Euskal ondare kulturalaz

Josu Estarrona - EH Bilduko legebiltzarkidea

2019ko maiatzak 8

Pertsonak erdigunean jarriz politika egiteko moduaz hitz egiten dugu sarritan, ez, ordea, politika erdigunean jarriz pertsonok egiten dugunaz. Nire bizitzako momentu honetan esaten didate politikoa naizela; eta nik erantzun militante politikoa naizela legebiltzarrean, eta, jakina, pertsona beste edozeren gainetik. Eta politikagintzan, bizitzako esparru gehienetan bezala, aurrean dituzun pertsonak erabakigarriak izaten dira beste elementu batzuen gainetik, kasu batzuetan alderdi politiko baten sigla eta ideologia beraren gainetik ere. Pertsonala politikoa da, eta politikoa pertsonala, eta, agerikoa badirudi ere, ideologia eta kultura politiko ezberdinen ordezkarien artean egunero lan egin eta negoziatzerakoan oso presente izan beharreko kontua da, milaka pertsona ordezkatzeak dakarren arduragatik eta are gehiago akordioa akordioagatik bilatzen den garai hauetan.

Duela urte eta erdi, ardura horretatik abiatu genuen Euskal Kultura Ondarearen legearen lanketa. 15 eragile eta adituren batzorde-agerraldiak eskatu genituen; bilera, mezu elektroniko eta telefono dei gehiegi ziurrenik, baina ekarpen bilakatuta kasu askotan, eta iparrorratza hasieratik argi: kultura-ondareak identitate eta jarraidura-sentipen bat ematen die komunitateei, belaunaldiz belaunaldi helarazia eta ingurunearekin eta historiarekin elkar eraginez etengabe berritua dena. Hiru lerro horiek biltzen duten sakontasunetik eta arestian aipatutako arduratik abiatuta onartu da Euskal Kultura Ondarearen Lege berria EAEko legebiltzarrean.

Asko izan dira legeari egindako ekarpenak, eta ezin denak aipatu, baina zalantzarik gabe esan dezakegu egindako lanari esker ondare immaterialari dagokionez oso lege aurreratua izango dugula Europa mailan. Hori inportantea da mundu globalizatu honetan, ondare immateriala delako edozein giza komunitateren identitatearen oinarri eraginkorrenetarikoa; izan ere, identitatea jardunean eraikitzen da; egiten duguna gara, eta, egiten dugun hori modu partekatuan besteekin egiten dugun heinean, sarea sortzen dugu eta, ondorioz, herrikideak ere bai. Beraz, garrantzitsua da legeak geure herriaren izaera babestea, gu geu garena, hori adierazten duen ondare kulturala.

Arau berrian ikuspegi zabalenean ulertuta jaso egiten da Euskal Kultura Ondarea, Euskal Kulturak ez duelako lurraldetasun edo zatiketa administratiborik ulertzen. Hori dela eta, nahiz eta egungo marko administratiboaren ondorioz Araba, Gipuzkoa eta Bizkairako legea izan, Nafarroa, Iparralde eta diasporako hainbat ondare kultural, Euskal Kulturaren parte diren heinean modu koordinatuan babestu, sustatu eta balioan jartzeko neurriak jaso dira legean egindako ekarpenen ondorioz. Asko errepikatzen da legean «EAEko Euskal Kultura» kontzeptua eta antzekoak, argi utziz Euskal Herriaren zati bateko kulturak ezin duela Euskal Herriko kultura bere osotasunean ordezkatu.

Ahozko tradizioak, toponimia, bertsolaritza, musika, dantza, emanaldi tradizionalak eta oroitzapenezkoak, usadio sozialak, gastronomia, kirolak, jai-ekitaldiak, naturarekin eta unibertsoarekin lotutako ezagutzak eta usadioak edo eskulangintzari eta industriari buruzko teknikak babestu ahal izango dira legez hemendik aurrera. Bost indar politiko ordezkatzen ditugun bost pertsonak mahai baten inguruan orduak eman ditugu. EAJk, EH Bilduk, Podemosek eta PSEk argi berdea eman diogu legeari; PP abstenitu egin da.

Aniztasun politiko horren erdian, lehen aipatutako iparrorratza bistatik galdu gabe lortu dugu herri eta nazio ikuspegitik ekarpen inportantea lege honen bitartez, eta horretarako zerikusi handia izan dugu mahai horretan eseri garen pertsonok, entzuten jakin izan dugulako eta kultura, ondarea, legea eta politika erdigunean jartzea lortu dugulako testuinguru eta beste behar politikoen eta elementuen gainetik. Beraz, asko izan dira legeari egindako ekarpenak, baina asko ere legeak politikari eta herriari eginikoak.

Horregatik, artikulua hasi dut azpimarratuz zerikusi handia izan dezakeela alderdi politiko bakoitzetik zein den gaia eramaten duena; pertsonala politikoa delako eta politikoa pertsonala bihurtzen delako, baina politika maiuskulaz ulertuta erdigunean jartzen dugunean pertsonek irabazten dute beti, zalantzarik gabe, gure herriak irabazten du, hemen politika ulertu eta egiteko era euskal ondarea ere badelako, zaindu dezagun beraz. Euskal Ondare Kulturalaren Lege berriarekin pertsonek, politikak, herriak eta kulturak irabazi du.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Pertsona bat terraza batean eserita, Bilbon. ©Aritz Loiola / FOKU

Positibo kopuruak gora egin du Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan

Amaia Ramirez de Okariz Kortabarria

Jaurlaritzak eskainitako datuen arabera, 598 positibo atzeman dituzte azken orduetan; egindako proba guztien %6,02k eman dute positibo. Hiru lurraldeetan egin dute gora kopuruek, eta Bizkaiko zahar etxeetan hiru egoiliar hil dira.

Osakidetzako protesta, atzo, Donostiako Amara Berriko osasun zentroaren aitzinean. ©GORKA RUBIO / FOKU

Osakidetzako «sakoneko arazoei» heltzeko eskatu dute sindikatuek

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Protestak egin dituzte lehen arretako zentroetan. Langile gehiago eskatu dituzte, eta murrizketetan «galdutakoa berreskuratzea». Osasun Sailak dio «benetako konpromisoa» duela «sendotzeko»

Ikasgela huts bat Hernanin, artxiboko irudi batean. ©JON URBE / FOKU

Gero eta ikasle gehiago daude bakartuta ikastetxeetako kasuengatik

Uxue Rey Gorraiz

Jaurlaritzak esan du 80 ikasgela gehiago itxi dituela; ia 300 daude itxita Hegoaldean. Nafarroak laguntza emozionala emanen die ikasleei

Musukoek begiak estaltzen dituzten garai hauek

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna