ARGI ALDIAN

Antzinako B hepatitisa

Asier Fullaondo - Genetika irakaslea EHUn

2018ko ekainak 3

Gaur egun mundu osoan 250 milioi pertsona B motako hepatitisak infektaturik bizi dira, eta urtero milaka hiltzen dira birus horrek eragindako gaixotasunengatik; zirrosia edo gibeleko minbizia, besteak beste. Orain gutxi, Nature aldizkarian, B Hepatitis birusaren inguruko azterketa bat argitaratu dute, baina ez gaur egungo birusaren inguruan, gure antzinako arbasoek pairatu zuten B hepatitis birusaren inguruan baizik.

Gaur egun genomika oso modan dagoen zientzia da eta DNA duen edozer sekuentziatu eta aztertu daiteke. Oraintsu arte, bizirik dauden organismoak sekuentziatu egiten ziren nagusiki eta ezagutza berri asko lortu ditugu modu honetan. Orain dela urte batzuk, ordea, ikertzaile talde askok antzinako DNA laginen sekuentziaziora salto egin dute, hau da, indusketetan aurkitzen diren giza aztarnen DNAren sekuentziaziora. Antzinako lagin horien DNAren sekuentziazioak emandako informazioak gizakiaren eboluzioa nola gertatu den hobeto ezagutzeko balio izan du, beste espezieekin izan ditugun nahasketak zehazteko, gizakiaren migrazioak hobeto ezagutzeko, eta abar. Kasu horietan guztietan, gizakiaren genoma aztertu da, eta orduko gizakien DNA eta gaur egungoa konparatuz, ondorio interesgarri asko lortu dira. Kasu horietan guztietan antzinako eta gaurko sekuentzien konparazioak izan dira ondorioak ateratzeko balio izan duten tresnak; denbora tarte horretan gertatutako DNA aldaketen azterketak informazio interesgarri asko eman digu.

Oraintsu, berriz, ikertzaile talde batek giza sekuentziak aztertu beharrean gizakiaren genomarekin batera dauden birusen sekuentziak aztertzeari ekin dio. Kasu honetan itua B motako hepatitis birusean jarri dute. B hepatitisaren birusa gure zelulen nukleora sartzen da, eta han mantentzen da bere DNA; bertatik partikula birikoak sortuz, gaixotasuna garatuz doa.

Ikertzaile talde honek antzinako gizakien DNA aztertu ondoren konfirmatu du B hepatitisak gizakia infektatzen milaka urte daramatzala, aurretik uste zen bezala. Ikerketa talde hauek beste ikertzaile batzuen lanean oinarritu dira eta sekuentziatuta dauden 200 antzinako giza DNA genomen sekuentzietan B hepatitisaren birusa dagoen edo ez bilatu dute; antzinako hamabi laginetan birusa aurkitu dute, hau da, gizakien %6 infektatuta zeuden. Horrez gain, antzinako birusaren sekuentzia eta egun gizakia infektatzen duen birusen sekuentziak konparatuz, gaur egun Afrikan eta Asian ezagutzen diren birusen antza daukatela behatu da. Beste sekuentzia batzuk, ordea, gaur egungo tximinoek pairatzen duten birusaren antzekoak direla ere nabarmendu dute.

Ikerketa talde honek orain arte ezagutu den antzinako birus zaharrenaren sekuentzia argitaratu du, eta ikerketa esparru berri bat garatzen hasi da antzinako birusen bilaketa. B hepatitisaren birusa aurkitu badugu agian beste hainbat birusen sekuentzia ere aurkitu daiteke, horrek ideia argiago bat emango digularik birusen eta gizakien eboluzioaren inguruan.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

COVID-19aren jarraipen batzordea, Iñigo Urkullu lehendakaria buru dela, atzo Gasteizen. ©JON RODRIGUEZ BILBAO / EFE

Pandemia osoan izan den kopururik handiena zenbatu dute Bizkaian: 402

Olatz Esteban Ezkati

Hego Euskal Herrian 651 positibo izan dira. Hamasei egoiliar eta 36 langile kutsaturik daude Bizkaiko zahar etxeetan. Eusko Jaurlaritzak ez du baztertzen osasun larrialdia berrezartzea

Nekane Murga Osasun sailburua, atzoko agerraldian. ©Miguel Toña / EFE

Etxeratze agindua, zalantzazko muga

Irati Urdalleta Lete

Eusko Jaurlaritzak etxeratze agindua izan du hizpide; hau da, herritarrei eskubidea kentzea ordu jakin batetik aurrera kalean ibiltzeko. Adituek ez dute argi horretarako eskumenik ba ote duen.

Emakume bat, elikagaiak kalean saltzen, Quiton, Ekuadorko hiriburuan. ©JOSE JACOME / EFE

Birusari, errenta unibertsala

Cecilia Valdez

Koronabirusaren pandemiak pobrezia hedatu eta desberdinkeria areagotu duela ikusita, Latinoamerikako zenbait herrialdetan oinarrizko errenta unibertsala eta haren gisako neurriak ari dira aztertzen. Errentarentzako dirua nondik bildu, horixe da erronkarik handienetako bat.

Donibane Lohizuneko plaza, konfinamendu denboran ©Bob Edme

Donibane Lohizuneko ostatu bat hetsi dute

Ekaitz Etxamendi

Pirinio Atlantikoetako departamenduko prefeturak erabaki du Donibane Lohizuneko (Lapurdi) Le Miam ostatuaren hestea bost egunez, zigor gisa. Neurria beterik, gaur ireki dute berriro.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna