Albistea entzun

PENTSALDIAN

Azukrearen gatibu

Felix Zubia - Donostia ospitaleko ZIUko medikua

2022ko apirilak 19

Azukrea da gure gorputzaren erregai nagusia, garun eta muskuluentzat bereziki. Euren funtzionamendu egokirako ezinbestekoa da, eta azukre kantitatea maila batetik behera jaisten bada, kalte larriak agertu litezke.

Pankrea da azukre maila egokiak mantentzeaz arduratzen den organoa. Azukre gehiegi badugu, intsulina jariatzen du, zeluletara sartu dadin; eta alderantziz, azukre mailak jaisten badira, glukagoia jariatuko du, azukre gehiago izan dezagun.

Elikaduraren bidez, azukrea bi eratara iritsi liteke gure gorputzera. Batetik, molekula handien bidez, polisakarido deituak. Gorputzak digeritu egin behar ditu, zati txikiagotan egin, xurgatu eta aprobetxatu ahal izateko. Prozedura hau pixkanaka gertatzen denez, azukre mantso izena ere ematen zaie, eta osasungarrienak dira, pankrearen lana modu konstantean gertatzen delako. Modu naturalean azukrerik gehienak molekula handitan agertzen dira, barazki, eltzeko edo zerealetan esaterako. Bestetik, molekula txikitan iritsi liteke azukrea, monosakarido edo disakarido deituak. Ez dute digestiorik behar, eta berehalakoan iristen dira hesteetatik odolera, erabilgarri izanez. Azukre azkar ere deitzen zaie, eta kantitate handitan hartuz gero, pankreari lan nekezagoa eragiten diete, intsulina kantitate handiagoak sortu behar dituelako. Azukre azkarren gehiegizko kantitatea obesitateari eta II motako diabetesaren garapenari lotua dago, gure artean osasun arazo larri bihurtzen ari dena.

Naturan oso gutxitan topatzen ditugu azukre azkarrak, ezti edo fruta batzuetan ez bada, eta bat-bateko energia iturri izaki, gure garunak eta gorputzak bilatu egiten ditu. Horregatik gara denok gozo-zaleak, geure senean dago, modu handi edo txikiagoan. Baina elikaduraren industriak azukre azkarren ugaltzea ekarri du, naturari kontra eginez: gozokiak, freskagarriak, txokolatea... Aipatu dugun moduan, azukre azkar hauek gustatu egingo zaizkigu ia beti, eta adikzio maila bat ere eragin dezakete, estres egoeretan bereziki, garunari azukre azkarren sarrera atsegingarri zaiolako.

Elikaduraren industriak, hau jakinda, azukre azkarrak erabiltzen ditu gehigarri moduan, euren produktuak atseginago egiteko, eta adikzioa eragiteko. Berez azukre azkarrik behar ez luketen produktu askori gehitzen dizkiote inolako beharrik gabe, eta obesitatea eta diabetesa garatzea errazten dute. Ez noa markarik ematera, baina oso ezagunak zaizkigun produktu askok behar ez luketen azukrea dute. Nahi duenak www.sinazucar.org helbidean begiratu ditzake.

Ezinbestekoa zaigu kontsumitzaileoi hau ezagutzea, eta babestuko gaituen legedia garatzea. Daukagun obesitate zabaldua ez da gure ohituren ondorio bakarrik, industriaren erabaki jakin baten emaitza ere bada. Azukrearen gatibu izan gaitezke, ibili gaitezen adi.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Emakume bat maskararekin paseatzen, Donostian. ©GORKA RUBIO/FOKU

COVID-19arekin hildakoak eta positibo eman dutenak gutxituz doaz etengabe

Jone Arruabarrena

Astetik astera, nabarmen jaisten ari dira kopuruak; oraingoan, 31 hildako izan dira, eta 1.881 positibo.

Aragoiko kanala. ©Javier Cebollada / EFE

Hilik aurkitu dute atzotik desagertuta zegoen Ribaforadako bizilaguna

Berria

Zaragozako Novallas (Aragoi) herrian aurkitu dute 82 urteko gizonaren gorpua.

Tuterako Santanak, artxiboko argazkian. ©TUTERAKO UDALA

Hil egin da Tuterako entzierro batean larri zauritutako gizona

Berria

74 urte zituen, eta uztailaren 26ko entzierroan zauritu zen.

BU-520 errepideko 2. kilometroa, Burgos ©Google Maps

Hiru gazte hil dira asteburuan trafiko istripuz

Lide Egizala Urteaga

Barakaldoko 20 urteko bi gazte hil ziren larunbat gauean. Igandean, berriz, Astigarragako gazte bat hil zen Pirinioetan, moto istripu batean.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...