Puntu bat burujabeen mapan

Hamaika Gara egitasmoak ekitaldi bat egin du Durangon, 'Altxa!' lelopean. Dei egin dute erreferendumaren aldeko sinadurak biltzera, hura gauzatzeko «baldintzak» sor daitezen
Hamaika Gara egitasmoa osatzen duten eragileetako kideak, Durangoko Plateruenan eginiko ekitaldian.
Hamaika Gara egitasmoa osatzen duten eragileetako kideak, Durangoko Plateruenan eginiko ekitaldian. MARISOL RAMIREZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Jon O. Urain -

2020ko azaroak 1

Puntu gorri batek irudikatzen du Hamaika Gara egitasmoa, etorkizun politikoa erreferendum bidez erabakitzearen alde 23 eragile biltzen dituen plataforma. Erreferendum horren aldeko sinadurak biltzen hasi da egitasmoa, eta, atzo, lehen mugarri bat ezarri nahi izan zuten Durangoko Plateruenan (Bizkaia) eginiko ekitaldian. Bertan, Amalur Alvarez Gure Esku-ko bozeramaileak dei egin zuen Euskal Herriaren puntu gorria burujabetzaren mapan kokatzera: «Erabakitzeko bidean dauden herrien mapan kokatu behar dugu Euskal Herria. Ez dugu beste herrien erabakitzeko prozesuen ikusle izan nahi; Europatik olatu demokratiko berri bat dator, eta olatu hori hartzeko prest egon nahi badugu, gaurdanik hasi behar dugu igerian».

COVID-19ak baldintzatutako ekitaldi bat izan zen, garai berrietara egokitua. Sarean egon zen ikusgai, eta zenbait herritan emanaldiak antolatu zituzten hura ikusteko. Altxa! izena jarri zioten saioari, erreferendumaren aldeko kanpainaren izen bera, eta bi zatitan banatu zuten; kultur arloko 40 minutuko ikuskizun batekin abiatu zuten, eta, horretan, azken hamarkadetan zeharreko bidaia bat proposatu zuen Gotzon Barandiaran gidoilariak, «euskaldunon erreferente kulturalak» ardatz hartuta. Amancay Gaztañagak zuzendu zuen ikuskizuna, eta Erika Olaizola, Iraia Elias eta Laura Penagos aktoreek, Amets Arzallus bertsolariak eta Eñaut Elorrieta, Ruben Caballero eta Dupla taldeko musikariek hartu zuten parte.

Ekitaldi politikoa egin zuten ondoren, Hamaika Gara osatzen duten eragileetako kideek eta nazioarteko talde subiranista batzuek hitza hartuta. Josu Etxaburu Gure Esku-ko eledunak sinadura bilketan parte hartzera deitu zuen, hura gauzatzeko «baldintzak» sortzeko: «Herritarron babes masiboa batzen badugu, herri honetan erreferendum bat egingo dugu». Gaineratu zuen alderdi politikoei dagokiela gizartean erabakitzeko eskubidearen alde dagoen «adostasun zabala lege bihurtzea», eta ohartarazi ez dutela «hori baino gutxiago» onartuko: «Aukera historiko hau galtzea akats larria litzateke».

Beste sektore batzuetako eragileak ere mintzatu ziren. Maritxu Serrano Gaurgeroa elkarteko kideak, esaterako, «guztion geroaren alde» egitera deitu zuen, eta «pentsio duinak» babestera: «Burujabetzan sakondu behar dugu, pentsioen inguruan hemen erabakitzeko eta denontzat bizitza duina bermatzeko». Paul Bilbao Kontseiluko idazkari nagusiak, berriz, «hizkuntza politika mugarik gabe erabakitzeko premia» nabarmendu zuen: «Burujabetza behar dugu euskaraz bizitzeko oztopoetako batzuk behintzat gainditzeko».

Sindikatuen eremuan, Eulate Zilonizaurrekoetxea LABeko kideak beharrezkotzat jo zuen «lan harremanen eta babes sozialaren eredua erabakitzeko eskumen osoa» eskuratzea, eta, Steilaseko kide Ana Perezen iritziz, egungo egoerak «gobernantza eredu demokratikoago baten premia» azaleratu du. Iratxe Delgado Ernaiko kidearen esanetan, berriz, ez da «herri librerik pertsona askerik gabe»: «Burujabetzan sakondu behar dugu gure bizitzen jabe izan nahi dugulako, gure komunitatea zaindu nahi dugulako, norabidez aldatzeko eskubidea dugulako, eta gure bidea hautatu nahi dugulako».

Eskozia eta Katalunia

Saioan entzungai izan ziren Eskoziatik eta Kataluniatik bidalitako mezuak ere; adibidez, Shona McAlpine Scottish Independence Conventioneko idazkari nagusiarena: «Orain beste erreferendum bat egiteko babesa dugu, baita independentziarako ere. Baina garrantzitsuena demokrazia da. Euskal Herriak ere erabakitzeko eskubidea du».

Marcel Mauri Kataluniako Omnium Culturaleko presidenteordea eskertuta agertu zen urteotan jaso duten babesarengatik: «Erabakitzeko eskubidearen alde ahalik eta sinadura gehien jasotzeko unea da; Euskal Herriak, Kataluniak, baita munduko herri guztiek ere, erabakitzeko eskubidea baitugu; autodeterminaziorako eskubidea baitugu». Elisenda Paluzie ANC Biltzar Nazional Katalaneko lehendakariak, berriz, erreferendumaren tresna babestu zuen: «Zuen ondoan egongo gara, erabakitzen duzuen bidean. Horregatik, gure babesa sinadura bilketa hau sustatzeagatik eta autodeterminazio eskubidea erdigunean jartzeagatik».

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Frederic Haranburu <em>Xistor</em> euskal presoa, Lannemezango presondegi kanpoan, bere senideek inguratua. ©BERRIA

Presondegitik atera da Frederic Haranburu 'Xistor' euskal presoa

Ekhi Erremundegi Beloki

Eskumuturreko elektronikoa eraman beharko du urte eta erdiz, eta «baldintza zorrotzak» izanen ditu zortzi urtez. 30 urte baino gehiago eman ditu Frantziako presondegietan
Jose Luis Uriz eta Expe Iriarte, atzo, Iruñean. ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

«Torturari bide eman ziotenei» erantzukizunak eskatu dizkiete

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Nafarroako Foro Sozialak ohartarazi du oraindik argitu gabe daudela Mikel Zabalzaren kasua eta «beste asko». Aitortza eskatu dute
Burgosko prozesuan aritutako defentsako abokatu taldeko zenbait kide. ©BERRIA
Sanchez eta Esteban Kongresuan, joan den urrian. ©MARISCAL / EFE

EAJk Espainiako Gobernuaren aurrekontuak babestuko ditu

Igor Susaeta

Loiolako kuarteleko lurrak Donostiako Udalaren esku geratzea, eta ikerkuntzan eta garapenean «gehiago» inbertitzea adostu dute jeltzaleek

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.