Albistea entzun

Lucio Urtubia

Igeltseroa, anarkista, menderagaitza

Parisko etxean zendu da Lucio Urtubia ekintzaile nafarra, 89 urte zituela. Nazioarteko talde anarkistetan izaniko jarduera klandestinoaren ondorioz izan zen ezaguna.
IÑIGO URIZ / ARGAZKI PRESS Tamaina handiagoan ikusi

Ion Orzaiz -

2020ko uztailak 19

Ez zituen maite ekitaldi handi eta jendetsuak. Jendea bai, ordea. Jendea maite zuen. Harreman pertsonalei zegokienez, «berekoia» zela zioen: «Nahiago dut bakarrik egon, konpainia txarrean baino. Niri interesatzen zait balio duen jendea, horrekin aberasten naiz egunero, eta ez gauza materialekin». Filosofia horri helduta bizi izan zen Lucio Urtubia anarkista historikoa (Cascante, Nafarroa, 1931), eta horrelaxe hil da, 89 urte zituela, Parisko bere etxean: apal, zalaparta handirik gabe, baina harro. Harro bere bizitza osoan eginikoez eta inguruan zuen jendeaz.

Cascanteko familia txiro batean jaio zen Urtubia, eta bere larruan bizi izan zuen gosea: «Espartinetarako ere ez genuen». Pobre askoren antzera, gazte-gaztetatik zapaldu zuen kartzela, eta, mutil koskorra zelarik, behin baino gehiagotan atxilotu zuen Guardia Zibilak, «bihurrikeriak egiteagatik». Bost pezetako isuna ezartzen zioten, baina amak ezin izaten zuen diru hori pagatu, eta ziegan ematen zuen gaua, zigortuta.

Pobre izatea akuilua izan zen Urtubiarentzat; pizgarri bat altxatzeko eta kontzientzia hartzen hasteko: «Nire zortea pobre jaiotzea izan zen; ez nuen inolako esfortzurik egin [erakundeekiko] errespetua galtzeko. Eliza, jabetza eta politika horiek nazkagarriak ziren. Orduan, egoera horretan, gainerakoa errazagoa da», azaldu zion BERRIA-ri, 2015ean.

1954. urtean, Parisera joan zen, soldadutzatik ihesi. Han hasi zen talde anarkistetara biltzen eta bankuak lapurtzen, diru hori «iraultzan» erabiltzeko.

Faltsifikatzaile gisara ere aritu zen hainbat urtez. 1962an, Ernesto Che Guevararekin batzartu zen. Kubak Frantzian zuen enbaxadorearen bitartez ezagutu zuten elkar. Dolarrak masiboki faltsutzeko modu bat azaldu zion Urtubiak, baina, azkenerako, Chek uko egin zion plan horri. 1970eko hamarkadako azken urteetan First National Bank banketxeari (egungo Citibank) eginiko iruzurra izan zen Urtubiaren ekintzarik ezagunena. Banku horretako milaka bidaia txeke faltsutu zituen: 100 dolarreko 25 txekeko 8.000 orri. 20 milioi euro, guztira. Latinoamerikan eta Europan banatu zituen, mugimendu iraultzaileak finantzatzeko.

Frantziako Poliziak 1980an atxilotu zuen Urtubia, baina ezin izan zituen txekeak inprimatzeko plantxak eskuratu; hortaz, bankuak bere burua behartua ikusi zuen negoziatzera. Faltsutze delituagatik erruduntzat jo zuten nafarra, baina karguen zatirik handiena baztertzea onartu zuen akusazioak, faltsutzerako erabilitako plantxen truke. 1981eko urrian atera zen kartzelatik, pozik: «Plazera da ni bezalako gizajo batek hori lortzea». Bazekien irabazi zuela; kapitala makurrarazi zuela.

Elkartasuna bazter orotan

Urtubiaren heriotzak oihartzun handia izan zuen atzo sare sozialetan. Arnaldo Otegi EH Bilduko koordinatzailea izan zen albistearen berri eman zutenetako bat: «Gaur zendu da Lucio Urtubia. Laguna, burkidea eta borroka laguna». Koldo Martinez Geroa Baiko senatariak ere gogoan izan zuen anarkista historikoa: «Agur eta ohore, Lucio Urtubia. Beti arte gure bihotzetan!». Beste esparru batzuetatik ere agurtu zuten Urtubia; besteak beste, Berri Txarrak taldeak, Fermin Muguruzak eta Aitor Arregi zinemagileak. Euskal Herritik kanpo ere, Espainiako presidenteorde Pablo Iglesiasek, Raul Zelik idazleak eta Jordi Evole aurkezleak izan zuten gogoan, beste askoren artean.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Eusko Legebiltzarreko indar politikoak, Euskaraldiari sostengua adierazten. ©BERRIA

Euskaraldian, alderdi politikoak, erdaldunago

Jon O. Urain - Gotzon Hermosilla

Euskaraldiak ez du ekarri alderdiek euskara gehiago erabiltzea Twitter bidez hedatzen dituzten mezuetan. Zenbaitetan, erabilera apaldu egin da kanpainak iraun duen bitartean

Bizkaibuseko 80 ibilgailu ingururi gurpilak zulatu edo beirak margotu dizkiete ©Raul Bogajo / FOKU

Bizkaibuseko 80 ibilgailu baino gehiago sabotatu dituzte Trapagaranen

Berria

Zenbait autobus gurpilak zulatuta eta beirak margotuta agertu dira gaur goizean. Ezkerraldeko zerbitzuetan eragina izanen du gertatutakoak.

 ©GUILLAUME FAUVEAU

«Lorpen ttipiak behar dira frogatzeko batailak irabazten ahal ditugula»

Oihana Teyseyre Koskarat

Sortu zenean, gai sozialak landu nahi zituen Alda mugimenduak. Beharraren poderioz, etxebizitzaren arloko batailak eraman ditu azken bi urteetan. Orain, bizitegi sozialetako hauteskundeetara aurkeztuko da.
Egunkariak salgai Donostiako kiosko batean. ©GORKA RUBIO / FOKU

Eusko Legebiltzarrak euskarazko hedabideak «babesteko» eskatu du

Edurne Begiristain

EH Bilduk Jaurlaritzari egotzi dio «erdarazko hedabide handiak» lehenestea diru laguntzetan

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Ion Orzaiz

Informazio osagarria

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.