Albistea entzun

'Nork'

2013ko Bertsolari Txapelketa Nagusia

Iraitz Urkulo -

2016ko otsailak 21

Idazlea: Xabi Paya. Ilustratzailea: Patxi Gallego Argitaratzailea: Bertsolari aldizkaria.

Bertsolari aldizkaria 1991ko maiatzean argitaratu zen lehendabiziko aldiz. 25 urte geroago, kalean da jadanik 100. zenbakia. Zifra borobil hori ospatzeko, ohiko egituratik aldentzen den zenbaki berezia osatu dute. Nork izenburua darama eta Xabi Paya gidoilariaren eta Patxi Gallego marrazkigilearen irudimenetik sortutako umorezko komiki bat da. Paper lodiko edizio zaindu batean, koloretan jaso dute 140 orrialdeak gainditzen dituen istorioa.

Demagun Andoni Egañak, egun osoa leporaino betetako Bilboko BECen bertsotan aritu ondoren, 2013ko Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa irabazi duela eta, txapeldunari dagokion agurra kantatzera doala, mikrofonoa ukitu eta oholtza gainean elektrokutatuta hiltzen dela. Jakin badakigu, zorionez, Egañak bizirik dirauela eta ez zela halakorik gertatu, besteak beste, Egañak ez zuelako final hartan parte hartu eta Amets Arzallusek jantzi zuelako urte horretan txapela. Fikzio hutseko komikia da Nork, gertaera dramatiko horretatik abiatzen bada ere, berehala umorez betetako istorio bati bide ematen diona. Hilketaren erruduna aurkitzeko asmoz, Ertzaintzak bere lau detektiberik onenen esku utziko du kasua, zein baino zein xelebreagoa: Amezketako aguazila, Bertsokop, Jesika Fletxeberria eta Amaia Ezpeldoi.

Ikerketan zehar, euskal unibertso txikiko hamaika aurpegi ezagunekin egingo dute topo, gertatutakoa argitu ordez, egoera are gehiago nahasiz sarri. Komikiaren azalean 40 inguru agertzen badira ere, askoz gehiago dira barrualdean Patxi Gallegoren esku finak ekintzan parte har dezaten paperera ekarritakoak; gainera, errealitatetik hartutakoei fikziozko pertsonaiaren bat edo beste batzen zaie. Irakurleak den-denak lehen begiratuan ezagutuko ditu, batere ahaleginik egin gabe ezagutu ere, hain da trebea marrazkilaria aurpegiak fidelki irudikatzen.

Xabi Payaren gidoiak, izaera ganberroaz gain, badu umore beltz dosi altua, ez inor iraintzeko asmorik, ordea. Euskal kulturaren mundua zabal hartuta, idazle, sukaldari, ETBko aurkezle, Olentzero eta Mari Domingi eta, batez ere, bertsolari mordoa Euskal Herriko txoko ezberdinetan kokatu ditu, irudika litezkeen egoerarik absurdoenetan. Horretarako, biderik sanoena hautatu du: arlo bakoitzaren topikoez eta ahoz ahoko esamesez baliatu da ?bazuen non aukeratua?, horiek muturrera eramanez, ahalik eta gehien puztuz, geure buruaz barre egin dezagun.

Irakurleak hain hurbilekotzat antzemango ditu komikian aipatzen diren kontuak, non ez zaion irribarrea konplizea une bakar batez ere ezabatuko. Bertsolari aldizkariak argitaratua izanik espero izatekoa zen bezala, bertso umoretsu ugari daude orrialdeotan, eta pertsonaia bakoitza bere hizkeran mintzo da, euskara hainbat doinu eta kolorerekin jantziz. Nork euskal umore grafikoaren maila altuaren erakusgarri da; literatura, sukaldaritza edota bertsolaritzan egon daitezkeen tirabirei zukua atereaz, bertsotan barre batzuk botatzeko aukera aparta eskaintzen digun lana.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Ruper Ordorika eta Joseba Sarrionandia, astelehen iluntzean, Bilboko Kafe Antzokiko Kutxa Beltza aretoan. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Gaur konta daitezkeen kantuak

Olatz Enzunza Mallona

Ruper Ordorika eta Joseba Sarrionandia askotariko gaiez solasean aritu dira 'Huntaz eta hartaz' emanaldian, elkarrekin izandako bizipenak ardatz hartuta. Astelehen iluntzean hasita, bihar arte egingo dituzte saioak, Bilboko Kafe Antzokiko Kutxa Beltza aretoan. Agortuta daude sarrera guztiak.

Maria Schneider, 2019an, Donostiako Jazzadiaren aurkezpen batean. ©Gorka Rubio / Foku

Maria Schneider eta Brad Mehldau Gasteizko Jazzaldian izango dira

Mikel Lizarralde

Uztailaren 3tik 8ra egingo den 46. jaialdirako baieztatu dituzten lehenengo bi artistak dira.

Eneko Barberena idazlea, <em>Suak erreko ez balu</em> eleberria eskuan, Oñatin (Gipuzkoa). ©JON URBE / FOKU

Mendizale kiskalien beltza

Uxue Rey Gorraiz

'Suak erreko ez balu' nobela argitaratu du Eneko Barberenak, Txalapartarekin. (H)ilbeltza sormen beka irabazita eman du. Istorioak Aezkoan izaniko mendi sute bat du abiapuntu

Irene Larrañaga, <em>Insuladas</em> erakusketaren egilea, Donostiako Aquariumeko Nautilius aretoan. ©ANDONI CANELLADA / FOKU

'Insuladas', irla diren emakumeak

Miren Mujika Telleria

Bakarrik bizi diren andreak dira Irene Larrañagaren ‘Insuladas’ erakusketako protagonista.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.