Albistea entzun

Koronabirusa

2.000 tumore inguru atzemateke geratu dira

Arantxa Iraola - Juanma Gallego -

2021eko irailak 17

Izurriak sortutako osasun egoeraren ondorioz, 2020an Araba, Bizkai eta Gipuzkoan gutxienez 1.897 tumore atzeman gabe geratu ziren, Osakidetzako zuzendaritzak eta Biocrucesek Espainiako Epidemiologia Elkartearen azken kongresuan aurkeztutako kalkuluen arabera.

Gaitza aurretiaz atzemateko erabiltzen diren baheketa sistemetan izandako atzerapenek zenbat laguni eragin dioten kalkulatu dute ikerketa batean, eta aurretiazko ondorioak aurkeztu dituzte kongresu horretan.

Koloneko minbiziaren kasuan, proba egiteko deitu beharreko lagunen %39 baino ez zituzten deitu. Atzerapen horren ondorioz, kalkulatu dute iaz mota horretako 1.695 tumore atzeman gabe geratu zirela.

Bularreko minbizia atzemateko programetan, berriz, pazienteen %54 baino ez zituzten deitu. Horregatik, 202 tumore detektatu gabe geratu zirela uste dute.

Azkenik, umetoki lepoko minbiziak atzemateko programan, proba egin behar zuten andreen %70 deitu zituzten. Aurrenekoz 2018an martxan jarri zuten baheketa programa honen kasuan, ez dute zehaztu zenbat tumore geratu ziren atzeman gabe.

Heriotzen igoera

Ohartarazi dute egoerak «epe labur edo ertainean» eragina izango duela heriotzen datuetan ere, baheketak atzeratzearekin batera, gaitza oso fase aurreratuetan atzemateko aukerak handitzen direlako. Halere, atzerapen horrek ondorioak «gutxitzeko» neurriak hartu dituztela iragarri dute.

Neurri horien berri eman dute kongresuan ere. Bularreko minbizia garatzeko arrisku handiagoa duten emakumeei mamografiak egitea lehenetsi dutela esan dute. Koloneko minbiziari dagokionez, gutunak eta testak bidaltzeari ekin diote. Arlo horretan, iazko irailean pandemia aurreko antzeko egoera batera iristea lortu zutela azpimarratu dute. Kasu horretan ere premia gehien zutenen kolonoskopiak lehenetsi zituzten, lehen arretako profesionalekin adostuta.

Umetoki lepoko minbiziari dagokionez, barne protokoloa aldatu zutela iragarri dute, emaginekin hartu beharreko hitzorduak errazteko hainbat aldaketa martxan jarriz. Aldaketa horiek guztiek modua eman zuten «konfinamenduan etendako jardun guztia» berreskuratu ahal izateko, agiriaren arabera.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Ziburun hildako hiru migranteen heriotzak salatzeko protesta ©Guillaume Fauveau

Ziburun trenak harrapatuta zauriturik atera zen etorkinak eta hiru elkartek salaketa jarri dute

Oihana Teyseyre Koskarat

Nahi gabeko hilketagatik, bizia arriskuan jartzeagatik, nahi gabeko zauriengatik, eta pozoitzeagatik jarri dute salaketa Cimade, Anafe, eta Gisti elkarteek, istriputik zauriturik atera zen etorkinarekin batera.

Moderna txertoaren bi bial. ©Guillaume Fauveau

Moderna txertoa baizik ez dute jarriko Iparraldeko txertaketa guneetan

Oihana Teyseyre Koskarat

Eskualdeko Osasun Agentziak erran du «dosien kontserbazioagatik» hartu duela erabakia. Pfizer txertoaren dosi bat jarri behar dutenek eta 30 urtetik beherako herritarrek osasun langile independenteengana jo beharko dute hemendik aitzina.

Marifran Aranjuelo. / ©Maialen Andres, Foku

«Gezur asko esan dizkigute metroari buruz»

Unai Zubeldia - Gipuzkoako Hitza

Donostiako metroaren aurkako borrokak eta migratzaileen eta presoen aldekoak bizi dute, gaur egun, Aranjuelo. Ez zaio batere gustatu Donostiak azken urteotan izan duen eraldaketa.

Jatetxe bateko zerbitzaria, atzo, Donostian, bi bezeroren COVID ziurtagiriak egiaztatzen. ©JON URBE / FOKU

Ostalariek ez dute polizia (ere) izan nahi

Maddi Ane Txoperena Iribarren Ane Eslava

Atzotik, Euskal Herri osoan da indarrean COVID ziurtagiria. Araba, Bizkai eta Gipuzkoako 50 lagunetik goitiko jatetxeetako langile eta bezeroek egun batetik bertzera egokitu behar izan dute neurrira

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.