Albistea entzun

KRITIKA. Antzerkia

Mindura beltza

<em>Hondamendia</em> antzezlanaren entsegu bateko irudia, Luhuson.
Hondamendia antzezlanaren entsegu bateko irudia, Luhuson. GUILLAUME FAUVEAU Tamaina handiagoan ikusi

Arantzazu Fernandez Iglesias -

2022ko urriak 26

'Hondamendia'

Taldeak: Axut, Artedrama. Zuzendaritza: Ximun Fuchs. Idazlea: Harkaitz Cano. Antzezleak: Ander Lipus, Ane Sagues, Ruth Guimera, Jon Ander Urresti, Maialen Belaustegi, Maite Larburu, Manex Fuchs, Eneko Gil. Bideoa: Maialen Belaustegi. Koreografia: Philippe Ducou. Musika: Maite Larburu, Asier Ituarte. Eszenografia: Fran Dussourd. Argiak: David Bernues. Soinua: Philippe Barandiaran. Teknikaria: Ieltxu Ostolaza. Lekua: Donostiako Gazteszena aretoa. Eguna: Urriak 22.

Zaldibarko zabortegiko luiziak Alberto Sololuze eta Joaquin Beltran langileak desagerrarazi zituen 2020ko otsailean. Hilabeteak eman zituzten familiek gorpuen erreskate lanen emaitzen zain. Urte bereko martxoan, koronabirusaren izurriteagatik itxialdirako aginduak etorri zitzaizkigun. Gertaera horiek gure gertuko errealitate gordina baino ez digute deskribatzen. Eta errealitate gordina izaten ohi da Axut eta Artedrama taldeen teatroarentzat hizpide nagusia.

Bi konpainia horien arteko elkarlanaren dramaturgiaren ezaugarriak berretsi dizkigu Hondamendia-k, baina, oraingo honetan, indarra biderkatuta iritsi zaizkigu. Izan ere, Zaldibarren eta itxialdian gertatutakoak ohiko eszena txiki eta erritmo bizikoetan kontatu dizkigute aktoreen rol txandaketen bitartez; begi bistan izan ditugu jantzien aldaketak eta soinu bandaren exekuzioa; egiaztatu dugu kanta herrikoen zein pop kutsukoen kemena tonua aldatzeko garaian; eta, horrekin batera, antzezle hauek tragediaren muinean umorea txertatzeko duten ahalmena berrikusi dugu. Laburbilduz: haien dramaturgiaren ildo nagusiak mantenduz, Zaldi urdina lanetik esfortzu eszenografikoak nabarmenki gora egin du. Hori dela eta, argiek garrantzi handiagoa dute, pantailak irudiz zein albistez beteta erabili dituzte, eta kaxako hiru paretak zeharkatzen dituzten datek eta esaldiek ñir-ñir egin digute iluntasunetik. Dussourden eszenografiako zuzeneko errotulazioak, audio grabazioek zein bideo deiek urduritasunaren eta informazio faltaren sentsazioa maisuki transmititu digute, aurreko ikuskizunetan baino dantza eta kanta gehiagorekin.

Esanak esan, Hondamendia maila guztietan Axut eta Artedramaren orain arteko lanik anbiziotsuena da, eta badu, gainera, gutxitan ematen den formaren eta narrazioaren arteko erabateko lotura. Ahalegin teknikoak kontakizunaren adarren aniztasunaren eta gure Zeitgeist-aren isla baino ez dira. Zabortegian bizi garela irudikatzeko oholtza arropaz bete izana miretsi dugu, eta, (des)informazio gaindosia adierazteko mezuen proiekzioa ideia bikaina izan dela pentsatu dugu. Ikusleok ulertu dugu komunikabideetan zarata handia dagoela (bisuala zein auditiboa), baina benetako kazetaritzak behera jo duela, esate baterako. Publikoak, estimulu horien aurrean, antsietatea sentitu dezake, eta, horrexegatik, biziki eskertzen dira barreak bideratzen dituzten une umoretsuak. Langile txiletarraren karietara Atacamari buruzko istorioa ezin hobeto ekarri dute, eta, gainera, giro espazialaz zein izarren maparen proiekzioaz gain, arropa-zabortegiaren irudia ere justifikatu ditu.

Amaieran, Hondamendia-ren mindura beltza garbitzeko katarsiak lehenbiziko bukaera ekarri digu. Bigarrena, berriz, antzokitik kanpo, publikoa agurtzeko antzezleen kantak. Zer nahi duzue esatea? Ni banoa bigarren aldiz ikustera.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Bertsolari Txapelketa Nagusiko finalaurrekoa, 2 itzulia: Bilbo

Bilbon erabakiko da zein zazpi bertsolari sailkatuko diren finalerako

Olatz Enzunza

Zazpigarren eta azken finalaurrekoa jokatuko da gaur Bilbon. Aitor Mendiluze Gonzalez, Amets Arzallus Antia, Joanes Illarregi Marzol, Jone Uria Albizuri, Maddalen Arzallus Antia, eta Saioa Alkaiza Guallar arituko dira kantuan. Idoia Anzorandia Kareaga izango dute gai jartzaile.
 

Aitor Mendiluze eta Amets Arzallus, atzo, elkarrekin kantuan, hamarreko txikiko ariketan. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Ez da ate ondoan geratu

Miren Mujika Telleria

Amets Arzallusek Bilbon irabazi ondoren, erabakita gelditu da finala. Harekin batera ariko dira Illarregi, Ibarzabal, Gaztelumendi, Colina, Mendiluze, Martin eta Lujanbio
 ©ARITZ LOIOLA / FOKU

«Beharbada gu ere iraultza bat bizitzen ari gara»

Itziar Ugarte Irizar

Etorkizun hurbilean, Parisen, hiria errefuxiatu klimatikoz beteta dagoenean eta ia jende guztiak errealitate birtualerako betaurrekoak aldean daramatzan inguru batean girotu du idazleak 'Berriz zentauro' eleberria. Agertokiak agertoki, baina, adin ertaineko emakume baten galderak ikusten ditu ardatzean.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.