Albistea entzun

Koronabirusa. PENTSALDIAN

Musurik ez

Itxaro Borda - Idazlea

2021eko azaroak 3

Bidaia bat aski da ohartzeko koronabirus pandemiak mundu guztia geldirik atxiki duela, herrialde aberatsetan pobreetan baino gehiago nabaritu dela bat-bateko hormatze hori. Sistema ekonomikoak presioa egin zuen azkarki, kontsumoaren, produkzioaren eta esplotazioaren korrikak segi zezan, etengabe, eriak, ahulak, herbalak eta baztertuak kontutan eduki gabe. Kapitalismoa urrikal gabea dela badakigu, totalitarismo mota honen diskurtsoak ezagutzen ditugula: ezin omen da jendarterik osatu, borroka naturalean hasieratik galtzaile sortzen direnekin, eta bla, bla, bla...

Montrealetik Pariserako hegazkinean, Artikako abereei buruzko dokumentala irentsi nuen, Madisoneko zubiaren maldan Clint Eastwood eta Meryll Streep elkarri musuka miretsi ondoren. Elurrez, bankisaz, zeru urdinez eta itsaso grisez edertu paisaiaren aitzinean mintzo zen komentatzaile batek «baldintza horietan indartsuenek baizik ez dute irauten» zioen, erantsiz «hainbat gaizto, flako eta kemenik ez duen izakiarentzat!». Ene loeria kimikotik iratzartu nintzen orduan, hausnar astunean: erraten duena ez da sinetsarazi nahi diguten egia... Abere, landare eta jende sozietate normal guztietan haurrak, emazteak, adinekoak begirunez kontsideratzen dira, lehenak etorkizuna direlako eta azkenak iragana, bien artean hedatzen dela orainaldiaren eremua.

Jendarte bekaitz batean bizi gara. Bi urteotan, prest izan gara, adinekoak eta poli-eritasunak pairatzen zituztenak COVIDaren aldarean sakrifikatzeko, gure eros, lan eta goza falangek bete-betean jarraitzeko gisa. Zer dugu buruan? Zerk eramaten gaitu gure inguruetan, pertsona baliosak eta inutilak badirela ebaztera? Nolaz onartu ditugu diskurtso horiek, irrati-telebistetako entzuketa-handi orduetan? Neoliberalismoak lortu du gizakiak, emaztekiak barne, birla indibidualetan gatibu eta berak bakarrik ezinbesteko direlako ondorioetara bulkatzea? Bitartean, pantailan, hartz zuria, noraez, urtzen zihoan hormaren gainean, balantzaka.

Etxeratzean, Kim O'Bonsanwin kanadarraren Call me human (2021) filma hartu nuen eta hor, bihotza urtu zitzaidan, Marie-Andrée Gill poeta inu gaztea, tundra zeharkatzeko, Joséphine Bacon 74 urteko olerkaria bizkarrean garraiatzen ikustean. Inuek, leku batetik bestera nomadizatzen zutenean, ez zuten gibelean deus eta nehor abandonatzen. Gurea da, zaborrak eta zaharrak atzean uzten dituen aurreneko zibilizazioa. Zer da elkartasunaren funtsa, politikoa edo ideologikoa izan aitzin? Ez al da bat bestearentzat kontatzen dugula jakitea?

Herenegun, alabak, 2019ko ekainean sortu bilobak ez zuela nehori musurik ematen azaldu zidan. Koronabirusarengatik bere ustez. Litekeena, alabaina. Sei hilabete zituenetik gaur arte, aitatxi-amatxiak eta amamak ezagutu ditu maskarak muturrean, konfinamendu hasieran bederen, gutara hurbiltzeko ezintasunarekin. Eta guk beti potaren galdatzia gogoan, Ibon RGren musikarekin...

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Gaiak

Albiste gehiago

 ©BERRIA

BERRASMATU BEHARREKO SISTEMA

Arantxa Iraola - Garazi Aduriz

Erruz ugaritzen ari dira osasun sistema publikoan dauden arazoei buruzko berriak; izurriak zamatu egin du aurrez ere usu herren ari zen lan eredua. Populazioa zahartzen ari den neurrian, premia handitzen ari da, eta sistema berriz asmatzeko garaia da, sare publikoak sendo iraun dezan, pribatuaren itzal gero eta luzeagoaren aurrean.
Osasun langileek antolatutako protesta bat, artxiboko irudi batean. ©MONIKA DEL VALLE / FOKU

Aintzat hartuak izateko bide bila

Arantxa Iraola - Garazi Aduriz

Profesional eskasiaz kexu dira agintariak usu, osasun sistemaren zailtasunez aritzean; lehen arretan izaten da arazoa sarrien. Lotuta dago lan zamarekin, antolaketa txarrarekin, prestigio urriarekin: hortxe erronkak.
Kontsultaz haragoko begirada bat

Kontsultaz haragoko begirada bat

Arantxa Iraola

Osasun publikoaren aldeko begirada sendo bat ezinbestekoa da etorkizuneko osasun sistema irudikatzeko; gizartean taxuz eragiten ez bada, bizitzeko moduak hobetzen ez badira, nekez konponduko da deus ebakuntza geletan, kontsultetan.
Medikuen esklusibotasunaren eta osasun publikoaren aldeko manifestariak, atzo, Iruñean. ©ENDIKA PORTILLO / FOKU

Olatu zuriak, berriz ere

Ion Orzaiz

Elkarretaratze eta manifestazio jendetsuak egin dituzte Barakaldon, Donostian eta Iruñean, «osasun publikoaren gainbehera» salatzeko

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...