtzen duten karbono dioxido tona bakoitzeko —oraintxe bertan 60 euro ordaintzen dituzte—. Europako Batzordeak araudi bera ezarri nahi die zenbait eraikinen klimatizazioari eta errepide bidezko garraioari. Orain, Europako Batzordeak EB Europako Batasunari eta Europako Parlamentuari proposatu die batasuneko merkatuan sartzen diren zenbait produkturi ere zergak ezartzea. «Hasieran, gai jakin batzuei bakarrik ezarriko zaie, isuri gehien eragiten dutenei», zehaztu zuen Batzordeko presidenteak. Mekanismoak hiru urteko «probaldia» izango du, eta, jarraian, ondo bidean, indarrean sartuko da.

Hirugarren urrats bat ere egin zuen atzo nazioarteak, biodibertsitateari zuzenean lotutakoa. Astelehen iluntzean heldu zen akordioa, ehun herrialdek baino gehiagok sinatutakoa, eta basoak babestea du helburu. Hitzarmenaren arabera, sinatzaileek konpromisoa hartu dute 2030. urterako baso eremuen suntsitzea eta lurren degradatzea geldiarazteko, eta, helburu horrekin, 19.000 milioi dolarren inbertsioak iragarri dituzte.

Sinatzaileen artean daude Errusia, Indonesia, Brasil eta Kongoko Errepublika Demokratikoa. Soilik lau herrialde horiek mundu osoko basoen %85 biltzen dituzte. Akordioa sinatu duten herrialdeetako basoek 33 milioi kilometro koadroko eremua hartzen dute.

Diru laguntzak

Itunak jasotzen du, gainera, herrialde aberatsek 12.000 milioi dolarreko funts bat sortuko dutela 2021etik 2025era bitartean garapen bidean dauden estatuei laguntzeko; besteak beste, horiek lur kaltetuak lehengoratu ditzaten eta suteak gutxitzeko proiektuak abian jar ditzaten. Horrez gain, arlo pribatuak beste 7.200 milioi euro jarri beharko ditu, eta konpromisoa hartu beharko dute 2025erako basoen ustiaketarekin lotutako egitasmoak bertan behera uzteko.

Biomas Carbon Monitor proiektuaren arabera, 2011tik basoek 760 milioi tona karbono dioxido xurgatzen dituzte urtero; hau da, isurtzen denaren %8 inguru. Baina urtetik urtera baso eremua txikituz doa, eta horrek zuzeneko eragina du klima larrialdian. Greenpeacek gogor kritikatu du Glasgowko egitasmoa, eta salatu du basoak babesteko bainoago deforestazioari beste hamar urteko bizia emateko balio duela. «Indigenek eskatzen dute Amazoniako %80 babestuta egotea 2025erako, eta arrazoi dute. Hori behar dugu»,argudiatu du Greenpeaceren Brasilgo zuzendari Carolina Pasqualik.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Migratzaile talde bat, Melillako kaleetan. ©F.G.GUERRERO / EFE

Melilla: bi mundu erkatuta

Jone Arruabarrena

Kontrasteak ezaugarritzen du Melilla: kultura ezberdinen arteko nahasketak, herritarren eta migranteen artekoak eta, batez ere, klase sozialen artekoak. Hesia igarotzen ahalegintzen diren migratzaileen aurkako bortizkeria ohikoa da, melillarren esanetan.
Emakumezko bat Misoprostol botikaren kaxa batekin, Ciudad Juarezko (Mexiko) farmazia batean. ©LUIS TORRES / EFE

Botikak dira bide bakarra askorentzat

Urtzi Urrutikoetxea

Pandemian asko handitu zen abortatzeko pilulen kontsumoa AEBetan, eta, Gorenak haurdunaldia etetea debekatu ostean, litekeena da are gehiago handitzea horiek hartzen dituzten andreen kopurua. Baina estatu batzuk horiek debekatu nahian ari dira.
 ©BERRIA

«Hong Kongek Txinako hirien antza izango du, baina askatasun gutxiago»

Josep Solano

Erresuma Batuak Hong Kong Txinari bueltatu zionetik 25 urte bete dira gaur. Ekintzaileak ez du uste itzuliko denik «giza eskubideen eta demokraziaren alde lan egiten» segitzen badu.
Elkarretaratzea Melillan

Isiltasunaren oihu beltzak

Jone Arruabarrena

37 migrante hil ziren joan den ostiralean Marokoren eta Espainiaren arteko mugan, gobernuek oraindik argitu ez dituzten arrazoiengatik. Gertakariak salatzeko, elkarretaratzea egin dute Melillan bizirik atera ziren migratzaileek.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...