Albistea entzun

REEk ziurtatu du Zubietako plantak ez duela energiarik sortu

Erraustegiari ekainaren 16an ingurumen baimen bateratua eman bazioten ere, energia sareratzeko sistema ez zegoen bukatuta

Zubietako erraustegia, herenegun, kea botatzen.
Zubietako erraustegia, herenegun, kea botatzen. GORKA RUBIO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Iñaki Petxarroman -

2020ko abenduak 6

Zubietako erraustegiak, urriaren 5era arte behintzat, ez du energiarik sortu. Arantxa Tapia Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumeneko sailburuak Gurasos elkartearen gorako helegiteari emandako erantzunaren pasarte batean ageri da Red Electrica Españolaren (REE) oharra. Hain zuzen ere, Espainiako sare elektrikoaren arduradun REEk, urriaren 28an Jaurlaritzari bidalitako idatzian, esan du Neurrien Kontzentratzaile Nagusian ez dela agertzen Ekondakinen instalazioa. «Beraz, ez du energiarik sortu, behintzat, bere likidazioari dagokionez».

REEren oharra, agiriaren pasarte batean. BERRIA

Horrek kolokan jartzen du Gipuzkoako Hondakinen Kontsortzioak (GHK) behin eta berriro esan duena. Azkena, Jose Ignacio Asensio GHK-ko presidenteak joan den ostiralean egindako agerraldian adierazitakoa: «Orain arte 100.000 tona hondakin baino gehiago tratatu dira, eta hortik ia 4 milioi kilowatt-orduko energia sortu da. Horren %84 sistemara bidali da, eta gainerakoa autokontsumorako utzi da».

>Ekondakinen datuak, agirian. BERRIA>

BERRIAk kontsultatu dituen adituak bat datoz, ordea: Zubietako planta dagoen egoeran, saretik plantara elektrizitatea sartzeko eta irteteko erabiltzen den transformadore nagusiaren faltan, oso zaila da Asensiok dioena betetzea. Jarri dituzten instalazio ordezkoek transformadore nagusiaren potentziaren heren bat besterik ez daukate.

Hain zuzen ere, aste honetan jakin da Jaurlaritzak ez diola onartu erraustegiaren kudeatzaile Ekondakini abiatzeko behin-behineko aktaren epemuga luzatzea. Industria Saileko teknikariek akatsak atzeman dituzte plantaren sorkuntza elektrikoaren sisteman, eta, haiek konpontzeko epea azaroaren 15ean amaituta, ez zioten luzatu baimena.

Harrabots handia sortu du gaiak, eta azkenean Industria Sailak baimendu egin dio Ekondakini ordezko ekipoekin jarraitzea, sei hilabeterako. Abiatzeko behin-behineko baimena transformadorea heldu arte ez diola emango jakinarazi du Industriak.

IBBa ere, zalantzan

Gurasos elkarteak uste du irregulartasun zantzu gehiago egon daitezkeela tramite administratiboan. Besteak beste, ingurumen baimen bateratua (IBB) bera baliogabetuta dagoelakoan dago. Jaurlaritzak 2016ko apirilaren 11n eman zion IBBa GHKri, 48 hilabeteko epearekin. Jaurlaritzak egindako kalkuluen arabera, 2020ko martxoan eta apirilean alarma egoera indarrean izandako denbora kenduta, uztailaren 7an iraungitzekoa zen IBBa. Ekainaren 12an joan zen Zubietako plantara halako instalazioen ingurumen ikuskatzeaz arduratzen den teknikaria, Hipolito Bilbao —Zaldibarko zabortegiaren ingurumen baimenez arduratu den bera—, eta erraustegia martxan jartzeko moduan zela ebatzi zuen. Horrela, Jaurlaritzako Ingurumen sailburuorde Elena Morenok ekainaren 16an eman zion erraustegiari IBBa, obrak amaituta zeudela frogatutzat jo ostean.

Bi egun geroago egin zuten plantaren ikuskatzea Jaurlaritzaren Industria Saileko teknikariek, eta instalazioaren sistema elektrikoan bost hutsegite topatu zituzten. Hala jakinarazi zuten ekainaren 19ko aktan. Bost horietatik hiru zuzenduta zeuzkan Ekondakinek abuztuaren 6rako, baina bi falta zitzaizkion dena behar bezala izateko. Hala ere, Industriak abuztuaren 18an eman zion abiatzeko behin-behineko baimena, bi hutsegite horiek azaroaren 15era arte konpontzeko baldintza jarrita. Irailaren 1ean, baina, transformadore nagusia erre egin zen, pizten saiatu zirenean. Gurasosen iritziz, «garbi dago» horren oinarrian zer dagoen: «Uztailaren 7an iraungitzekoa zen IBBa salbatu behar zuten nahitaez, eta horregatik eman zituzten obrak bukatutzat ekainaren 16rako. Baina bi egun geroago joan ziren Industriako teknikariak, eta jabetu ziren obrak ez zeudela bukatuta; besteak beste, instalazio elektrikoan akatsak zeudelako». IBBa iraungitzea kolpe itzela litzateke erraustegiarentzat, proiektua zerotik hastera eta kontratua bertan behera uztera behartuko lukeelako.

Zubietakoa energia balorizazio planta bat da, eta, beraz, IBBaren eraginkortasuna lortzeko, ezinbestekoa du frogatzea balorizazio energetikoa egiteko ahalmena duela. Hau da, ez bakarrik hondakinak erre eta energia sortuko duela, baizik eta, eraginkortasun gutxieneko batekin, energia hori sare elektrikora sartzeko ahalmena duela. Hori egiteko gai ez den instalazio bat ez da energia balorizatzeko planta bat, hondakinak erraustu eta deuseztatzen dituen instalazio bat baizik. Europak hondakinak kudeatzeko jarritako eskalan, zabortegira isurtzearen parekoa, esan nahi baita.

Eta orain zer?

Arantxa Tapiak atzera bota du Gurasosek IBBaren aurka jarritako helegitea, argudiaturik plantari Ingurumen Sailak eman ziola IBBa, obrak bukatuta zeudelakoan. Gurasosek administrazioarekiko auzi errekurtsoa jartzeko asmoa du EAEko Justizia Auzitegi Nagusian, haren helegitea atzera bota izanaren aurka. Argudio nagusia: baimena eman ziotela oraindik probaldian zegoen instalazio bati, uztailaren 7an iraungitzekoa zela bazekitelako. Gurasosek salatu du Ekondakinek 40 milioi inguru zor dizkiola GHKri, kontratuak ezarritako epean zerbitzua eman ez izanak dakartzan zigorrengatik. 2019ko urritik behar zuen martxan erraustegiak, kontratuaren arabera.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Ikasle bat Hernaniko Langile ikastolan sartzen, gaur goizean ©Jon Urbe / FOKU

Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako eskola publikoetan greban daude gaur

Irati Urdalleta Lete

ELA, LAB eta Steilas sindikatuek deitu dituzte langileak grebara, Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza Legearen aurreproiektuaren kontra egiteko. Sindikatuen arabera, oihartzuna %60koa da; Hezkuntza Sailak esan du ikastetxeen %43ren datuak dituztela, eta horietan irakasleen %38,6k egin dutela greba.

Lodosa Bizirik taldeko kideak, bi kaleren izenak euskaraz jarri eta gero. ©BERRIA

'Ahobizi' izan nahi, eta ezin

Itsaso Jauregi

Aurten ez da egingo Euskaraldia Lodosan, baina Lodosa Bizirik elkartekoek lanean jarraituko dute euskara normalizatzeko asmoz
Alternatibak atzo Gasteizen antolatutako mahai ingurua. ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

«Ez gara arrisku bat: gu gaude arriskuan»

Edurne Begiristain

Alternatibak antolatuta, Espainiako trans legeari buruzko «gezurrak» ezeztatu dituzte mahai inguru batean. Mar Cambrollek esan du transek «subjektu aktiboak» izan behar dutela

Suhiltzaileen protesta, gaur, Arabako Batzar Nagusien aurrean ©L.Rico/ Efe

Araba, Bizkai eta Gipuzkoako suhiltzaileek lan eskaintza publiko «justu eta gardena» eskatu dute

Edurne Begiristain

Arabako eta Gipuzkoako suhiltzaile izateko bitarteko hautagaien % 95ek ez dute azterketa gainditu. Suhiltzaileek salatu dute erabilitako azterketa eredua ez dela egokia izan eta «irregulartasun juridikoak» izan direla.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.