Albistea entzun

Pentsiodunen mugimendua. Greba orokorra

Eskubide Sozialen Gutunak greba orokorrera deitu du urtarrilerako

Plataformak bat egin du pentsiodunen agendarekin, eta "bizitza erdigunean" jartzeko borrokak bildu nahi ditu grebaren bidez. Pentsio duinen aldeko mugimendua bereganatzea leporatu die CCOOk.

Euskal Herriko Eskubide Sozialen Gutuna osatzen duten sindikatu eta eragile sozialetako ordezkariak, atzo, greba orokorrerako deialdia egiten.
Euskal Herriko Eskubide Sozialen Gutuna osatzen duten sindikatu eta eragile sozialetako ordezkariak, atzo, greba orokorrerako deialdia egiten. LUIS JAUREGIALTZO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Lander Muñagorri Garmendia -

2019ko urriak 24 - Bilbo

Pentsiodunek «mobilizazio handi» batekin markatu nahi zuten beren mugimenduaren bigarren urteurrena, 2020ko urtarrilean. Greba orokor bat izango da mobilizazio hori, eta Euskal Herriko Eskubide Sozialen Gutunak deituko du, ELA, LAB eta beste hainbat sindikatu eta gizarte talde biltzen dituen mugimenduak. «Beharrezkoa iruditzen zaigu jauzi bat ematea lan baldintza, pentsio eta bizitza duinen aldeko borrokan», azaldu dute gutuneko kideek.

Azken hilabeteetan, pentsiodunak harremanetan jarri dira eragile sozialekin eta sindikalekin euren borroka hedatzeko, eta greba deialdia kontaktu horien emaitza da. Mitxel Lakuntza ELAko idazkari nagusiak ere borroka ugariren batasun hori nabarmendu zuen, atzo, greba arrazoitzeko garaian: «Egungo egoera ikusita, erantzunak eta alternatibak hainbat sektoretatik bideratu dira; pentsiodunetatik, feminismotik, ekologismotik eta lan baldintzen aldeko borroketatik. Greba horiek guztiak gure grebak dira; denekin bat egiten dugu». Beraz, urtarrileko grebaren helburua da borroka horiek guztiak batzea.

Baina, borrokak batzea bada helburua, zergatik greba? Galdera eta erantzuna, biak egin zituen Lakuntzak: «Greba honek modua ematen du agenda politikoan kokatzeko gure kezkak eta aldarrikapenak; ikusgarritasuna izateko aukera ere ematen digu». Baina ez hori bakarrik: esan zuen eragile sozialen eta sindikalen ardura jendea antolatzea eta kontzientzia piztea dela. «Grebak hori lortzen laguntzen digu, kontziente baikara nola lortu diren orain dauzkagun eskubideetako asko».

Egungo testuingurua oso iluna da, Garbiñe Aranburu LABeko idazkari nagusiaren arabera, 2008an hasitako krisitik eskubide galera handi bat gertatu baita, haren iritziz: «Prekaritatearen hedapena ikusten ari gara soldatetan eta lan baldintzetan; ez da garatu babes sare egokirik, eta ez zaio babesik ematen behar gehien duen jendeari. Bizitzaren alderdi guztietara hedatzen ari da prekarizazioa, eta desberdintasun sozialak gero eta handiagoak dira». Horregatik, Euskal Herriko Eskubide Sozialen Gutunak deitu duen greba lan, pentsio eta bizitza duinen aldekoa izango da. Bizi baldintza duinen aldekoa, azken batean.

«Bizitza erdigunean jarriko duen eredu bat» bultzatu nahi du gutunak mobilizazio horrekin, «zaintzari eta planetaren jasangarritasunari lehentasuna» emango diona. Eredu horren ardatzak izango liratekeenak ere zerrendatu dituzte: aberastasunaren birbanaketa, sektore publikoaren lidergoa eta eskubideen unibertsaltasuna.

Gobernuei kritika

Aranburuk kritika egin zien Hego Euskal Herriko bi gobernuei, haren iritziz ez direlako gai izan kontrako norabidean doazen Espainiako Gobernuaren neurrien bestelako politikak hartzeko. «Jaurlaritzak aurkeztu berri duen aurrekontu proiektuan diote ez direla zuzenduko orain arteko politika neoliberalak; orain arte bezala, gehiengo sozial bati bizkarra ematen segituko du Urkullu lehendakariak». Baina gogora ekarri zuen euskal gizartean pentsiodunak, langileak, emakumeak eta gazteak mobilizatzen ari direla, «nahiz eta prekaritatearen hedapenaren helburua jendea desaktibatzea den». Horregatik, greba egiteko beharra nabarmenagoa dela esan zuen.

Ekoizpena egun batez eten aurretik, ordea, gutuneko kideek mobilizazio agenda bat aurkeztu dute. Protesta gehienek bat egiten dute pentsiodunen mugimenduak asteartean iragarri zituen mobilizazio berriekin. Azaroaren 16an, pentsiodunek manifestazioak egingo dituzte Hego Euskal Herriko lau hiriburuetan, eta horiekin bat egingo du gutunak. Abenduan ere mobilizazioetara deituko dute, baina, horien aurretik, datorren asteazkenean, Eusko Legebiltzarraren aurrean elkarretaratze bat egingo dute Euskal Herriko Eskubide Sozialen Gutuneko kideek, diru sarrerak bermatzeko errenta berritzeko lege proposamena gaitzesteko.

Bi mugimenduen mobilizazio agendarekin bat egiteak aurkari batzuk ere baditu. Euskadiko CCOOk deialdiaren berri jakin eta ordubetera erakutsi zuen bere sumina: «[Euskal Herriko Eskubide Sozialen Gutunak] Proposatutako egutegiak kezka eragiten digu, pentsiodunen mugimenduak prestatu zuenaren parekoa delako; horren atzean sindikalismo abertzalearen eta baztertzailearen asmo bat egon liteke pentsio duinen aldeko borroka kapitalizatzeko». Loli Garcia buru duen sindikatuak nabarmendu nahi izan zuenez, pentsiodunen borroka, jatorriz, mugimendu plurala izan da, eta ELA eta LAB biltzen dituen plataformak haren egutegiarekin bat egin izanak izaera hori «lehertu» du.

Oharra pentsiodunei

CCOOk pentsiodunen mugimenduari dei egin zion erabaki bat hartzeko: ea aurrerantzean ere «euskal gizartea ordezkatuko duen» eragile bat izango den, ala «sindikatu abertzalearen eta baztertzaileen makulu sozial» bihurtuko den. Ondoren, ohartarazpen garbi bat egin zien: «Pentsiodunen mugimenduarekiko gure babesak bere horretan iraungo du, baldin eta bere pluraltasunari eusten baldin badio».

CCOOk ez zuen hitzez errefusatu greba orokorraren deialdia, baina adierazpen horien atzean haien ukoa dagoela suma liteke. Lakuntzak, ordea, argi utzi nahi izan zuen mobilizazio agenda Euskal Herriko Eskubide Sozialen Gutuna osatzen duten eragileen artean adostutakoa izan dela, eta ondoren beste sindikatu batzuek bat egin nahi izanez gero «libre direla» nahi dutena egiteko.

Krisiaren erantzunetik «alternatibetara»

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©Guillaume Fauveau

Mobilizazioa iraunarazi eta gogortu nahi dute sindikatuek

Ekhi Erremundegi Beloki

Milaka pertsona elkartu dira Baionan erretreten erreformaren kontra. Larunbatekoa mobilizazio «erraldoia» izatea espero dute.

Federico Lopez, Jose Luis Zubeldia, Juan Mari Perez, Bittor Eskisabel eta Jose Mari Lazkano. ©RAUL BOGAJO / FOKU

«Gure dirua eskatzen dugu; iruzur egin digute»

Maddi Iztueta Olano

Geroako Kaltetuak plataformako kideek estatutua aldatzea eta horren berri ez ematea egozten diete zuzendariei eta sindikatuei. Helburu argia dute: euren dirua, nahi duten eran, berreskuratzea.

Tecnalia enpresaren makina bat, iazko azoka batean. ©Oskar Matxin / FOKU

Gipuzkoako esportazioek 10.000 milioi euro gaindituko dituzte aurten

Iñaut Matauko Rada

2023a «ziurgabetasun urtea» izango dela aurreikusten du Bazkundeak, baina Gipuzkoako enpresak prest daudela adierazi dute.

Grebara deitu duten sindikatuetako ordezkariak, atzo, Iruñeko Kondestablearen jauregian. ©IÑIGO URIZ / FOKU

Nafarroako langile publikoak grebara deitu dituzte hilaren 15erako

Itsaso Jauregi

ELA, LAB, UGT, CCOO eta Steilasen arabera, gobernuak ez du negoziatzeko borondaterik izan

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.