Albistea entzun

Ion Arretxe

Itzala argitara atera zuen

Duela 32 urte, Guardia Zibilak atxilotu eta Intxaurrondon torturatu zuen Ion Arretxe, Mikel Zabalzarekin batera. Egun haietan jasandakoa zabaltzeko lanean aritua zen azken urteotan. 52 urterekin zendu da.
Arretxe, Zabalzaren omenaldi batean, 2015ean.
Arretxe, Zabalzaren omenaldi batean, 2015ean. JUAN CARLOS RUIZ / ARGAZKI PRESS

Mikel Rodriguez -

2017ko martxoak 19

Betiko aldatu zen Ion Arretxeren bizitza 1985eko azaroaren 26ko goizaldean. Espainiako guardia zibil talde batek etxetik atera zuen, eta bortizki mendi batera eraman. Jo, eta erreka batean burua sartuta torturatu zuten. Lau eguneko amesgaiztoaren hasiera izan zen. Intxaurrondoko kuartelean eduki zuten bi egunez, eta, gero, Madrilen, inkomunikatuta eta torturapean. Carabanchelgo espetxean (Espainia) sartu zutenean jakin zuen berarekin batera atxilotu zutela Mikel Zabalza izeneko bertze gazte bat, eta haren inguruko berririk ez zegoela —torturatuta hil, eta atxiloketatik hogei egunera agertu zen gorpua, Bidasoa ibaian—. Infernu hartatik igaro eta 30 urtera argitaratu zuen Intxaurrondo: la sombra del nogal liburua (Intxaurrondo: intxaurrondoaren itzala; El Garaje Ediciones, 2015), Euskal Herriko tortura zentrorik handienaren itzala argitara ateratzeko. Atzo zendu zen Arretxe, 52 urterekin.

Errenterian (Gipuzkoa) jaio zen, 1964an, eta ibilbide oparoa izan zuen sormenaren munduan: zinemako arte zuzendari gisa jardun zuen, idazle, marrazkilari, baita aktore ere. Guardia Zibilak atxilotu zuenean Arte Ederretako ikasle zen. Zabalzarekin, Idoia Aierberekin eta Manuel Bizkairekin batera atxilotu zuten, eta guztiak torturatu zituzten; Zabalza, hil arte. «Ez nuen Mikel Zabalza ezagutu, baina beti gogoratuko dut Mikel Zabalza, eta maite dut», adierazi zuen Arretxek Zabalzari Garraldan (Nafarroa) egin zioten omenaldian, 2015ean.

Arretxek Intxaurrondon pairatutakoaren testigantzak Euskal Herritik kanpo ezohiko oihartzun mediatikoa izan zuen duela gutxi. Iazko abenduan Espainiako Tele5 kateak telesail bat eman zuen 1980ko hamarkadako Intxaurrondoko kuartelean girotuta. Arretxek, sare sozialen bidez, telesailaren egileei leporatu zien kuartelaren historia zuritzea, eta Espainiako hainbat hedabidetan elkarrizketatu zuten. Duela bi hilabete, liburuaren aurkezpen ekitaldi baten harira, mezu bat idatzi zuen Twitterren: «Estatuaren gezurren aurrean, idatzi, idatzi, zerbait geldituko da eta».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Albiste gehiago

Formatu txikian egin duten arren, lehengoen antzerako irudi bat edo beste utzi du 2021eko Nafarroa Oinezek. ©Jagoba Manterola / Foku

Amaitu da Lizarrako Nafarroa Oinez

Paulo Ostolaza

Bi egunetan egin dute jaia, Lizarrako Ikastolak antolatuta. Eguraldiak lagundu ez duen arren, arazorik gabe bete dute egitaraua. Datorren urtean Tafallako Garces de los Fayos Ikastolak antolatuko du.

Martin Villa, iazko irailaren 3an Servini epailaren aurrean deklaratu ostean, auto barruan. ©JUANJO MARTIN / EFE

Martin Villa, Servinik auzipetua

Arantxa Iraola

Auto batean auzipetu du 1976ko Gasteizko hilketengatik eta German Rodriguezenarengatik

Suhiltzaileak lanean, Gasteizen, artxiboko irudi batean. ©Endika Portillo / Foku

Gizon bat hil da Donostian, taberna batean piztutako sute batean

Berria

Gros auzoko Gure Txoko tabernako sukaldean piztu da sua, goizeko 9:00ak aldera. Taberna itxita zegoen.

Nekane Lekuona. / ©Andoni Canellada, Foku

Minbiziaren ondorioak samurtu nahian umeei

Maria Ortega Zubiate - Gipuzkoako Hitza

Aspanogi elkarteak eskatu berri du protokolo bat ezar dezatela minbizia gainditu duten haurrei jarraipena egiteko. Gaixotasuna gainditu duten haurren %70ek jasaten dituzte ondorioak gerora.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Egin BERRIAlaguna