Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

Espainiako Gorteetarako hauteskundeak. Biharamuna

Bazterrean oraindik, baina apurka haziz

Vox eskuin muturreko alderdiaren boto portzentajeak gora egin du Hego Euskal Herrian, eta 1.300 boto irabazi ditu orotara. Bozen %3 lortuta, zazpigarren indarra da, Ciudadanosen aurretik.

Abascal Voxeko burua, joan den apirilean, Donostian.
Abascal Voxeko burua, joan den apirilean, Donostian. MAIALEN ANDRES / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Edurne Begiristain -

2019ko azaroak 12

Ez apirilean, ez azaroan. Vox alderdi ultraeskuindarrak ez du ordezkaritzarik lortu Hego Euskal Herrian. Espainian izandako hazkundeak ez du islarik izan Araban, Bizkaian, Gipuzkoan eta Nafarroan, eta, beste behin ere, agerian geratu da Hego Euskal Herriko ekosistema politikoa oso bestelakoa dela. Bazterrekoa da Santiago Abascalen alderdiaren presentzia lau herrialdeetan —bozen %3 eskuratu du—, baina, apirileko hauteskundeekin alderatuta, botoetan zertxobait gora egin du eskuin muturreko alderdiak. Lau herrialdeetan lortu du boto portzentaje handiagoa, nahiz eta Espainian izandako igoeratik oso urrun egon.

Datuek erakusten dute ultraeskuinak oso babes txikia duela Hegoaldean, Espainiarekin alderatuta, bederen. Estatuko datuak eskuan, Euskal Herrian izan du Voxek gorakadarik txikiena, Katalunia eta Galiziarekin batera. Vox zazpigarren indarra da Hego Euskal Herrian, 47.315 boto eskuratuta. Apirileko bozekin alderatuz gero, baina, mila boto baino gehiago irabazi ditu eskuin muturreko alderdiak Hegoaldean —apirilaren 28an 46.001 boto lortu zituen—. Aipagarria da, hala ere, Hego Euskal Herrian Ciudadanosek baino boto gehiago bildu dituela Voxek. Igandeko hauteskundeetan ez ezik, apirilekoetan ere hala izan zen.

Lau herrialdeetan eskuratu du Voxek boto portzentaje handiagoa, nahiz eta Bizkaian behera egin duen boto kopuruan. Apirilean, Voxek 15.843 boto lortu zituen Bizkaian (%2,31), eta igande honetan, berriz, 15.094 boto izan ditu (%2,41). Sei hilabetean, beraz, 700 boto galdu ditu eskuineko alderdiak herrialdean.

Udalerriei dagokienez, Bilbon lortu du boto gehien eskuin muturreko alderdiak, 5.598 boto (%3,04), duela sei hilabete baino 612 boto gutxiago; Barakaldon 1.561 boto (%2,93), 139 boto gehiago; Getxon 1.586 boto (%3,54), 252 boto gutxiago; Basaurin 504 boto (%2,26), bi boto irabazi ditu; Santurtzin 649 (%1,7), 40 boto gehiago lortuta...

Araban, berriz,Voxek irabazi egin dio Ciudadanosi, eta seigarren indarra da orain, haren aurretik. Guztira, 6.514 boto eskuratu ditu herrialdean (%3,78), apirileko bozetan baino 860 boto gehiago. Ciudadanosek Araban izan duen hondamendiaren onuradunetako bat izan da Vox, PPrekin batera. Gasteizen 682 boto gehiago eskuratu ditu eskuineko alderdiak: udalerriaren botoen %4 lortu du, denera 5.121 boto. Aipagarria da Amurrion, Santiago Abascalen jaioterrian, apenas eskuratu dituela 153 boto (%2,65). Boto oso gutxi dira, baina fidelak, oso: apirilean, herrian 152 lagunek eman baitzioten botoa. Vox, berriz, hazi egin da Legution (20 boto), Artziniegan (33), eta Oionen (96). Kripanen eta Lagranen, ostera, boto bakar bat ere ez du jaso.

Araban bezala, Gipuzkoan ere Ciudadanosen aurretik jarri da Vox, duela sei hilabeteko emaitzak hobetuta. Botoen %1,88 baino ez du lortu alderdiak herrialdean, eta hazi egin da boto kopuruan, gutxi bada ere: 359 boto gehiago lortu ditu. Gipuzkoako mapari begiratuta, hiriburuan behera egin du Voxek botoetan, ia 200 boz galduta. Donostian, botoen %2,81 eskuratu du, denera 2.857 boto. Kontrakoa gertatu da, ordea, Hernanin, Errenterian eta Irunen. Hiru herrietan gora egin du Voxek apirileko hauteskundeekin alderatuta: Hernanin, 108 bototik 121 botora igaro da; Errenterian, 272 bototik 369ra; eta Irunen, 1.123tik 1.251 botora.

Nafarroan, botoen %5eko langa gainditzea lortu du eskuin muturreko alderdiak, baina eserleku bat eskuratzea oso urrun dauka. Zehazki, botoen %5,6 lortu ditu Voxek, Geroa Bairi koska nabarmena aterata. Abascalen alderdiak 18.656 boto izan ditu Nafarroan, Geroa Baik baino 6.034 boto gehiago. Gainera, apirileko emaitzak apur bat hobetu ditu Voxek, eta hazi egin da zertxobait botoetan (885 boto gehiago). Navarra Sumak galdutako botoen parte txiki bat bereganatu du eskuin muturreko taldeak.

Iruñean, esaterako, Geroa Baik baino 600 boto gehiago ditu Voxek, eta bosgarren indarra da, haren aurretik. Hala ere, apirileko emaitzen aldean, zertxobait behera egin du botoetan, 200 boto inguru galduta. Hazi egin da, berriz, Nafarroako beste udalerri batzuetan: besteak beste, Martzillan 38 boto irabazi ditu (denera 127 boto); Azkoienen 89 boto gehiago ditu (252); eta Tuteran, 189 gehiago (2.223 orotara). Hor du boto gehien.

Igoera handia hiru urtean

Azken hauteskunde deialdietan izandako boto bilakaerari erreparatuta, deigarria da, hala ere, Voxek izan duen hazkundea. Bere programan eskuin muturreko ideologia eraman zuen lehen aldiz Vox alderdiak 2014ko Europako hauteskundeetara. Nazio espainiarraren batasun zatiezinaren defentsa, gobernu bakarra, subiranotasun nazionala gordeko duen parlamentu bakarra, eta autonomien estatua desegitea proposatu zituen, besteak beste. Baina deialdi hartan ez zuen ordezkaritzarik lortu ez Espainian —246.600 boto inguru erdietsi zituen (%1,57)— ezta Hego Euskal Herrian ere —soilik 7.596 boto lortu zituen—.

2016an, berriz, Espainiako Gorteetarako bozetara aurkeztu zen Vox lehen aldiz, eta 47.182 boto lortu zituen Espainian (%0,2), eta horietatik 947 boz baino ez EAEn (%0,08). Nafarroan ez zuen hautagaitzarik aurkeztu. Hauteskunde deialdi horretatik igandeko bozetara hiru urte pasa dira, eta Voxek ordezkaririk lortu gabe jarraitzen du Hego Euskal Herrian. Hala ere, oso adierazgarria da botoetan izan duen hazkundea: 2016an, 947 boto zituen, eta, 2019an, 47.315 boto. Bazterrean, baina haziz.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

EH Baiko zuzendaritza berria, Baionan ©EH Bai

Euskal Herri burujabea helburu, lurralde elkargo berezia aldarrikatuko du EH Baik

Ekhi Erremundegi Beloki

2022-2026 aldirako bide orri politikoa onartu eta ondoko urteetarako zuzendaritza berria hautatu dute ezkerreko mugimendu abertzaleko kideek. «Karrikan eta instituzioetan borrokatzeko» borondatea erakutsi dute, eta EH Bildureko duten hitzarmen estrategikoa «indartu eta berrituko» dutela erran dute.

KEM talde antimilitaristaren ekintza, Bilboko koartelean. ©BERRIA

«Kuartela auzoarena izan arte!»

Imanol Magro Eizmendi

Hiru igeltsero antimilitaristak Bilboko Juan de Garay kuartel militarra eraisteko lanekin jarraitu dute. 6.500 metro koadroko orubea Iralako auzotarren esku gelditu dadin egin dute lan. Ertzaintzak kalteak eragitea leporatu die.

Foro Sozialak antolatutako mahai inguruko partehartzaileak, herenegun, Donostian. ©ANDONI CANELLADA / FOKU

«Aitortzarako bide bat» zabaldu du Poliziaren Biktimen Balorazio Batzordeak

Julen Aperribai

Poliziaren Biktimen Balorazio Batzordeko presidente Juana Balmasedak biktima horien aitortzan batzordeak egindakoa goretsi du. Lan hori trabatzeko mekanismoak martxan direla ohartarazi du.

EH Baiko kideak, uztailean, kongresuaren aurkezpenean. ©GUILLAUME FAUVEAU

Ezkerreko abertzale guziak biltzeko gai izan nahi du EH Baik

Ekhi Erremundegi Beloki

Bihar eginen du lehen kongresua ezkerreko abertzaleen mugimenduak, eta ondoko urteetarako bide orri politikoa bozkatuko dute. «Parte hartze handia» nabarmendu dute

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.