ZUZENDARIEN GALEUSCA

Galiziarrak, hizkuntzarengatik

Maria Obelleiro - 'N˛s Diario'-ko zuzendaria

2020ko azaroak 22

Estaturik gabeko nazioen hizkuntza ofizialei espainieraren aldean egiten zaien diskriminazioak zerikusia du Franco hil eta gero instituzionalizatutako erregimen politikoaren izaerarekin. 1978ko legegileek berek ez zuten ezbairik izan: estatus berezi bat ezarri zioten hizkuntza bakoitzari, eta tratu asimetriko bat ezarri zuten, arau konstituzionalaren hitzetan finkatua, gerora Auzitegi Konstituzionalak espainieraren mesedetan interpretatu izan duena. 1986an, jurisdikzio organo horrek zalantza izpirik gabe arrazoi eman zion Domingo Garcia Sabell-i, PSOEren gobernuak Galizian zuen ordezkari eta Galizieraren Errege Akademiako presidente izandakoari, esanez galizieraz jakitea ez zela nahitaezkoa.

Espainieraren aldean galizierak duen egiturazko parekotasun falta horri mesede egin izan diote Alderdi Popularrak Galiziako Gobernuan eginiko politikek. Hizkuntzaren atzerakadari eta hiztunen galeraren datuei erreparatuz gero, ez dago zalantzarik; Galiziako Xuntaren mendeko organismo batek, IGE Galiziako Estatistika Institutuak, argi eta garbi erakutsi du 15 urtetik beherako galiziarren %24k ez dutela ez hitz egiten ez idazten galizieraz. Hizkuntza horren egoerak eta gai horren inguruan gobernuak agertu izan duen jokabideak kezkaturik, Europako Kontseiluak salatu egin behar izan zuen Xuntaren hizkuntza politika, eta eskatu zion ┬źGalizian galiziera irakasteko dauden mugak kentzeko┬╗.

Hala ere, espainieraren osasuna da Feixoo presidentearen gobernuaren kezka, eta, azkenaldian, estaturik gabeko nazioen hizkuntza ofizialen ┬źinposizio┬╗ politikak salatzeko darabil artilleria astuna hein hain batean. Alderdi Popularraren diskurtsoa koherentea da bere diseinu politikoarekin, Espainiaren kontzepzio jakin baten zerbitzuan egindako diseinu horrekin. Helburua zera da, eragoztea espainiera ez diren beste hizkuntzen erabilera normalizatzea eta leheneratzea zein bere lurraldean, konbentziturik baitaude hizkuntza kontzientzia zenbat eta handiagoa izan orduan eta handiagoa dela nazio kontzientzia ere, eta, gure kasuan, are handiagoa galiziar garelako kontzientzia. Haiek argi daukate, Castelaok bezala: ┬źOraindik galiziarrak bagara, hizkuntzaren amorez eta graziaz gara┬╗.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna