Albistea entzun

Politika orokorreko eztabaida. Taldeen erantzunak

«Herri itunak» zer diren argitzeko exijitu dio oposizioak lehendakariari

Iriartek bost ardatzeko «ongizate itun» bat proposatu du. PSE-EEk energia arloan egin du indar
EH Bilduko bozeramaile Maddalen Iriarte, atzo, Eusko Legebiltzarrean.
EH Bilduko bozeramaile Maddalen Iriarte, atzo, Eusko Legebiltzarrean. RAUL BOGAJO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Iosu Alberdi -

2022ko irailak 23

«Konbultsio handiek markatutako garai historiko» gisa definitu du EH Bilduko eledun Maddalen Iriartek egungo egoera sozioekonomikoa. Izan ere, Ukrainako gerrak gizartean izandako eragina hizpide izan dute talde parlamentario guztiek, eta hari zein oinarrizko beste zenbait gairi itunen eta akordioen bidez erantzuteko prest agertu dira. Itunak urrun daude, ordea, autogobernuari dagokionean.

Itunak egiteko proposamenak aurkeztu dizkio EH Bilduk Jaurlaritzari. «2016tik egin dudan moduan», Iriarteren esanetan. Zehatzago esanda, «ongizate itun» bat proposatu du, bost ardatzetan banatua: etxebizitza arloan «posizio komunak» adostea; zerga erreforma bat gauzatzea; enpresen irabazien banaketa birpentsatzea; Osasun Sistema Publikoa indartzeko egiturazko neurriak hartzea; eta energia itun bat negoziatzea. Azken horri dagokionez, Iriartek Urkulluri exijitu dio ez dezala egungo krisia «pasatuko den krisi baten» eran tratatu, eta gogoratu dio «baliabide fosil merkeen aroa» bukatu dela. Hala, esan du «arnas luzeko estrategia energetiko bat» behar dela. «Herri akordioak egiteko aukerak baldin badaude, EH Bildu hor egongo da», gehitu du Iriartek, eta Urkulluri eskatu dio argitzeko harentzat zer diren «herri itunak».

Atzera begirakoan, PSE-EEko idazkari nagusi Eneko Anduezak azaldu du legealdiaren lehen bi urteetan ezarritako helburuak bete dituela gobernuak. Eta argi ditu etorkizunekoak ere. Jaurlaritzaren lehen helburua aurrekontuak dira, Anduezaren hitzetan. Baina, era berean, erronka nagusia energia plan bat garatzea da: «Trantsizio energetikoak ez du atzerapenik onartzen». Harekin batera, Memoria Historikoaren, Mugikortasun Jasangarrirako eta Hezkuntza legeak ere aipatu ditu.

Elkarrekin Podemos-IUk ere itunak izan ditu hizpide, baina, Miren Gorrotxategi eledunaren hitzetan, horiek ezin dira «eslogan» hutsetan gelditu, eta horiek zerbitzu publikoak «indartzeko» erabiltzeko eskatu du.

Hiru gai nagusi tratatu ditu Gorrotxategik. Batetik, Jaurlaritzak Hezkuntza itunari emandako garapena kritikatu du. Osasungintzan, gobernuaren «murrizketek» akordio bat ezinezko egiten dutela azaldu du. Eta energiari dagokionez, energia enpresa publiko baten defentsa egin du. Iñigo Martinez koaliziokideak, berriz, aberastasunaren banaketan jarri du arreta, eta Lurra eta herritarrak erdigunean jarriko dituzten politikak eskatu ditu.

PP+Ciudadanos-eko Carlos Iturgaizek Jaurlaritzari zuzendutako kritikak Espainiako Gobernuari egindakoekin tartekatu ditu, uste baitu Urkullu eta EAJ «Espainiaren historiako presidente txarrena» babesten ari direla. Halere, Iturgaizek «eskua eskaini» dio Urkulluri, eta zerga murrizketa bat proposatu dio.

Haratago, EAEko PPko presidenteak hezkuntza eta energia arloetako balizko akordioak kritikatu ditu. Lehena, «inposizio linguistikoa» nagusitzen delakoan. Bigarrena, Sanchezen mesedetan egingo delakoan, eta Europako eskaeren kontra doalakoan.

Voxeko Amaia Martinezek, berriz, eskuin muturreko alderdiaren ohiko gaitegia izan du ardatz: «euskararen inposizioa», ETA eta Espainiaren batasuna.

Urkulluren ardura izan da denei erantzutea, baina EAJko eledun Joseba Egibarren laguntza ere izan du. Jeltzalearen esanetan, egindako «akatsak» onartzeko prest daude. Egibarrek Iriarteren hitzei erantzuten pasatu du bere hitzartzearen zati handi bat, eta hari zuzendu zaio esateko estatu gisa «behar den bezala» jarduteko beharrezkoak direla autogobernu «hobea» eta «estatu egiturak», eta EAEk, lurralde txikia izanik, beharrezkoa duela gainerakoekin elkarlanean aritzea.

«Aitortzen dugu»

Izatez, autogobernuarena izan da talde parlamentarioek tratatutako gai nagusietako bat. Gernikako Estatutuari buruz, hura betetzeko «behin eta berriz» eskatzeak «lotsa» ematen diola azaldu du Egibarrek. Baina estatus berriaz mintzo direnei Ibarretxe planaren ibilbidea gogoratu die, eta halako ekinbideek aurrera egiteko dauden zailtasunak berretsi: «Aitortzen dugu Sanchezek ez digula kasu egiten».

Iriartek, berriz, aurrez aipatutako akordio horiek guztiak burujabetzara bidean egin behar direla nabarmendu du, gehitzeko EH Bildu prest dagoela behar den eragileekin hitz egiteko. Eragile horietako bat da Elkarrekin Podemos-IU, eta Gorrotxategik ere atea ireki dio autogobernu ponentziari ekiteari, betiere hura «bizitza duinak» bermatzeko erabiltzen bada.

Anduezak estatutua betetzeko geratzen diren eskumenetan jarri du arreta, eta Moncloaren egutegiak izandako atzerapenei garrantzia kendu die: «Espainiako Gobernuak jakinarazi du negoziazio fase berri bat hasteko une egokia dela».

Iturgaizek, berriz, jeltzaleei kritikatu die estatutuak jasotako eskumenen eskualdaketa Espainiako aurrekontuen inguruko negoziazioekin lotu izana.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Beatriz Artolazabal, Zaballako espetxean egindako ekitaldian, atzo. ©RAUL BOGAJO / FOKU

Araba, Bizkai eta Gipuzkoan presoen laurdenak hirugarren graduan daude

Iosu Alberdi

Eusko Jaurlaritzak graduz aldatutako 457 presoetatik 25 «ETArekin lotuta» kartzelatutakoak dira
Garikoitz Aspiazu Auzitegi Nazionalean deklaratzen, hilaren 13an. ©Fernando Villar, EFE

ETAren 2002ko atentatu batean parte hartzeaz absolbitu dute Garikoitz Aspiazu, froga faltagatik

Uxue Rey Gorraiz

2002an Bilbon izandako atentatu bat egin izana egotzita epaitu dute Espainiako Auzitegi Nazionalean; bonba-auto bat lehertu zen, eta hainbat zauritu eragin. Aspiazuk ukatu egin zuen atentatuan parte hartu zuela.

Gaurko ekitaldiko une bat. ©BERRIA

Omenaldia egin diote Katalunian Txikiri, Guardia Zibilak fusilatu zuen lekuan

Berria

Besteak beste, Txikiren anaia Diego Paredes eta EH Bilduko Iñaki Ruiz de Pinedo mintzatu dira ekitaldian

Ortuzar, Forondan bildurikoei mintzatzen. ©Jaizki Fontaneda / FOKU

«Ez Sanchez ez Feijoo: Euskadi» mezua aireratu du EAJk Alderdi Egunean

Berria

Iñigo Urkullu EAEko lehendakaria, Andoni Ortuzar alderdiko burua eta EGIko Bea Berlanga mintzatu dira Forondako ekitaldian

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...