Albistea entzun

Koronabirusa

Aldi berrirako lehen urratsak

Atzotik, Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan COVID-19aren aurkako neurri gehienak desagertu dira. Izurri aurreko bizimodua ez da erritmo berean iritsiko esparru guztietara
Herritarrak Donostiako osasun zentro batera sartzen, atzo.
Herritarrak Donostiako osasun zentro batera sartzen, atzo. M.ANDRES/ FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Edurne Begiristain -

2021eko urriak 8

Ohitura zaharrak berreskuratzeko eta pandemiak ebatsitako bizimodura itzultzeko lehen pausoak ematen hasi ziren atzo Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako herritarrak. Osasun larrialdia bertan behera utzita, COVID-19ari aurreko egiteko indarrean ziren neurri murriztaile gehienak bertan behera geratu ziren hiru lurraldeetan. Gaueko giroan, tabernetan eta jatetxeetan sumatu zen murrizketen arintzea, batez ere. Baina horietan ez ezik, beste askotan ere nabaritu zen muga zorrotzen desagertzea: besteak beste, kultur eta kirol ekitaldietan eta merkataritzan.

Fase berria, baina, ez da esparru guztietara modu eta erritmo berean iritsi, eta normaltasunerako mapa osatu gabea da oraindik, urrats berrien esperoan. Egoera batean zein bestean daudenen lekukotzak jaso ditu BERRIAk.

SANDRA TEMPRANO
Zahar etxeetako langilea
«Ez dakigu nolakoa izango den normaltasun berria egoitzetan»

Neurrien malgutzea zahar etxeetara noiz iritsiko zain dago Sandra Temprano. Erizain laguntzailea da Arizko (Araba) zahar etxean, eta, kontatu duenez, Arabako Diputazioak ez die oraindik jakinarazi egoitzetako protokolo berria zein izango den: «Ez dakigu nolakoa izango den normaltasun berria egoitzetan». Tempranoren nahia da aldaketekin aurki egoiliarren eta senideen bizimodua samurtzea, baina baita langileek bete beharreko osasun baldintzak malgutzea ere. «Egoiliarrek burbuiletan jarraitzen dute, eta senideen bisitak soilik horretarako propio atondutako geletan egin daitezke. Uste dut bisitak egoiliarren gelan bertan egiteko modua eman beharko litzatekeela». Egoitzan beharrean diren langileek bete behar dituzten osasun neurriak zorrotzak dira oso, eta aurreantzean horiek ere arintzea egoki ikusiko luke Tempranok. FFP2 motako maskarak jantzita eraman behar dituzte, eta egoiliarrekin zuzeneko kontaktua dutenean, baita babeserako betaurrekoak ere. «Neurri zorrotzegiak dira». Nolanahi ere, atzotik hiru lurraldeetan ireki den aro berriarekin «itxaropentsu» dagoela azaldu du: «Argia ikusten da tunelaren amaieran».

JUAN URIARTE
Kontzertu areto baten jabea
«Ez gara erotuko aretoa lehenbailehen irekitzearekin»

Koronabirusaren pandemiak gogor jo du gaueko aisialdia, eta ziurgabetasun handia eragin du sektorean. Kontzertu areto asko estualdian dira oraindik, baina murrizketak bertan behera utzi izanak «arnasa» emango die, azkenik. Hemezortzi hilabetez itxita egon eta gero, ateak berriro irekitzeko aukera gertuago ikusten du Juan Uriartek, Gasteizko Hell Dorado kontzertu aretoko kudeatzaileak. «Pozik gaude, baina zuhurrak gara».

Aurki, programazioari berrekiteko asmoa dute, baina itzulera «lasaitasunez» egingo dutela azaldu du Uriartek, eta asteburu honetan ez dituzte oraindik ateak irekiko. Izan ere, nagusiki nazioarteko musika taldeak izaten dira Hell Dorado aretoko taulara igotzen direnak, baina, pandemiaren ondorioz, nekeza da atzerriko taldeak Euskal Herrira ekartzea. «Ez gara erotuko aretoa lehenbailehen irekitzearekin, gure asmoa ez baita dirua azkar lortzea. Saiatuko gara kalitatezko egitarau bat prestatzen eta gauzak ongi egiten». Gainera, gogoratu du pandemia aurretik lanean ziren hemeretzi langileetatik egun bederatzi baino ez daudela, eta denak enplegua aldi baterako erregulatzeko espedientean. «Hori konpontzea da orain lehentasuna».

MIKEL BAZA
Lehen arretako medikua
«Osasun sistemak ere igaro behar du beste fase batera»

Neurri murriztaileak kendu aurretik ere, osasun sisteman aurrez aurreko arreta berreskuratzeko pausoak emanak ziren, baina oraindik ez da lortu pandemiaren aurreko egoerara itzultzea. Mikel Baza Zeberioko (Bizkaia) familia medikuak eta Osatzen Familia eta Komunitateko Medikuen Euskal Elkarteko kideak uste du Osakidetza ez dela mezu egokia bidaltzen ari gizarteari: «Osakidetzaren webgunean ez da oraindik aukerarik ematen horretarako, eta lehentasuna izaten jarraitzen du telefono bidezko arretak. Osasun zentroek itxita jarraitzen duten sentsazioa oso zabalduta dago gizartean, baina guk aurrez aurreko arta eman ematen dugu». Neurri murriztaileak desagertuta, presentzialtasun osoa bermatzeko pausoak eman beharko liratekeela iritzi dio Bazak, eta ezinbestekotzat jo du, besteak beste, Osakidetzaren webgunean horretarako parada lehenbailehen ematea.

Pandemiaren bilakaera onak ahalbidetu du indarrean ziren muga gehienak indargabetzea, eta horixe bera da albiste pozgarriena, Bazaren ustez: «Txertaketari esker iritsi gara egoera honetara. Datuak itxaropentsuak dira». Iritzi dio «fase berri batera» pasatzeko arrazoiak badirela, eta orain osasun sistemari ere dagokiola urratsa egitea: «Osasun sistemak berak ere igaro behar du aro berri batera». Izan ere, koronabirusak lan egiteko modua aldarazi egin du osasun zentroetan, gaitzak gaixotutakoak artatzeko unitate eta ordutegi bereziak atonduta. Bazak dio egoera hori lehengora itzultzea dela orain erronka.

OLATZ ALDABE
Eskola zuzendaria
«Gizartean dagoen ilusioa eskoletan ere islatu behar da»

Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak moldatu egingo du ikastetxeetako protokoloa egoera berrira, eta horren zain daude irakasle, ikasle eta gurasoak. «Beharrezkoa da eguneratzea», adierazi du Olatz Aldabe Lezoko (Gipuzkoa) herri eskolako zuzendariak. «Iazko urtetik hona gizartea asko aldatu da, baina eskoletako protokoloa oso gutxi», kexu da. Aldabek espero du Hezkuntza Sailaren protokolo berriak era ematea ikastetxeetako neurriak arintzeko: «Gizartean dagoen ilusioa eskoletan islatu behar da». Dioenez, protokolo berriak jasoko dituen neurrien inguruan «susmoak» baino ez dituzte irakasle gehienek.«Talde burbuilak apurtzea oso lagungarria litzateke, besteak beste haurren arteko harremanetarako». Ikasleek maskara jolastokian kentzeko aukera ere premiazkoa dela uste du.

GARBIÑE MENDIZABAL
Gizarte etxeetako koordinatzailea
«Tramiteetarako aldez aurreko ordua ematen segituko dugu»

Pandemia aurreko ohiko jardueretara itzuli ziren atzo gizarte etxeetan. Besteak beste, hilabetez etenda egon diren ikastaroak berreskuratu dituzte, eta edukierak lehengora bueltatu dira. «Bueltatu gara normaltasunera», azaldu du Garbiñe Mendizabal Gasteizko Zabalganeko gizarte etxeko koordinatzaileak. Aldaketak atzo bertan sumatu zituzten: «Izena ematea beharrezkoa den jarduera eta ikastaro guztiak bete egin dira. Jendea normaltasunera itzultzeko irrikan dago». Gizarte etxeetako langileak ere pozik daude garai berriarekin, azken hilabeteak «gogorrak» eta «tristeak» izan direlako. Mendizabalek azaldu du unean uneko egoerara moldatu behar izan dutela, eskaintza asko murriztuta. Hala ere, alde on bat ikusi dio izurriari: «Tramiteak egiteko orduan aldez aurreko ordua erabiltzen segituko dugu, ilarak egitea saihesten delako eta langileek arta hobea eskaintzen dutelako».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Lehen mailako artako kontsultak atzeratuko ditu Osakidetzak

Lehen mailako artako kontsultak atzeratuko ditu Osakidetzak

Arantxa Iraola-Irati Urdalleta Lete

Osasun sailburu Gotzone Sagarduik egin du jakinarazpena: «Aparteko larritasuna ez duten» kontsultak atzeratuko dira.

Baionako txertaketa gunea, artxiboan ©Guillaume Fauveau

Pfizer dosiak ez ote diren faltako beldur dira txertaketa guneetako langileak

Oihana Teyseyre Koskarat

Eskualdeko Osasun Agentziak hobetsi du Moderna txertoak banatzea. Baionako txertaketa guneko langileek lana uzteko eskubidea aldarrikatu dute, pazienteei «gardentasuna zor» zaielakoan.

5-11 urte arteko haurren txertaketa onetsi du Espainiako Osasun Publikoko Batzordeak

5-11 urte arteko haurren txertaketa onetsi du Espainiako Osasun Publikoko Batzordeak

Arantxa Iraola-Irati Urdalleta Lete

Hilaren 15etik aurrera autonomia erkidegoek haurrak txertatzen hasi ahal izango dutela jakinarazi du

Munilla meza ematen Azpetian (Gipuzkoa), 2019an. ©Javier Etxezarreta / EFE

Donostiako apezpikutza utziko du Jose Ignacio Munillak

Paulo Ostolaza

Ia hamabi urte egin ditu karguan. Alacanteko (Herrialde Katalanak) gotzaina izango da aurrerantzean.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.