Albistea entzun

LEKU-LEKUTAN

Hungaria eta Polonia, banatuta

Olatz Arrieta -

2022ko maiatzak 29

Azkenean martxan dago Polonia eta Hungaria sasidemokraziei EB Europako Batasunaren diruarekin ematen zaien sustengu ekonomikoa ahultzeko instrumentua. Hungariaren kasuan, Viktor Orban herrialdeko presidenteak hauteskundeak irabazi ostean aktibatu zuten. Bruselaren dirua zuzenbide estatuaren bermearekin baldintzatzen duen tresna Poloniari momentuz ez diote aplikatuko. Polonia ez da bat-batean demokratikoagoa bihurtu, baina Ukrainako gerraren testuinguruan zuzenbide estatuaren bigarren maila batean geratu da.

Aldaketak ere egon dira. Bruselak Poloniari sistema judizialean eskatzen dizkion aldaketa batzuk onartu ditu aste honetan Poloniako Parlamentuak. Ukrainako gerrako errefuxiatu gehien hartu dituen estatua bihurtu eta gero, behar ekonomikoak handitzen ari dira Poloniarentzat, eta diru gehiago behar du Bruselatik datorren urteko hauteskundeetara begira krisi ekonomikoa samurtzeko.

Gainera, Varsoviak badaki askok ez luketela ulertuko Polonia zigortzea Ukrainako errefuxiatuen alde eta Errusiaren aurka erakusten ari den jarrera irmoaren aurrean. Ezustekorik ez bada, datorren astean Ursula von der Leyen Poloniara joango da, argi berdea emateko herrialdeari orain arte ukatu zaizkion Next Generation funtseko 36.000 milioi euroren laguntzei.

Hungariak, berriz, Next Generation funtsetik dirurik jaso gabe jarraitzen du, eta Bruselaren diruaren bila ari da. Errusiarekiko deskonexio energetikoa aukera paregabea da horretarako. Orbanen gobernua Errusiarekiko deskonexio energetikoarekin eta petrolio enbargoarekin egiten ari da presio nahi duena lortzeko. Petrolio enbargoaren proposamena aurkeztu zenean, Maiatzaren 4an, Budapestek esan zuen 750 milioi euro beharko zituela epe laburrera, bere petrolio azpiegiturak egokitzeko. Azken egunetan, epe luzera gutxienez 15.000 milioi beharko dituela azpimarratu du.

EBk zuzenbide estatuaren tresna aplikatu behar die diru laguntza berri guztiei, eta Hungariak ez du pausorik eman eskatzen zaizkion hobekuntza demokratikoetan. Momentuz 2.000 milioi euro daude bakarrik aurreikusita ekialdeko herrialde guztientzat, eta Hungariak oraindik itxita daukan Next Generation funtsetik bideratuko litzateke diru hori.

Aurreikuspenen arabera, egoera ekonomikoak nabarmen egingo du okerrera Europa ekialdean. Datorren krisi larriari begira, kontrola areagotzeko larrialdi egoera ezarri du Hungariako Gobernuak. Ikusteko dago, krisi ekonomikoak behartuta, Budapestek Bruselatik eskatzen zaiona egingo ote duen, ustelkeriaren, independentzia judizialaren eta prentsa akastasunaren alorretan.

Petrolio eta gas deskonexioa trantsizio eperik gabe eta Bruselaren diru laguntzarik gabe egitea suizidio politikoa eta ekonomikoa litzateke Orbanenentzat. Petrolio eta gas merkea dira Orbanen gobernuaren politika klientelistaren zutabe nagusietako bat.

Errusia autokratikoa zigortzeko, EBk ezin du jarraitu autokraziak indartzen diru laguntza gehiagorekin. Zuzenbide estatuaren tresna erabili behar du. Une aproposa da horretarako, presio ekonomikoa nozitzen aritzeaz gain, Hungaria eta Polonia haserretu egin direlako. Errusiaren kontrako neurri gogorrenak kritikatuz, Orban errusiazaleak Polonia urrundu du.

Bikote autoritarioaren banaketa poztasunez hartu dute Bruselan. Hungariaren eta Ukrainaren arteko harremanak hobetzen ez badira, eta Orbanek Putin urruntzen ez badu, kaltea behin betikoa izan liteke Varsoviaren eta Budapesten arteko harremanetan. Hungaria EBren zigorrik sendoenarekin zigortzeko bidea erraztuko litzateke beharbada. Hungariari, itunen Europako Itunaren 7. artikulua aplikatuta, EBko erabakietan bozkatzeko eskubidea kentzen bazaio, neurri horren kontrako betoa ipiniko duela esan du beti Poloniak. Ukrainako gerrak aurreikusten ez ziren aldaketa ugari ekarri ditu, eta oraindik ez ditugu guztiak ikusi.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Raila Odinga presidentegaiaren jarraitzaileak, Nairobin. / ©Daniel Irungu, EFE

William Rutok irabazi ditu Kenyako presidentetzarako hauteskundeak

Arantxa Elizegi Egilegor

Hauteskunde Batzordeko zazpi kideetatik lauk uko egin diote emaitzak onartzeari. Raila Odingaren jarraitzaileek protesta egin dute batzordeko kideak bilduta dauden hotelaren atarian.

Nicola Sturgeon lehen ministroa, Eskoziako Parlamentuan. ©FRASER BREMNER/SCOTTISH DAILY MA

Hilekoarentzako produktuak doan banatuko ditu Eskoziak gaurtik aurrera

Berria

Gaur sartu da indarrean Hilekoarentzako Produktuen Legea, Eskozian. Udalek eta eskolek banatuko dituzte tanpoiak eta konpresak, eta eskatzen dituen ororentzat eduki beharko dituzte eskuragarri, doan.

Guayaquil hirian igande goizaldean izandako atentatua. ©Guayaseko gobernua.

Bost lagun hil dituzte Ekuadorren, lehergailu batekin egindako atentatuan

Hodei Iruretagoiena

Ekuadorko Gobernuak salbuespen egoera ezarri du Guayaquil hirian, 30 egunerako, «hiria babesteko eta kontrola berrezartzeko beharrezko neurri guztiak» hartzeko.

Israelgo Polizia, atzo, Jerusalem ekialdean. / ©Abir Sultan, EFE

Palestinar bat hil du tiroz Israelgo armadak

Arantxa Elizegi Egilegor

Jerusalem ekialdean egindako sarekada batean hil dute 21 urteko gizonezkoa.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.