Albistea entzun

Sokaren bi muturrak batu zituen «ametsa»

'Euskaldunon Egunkaria' sortzeko egitasmora batzean Martin Ugaldek egindako hautuaz eta proiektua abiarazteko zailtasunez aritu da Iñaki Uria, Ugalderen jaiotzaren mendeurreneko hitzaldietan bigarrenean.

Iñaki Uria, atzo, Martin Ugalde kultur parkean, alboan Oihana Iguaran aurkezlea duela.
Iñaki Uria, atzo, Martin Ugalde kultur parkean, alboan Oihana Iguaran aurkezlea duela. GORKA RUBIO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Julen Aperribai -

2021eko urriak 22 - Andoain

Gerra aurreko belaunaldiarekin lotzen gintuen soka zen». Modu horretan mintzatu zen Iñaki Uria kazetari eta idazlea Euskaldunon Egunkaria-n lankide eta lagun izan zuen Martin Ugalderen inguruan, azken horren jaiotzaren mendeurrenaren harira antolatutako Euskaldunon Egunkaria, Martinen egunkaria hitzaldian.

Belaunaldi harekin partekatzen zuten ametsa euskarari egunkari bat ematea zela azaldu zuen Uriak: «Gu izan ginen Martinek hain presente zeukan ametsa gauzatzen aritu ginenak; gu izan ginen tonto utilak».

Uriak keinu egin zien Ugaldek Euskaldunon Egunkaria sortzeko egitasmoarekin bat egitean EAJk egindako mespretxuei. «Ezker abertzalearen tonto utilarena» egitea egotzi zioten Ugalderi garai hartan, aditzera emanez beren aurpegia zuritzeko erabili zutela Egunkaria Sortzen taldeko kideek. Hark, ordea, «ondo zekien zertan ari zen», Uriaren esanetan.

Lehentxeago ezagutu zuten elkar biek, hala ere, Ugalde Eusko Jaurlaritzako Euskara Gaietako sailburu zela. Diru eskean joan zitzaizkion Uria eta Argia aldizkariko gainerakoak, egunkaria sortzeko proiekturako finantzaketa bila. «Dirurik ez zuela» esan omen zien Ugaldek; eta horri Argia-koek erantzun: «Horrela bada, dimisioa eman ezazu».

Handik «hiruzpalau urtera» egin zuen bat egitasmoarekin, Uriak Ugalderi eta Joxemi Zumalaberi Argia-ren urtekarirako egindako elkarrizketa bat egin eta gutxira. «Paradigma aldaketa bat» gertatu zen herri mugimendua eta instituzioak elkarlanean jarri beharraren premiaz ohartu zirenean, Uriaren arabera: «Konturatu ginen perspektibak kontrajarri beharrean batzen ahalegindu behar genuela».

Horrek ez zuen baretu bi aldeen arteko tentsioa, ordea. Ugalderen hautua «meritu handikoa» izan zela azpimarratu zuen Uriak: «Ajuriaeneko Ituna indarrean, mamututa gintuzten. Ez zen erraza gurekin etortzea». Gogoan izan zituen egunkaria sortzeko proiektua trabatzeko EAJk egindako ahaleginak: proiektu paraleloa sortzeko saiakera, ETArekin lotzekoa... «Guardia Zibilak eta Del Olmok alfonbra jarria topatu zuten bidean».

Euskaldunon Egunkaria-koAdministrazio Kontseiluko zuzendari izateaz gain, diplomazia lanaz arduratzen zirenetako bat ere bazen Ugalde; Eusko Jaurlaritzaren finantzaketaren bidea irekitzeko itxaropen nagusia ere bai, horrenbestez. Joseba Arregi Kultura sailburuak enegarrenez eskaera horri muzin egin zion, ordea, eta bilera hura «iltzatuta» daukala adierazi zuen Uriak. Nola jaiki eta alde egin zuen Ugaldek. Haren hitzak irakurri zituen: «Aspertuta nago, bizitza osoan gorria separatista eta halakoak entzuten aritu eta gero, Jaurlaritzaren eskutik beste hainbeste irain jasotzeaz».

1994an sinatu zuten, azkenean, akordioa Arregirekin. «Hazkunde» urteak izan ziren gerokoak, Uriaren arabera. Baita bien arteko laguntasuna gehien garatu zutenak ere. Hondarribira Ugalderen etxera egindako bisitez aritu zen. Politikaz, euskalgintzaz eta bizitzaz izandako hizketaldiez. Baita euren «lokomotoraz» ere, bien bideak lotu zituen Euskaldunon Egunkaria-z.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

 ©Gorka Rubio

Miren Dobaran: «Euskararentzat esparru gehiago irabazi behar ditugu; hori da gure obsesioa»

Julen Aperribai

Eusko Jaurlaritzak kirola, aisialdia eta eremu sozioekonomikoa ditu lehentasun nagusi. Hamarkada honetako hizkuntza politikaren oinarriak Euskara Sustatzeko Ekintza Planean zehaztu nahi ditu.

Amaitu da Euskaraldia

Ariketa sozialarekin jarraitzera deitu dute

Edurne Begiristain

Aurtengo Euskaraldian 161.099 lagunek eta 6.634 entitatek eman dute izena. Ariketa soziala gizartean «txertatua» dagoela nabarmendu dute
Euskalgintzaren Kontseiluaren manifestazioa Iruñean, merezimenduen dekretuaren kontra. ©Iñigo Uriz, Foku

Hizkuntza eskakizunetan katramilatuta

Julen Aperribai

Izan legedia aldatzeko prozedurengatik, hizkuntza eskubideen kontrako epaiengatik nahiz diskurtso politikoengatik, sarritan euskara hizkuntza eskakizunei lotuta egon da eztabaida publikoan azken ikasturtean. Bada motiborik datorrenean ere hala segiko duela pentsatzeko.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.