Albistea entzun

Berdeguneak dira hirietako osasun iturri

Hirietako biztanleen bizi kalitatea hobetzeko, ezinbestekoa da berdeguneak sortzea eta hiri eredua aldatzea. Hiri osasuntsuagoak eraikitzea da etorkizuneko helburuetako bat.
Herritarrak kirola egiten Armentiako parkean, Gasteizen.
Herritarrak kirola egiten Armentiako parkean, Gasteizen. ENDIKA PORTILLO / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Maddi Iztueta -

2022ko irailak 8 - Donostia

Ibilgailu bidezko garraioan oinarritutako hiri eredua sustatzeak gaixotasun kronikoen garapena areagotu dezake. Horregatik, ibilgailuak baztertu eta berdeguneak sustatuko dituen hiri eredua bultzatu behar da, lotura zuzena duelako osasunarekin. Hala azaldu zuen atzo Carolyn Daher ISGlobal enpresako Hiri Plangintza, Ingurumen eta Osasun Ekimenaren koordinatzaileak. EHUk antolatutako Lurralde osasuntsuak: urbanismoaren eta osasun publikoaren topagunea izeneko ikastaroan izan zen, non herritarren bizi kalitatea eta osasuna berma ditzaketen hiri ereduez aritu baitziren.

Daher hirien eraikuntzak eta plangintza ereduak biztanleen osasunean duten garrantziaz eta horiek eragin ditzaketen kalteez aritu zen. Gero eta pertsona gehiagok egiten dute hiri eremuetan bizitzeko hautua, eta, horregatik, adituaren ustez beharrezkoa da hiri ereduak herritarren osasunean duen eragina aztertzea eta ulertzea.

Bizi kalitatea hobetzeko hirietan berdegune gehiago sortzea ezinbestekoa dela azaldu zuen Daherrek. Horretarako, ordea, ezinbestekoa litzateke hiri ereduak aldatzea. Oro har, ibilgailu bidezko garraioan oinarritutako eraikuntzen alde egiten dela salatu zuen Daherrek, baina, halakoetan osasunarentzat kaltegarriak diren baldintzak izaten dira: esaterako, airearen kalitatea eta zarata handia. Adierazle horiek herritarrek gaixotasun kronikoak garatzea eragin dezakete, diabetesa, hipertentsioa eta antsietatea, kasurako. Bizi itxaropenak gora egin duen arren, igoera hori ez da «osasun hobe baten adierazle». Haren arabera, «ongizate egoera osoaz ari gara, ez bakarrik gaixo egoteaz, osasuna kontzeptu holistikoagoa da».

Epe luzerako helburuak

Elkartutakoen artean egon zen Ignacio de la Puerta Rueda Eusko Jaurlaritzako Lurralde Plangintzaren eta Hiri Agendaren zuzendaria. Garapen Jasangarrirako 2030erako Agenda egitasmoari begira, De la Puertak iragarri zuen hiri osasuntsuagoak eta berdeagoak eraikitzeko hainbat helburu ezarri dituztela. Besteak beste, helburuen artean daude herritarren bizitza, lan, mugikortasun eta aisialdi baldintzak garatu eta hobetzea.

Hirietako egoera aztertzen dabiltza 2011z geroztik. Ikerketak berebiziko garrantzia eskuratu zuen COVID-19ak eragindako pandemiaren ostean: «Konfinamenduak nabarmendu egin zituen lehendik hiri eremuetan antzemandako arazoak, eta aztertzeko premia sortu zuen».

Ikerketarako 65 adierazle hartu zituzten kontuan. Horien arabera, hirietako biztanleen %30 zaurgarriak dira hirian bizitzeak dakartzan baldintzengatik. Gainera, bizi itxaropen baxuagoa dute, hots: landa eremuko herritarrak baino hamar urte gutxiago bizi dira batez beste. Halaber, hirietako auzo eta zona pobreetan bizi ziren biztanleek ondorio larriagoak pairatu zituzten pandemian.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

 ©Jon Urbe / FOKU

Agus Rodriguez: «Jantoki sozial bat izan daiteke zerbait duina»

Miren Garate - Gipuzkoako Hitza

Kalean daudenen kopurua asko handitu da Donostian. Agus Rodriguez Donostiako Kaleko Afari Solidarioak egitasmoaren sustatzailearen esanetan, udalak bere gain hartu behar luke pertsona horien gaineko ardura, baina gaur egun eskaintzen dituen baliabideak ez dira aski.

GuraSOS deitutako manifestazioa, gaur Donostian. ©Gorka Rubio, FOKU

Zubietako erraustegia ixteko eskatu dute ehunka lagunek Donostian

Uxue Rey Gorraiz

Aldeen arteko elkarrizketa bat izan dadila galdegin dute, auziari irtenbidea bilatzeko, eta grinez nabarmendu ez Gipuzkoako Aldundiak ez eta Jaurlaritzak ere ez dutela «hitza bete».

Alemaniako Grevenbroich hiriko parke eolikoa, eta, atzean, ikatzezko zentrala, duela gutxiko irudi batean. ©SASCHA STEINBACH / EFE

PLANETAREN MUGEKIN TALKAN

Iñaki Petxarroman

50 urte dira Hazkundearen Mugak txostena kaleratu zutela. Ekonomia ulertzeko beste modu bat ezarri zuen, eta zientzian oinarritutako sistema batekin erakutsi zuen hazkunde etengabeak etorkizunean eragin zitzakeen arazoak. Gaur egun, begi bistan daude arazo horietako batzuk, hala nola klima krisia eta bioaniztasunaren galera.
 ©BERRIA

«Gure aztarna ekologikoak egungoaren hamarren bat izan behar du»

Iñaki Petxarroman

Kontsumoa eta ekoizpena apaltzea eta espiraleko ekonomia martxan jartzea beste biderik ez du ikusten Antonio Valerok.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...