Albistea entzun

Hiru murgiltze ikasgelarentzat baiezkoa, eta batentzat ezezkoa

Hezkuntza Ministerioko departamenduko kontseiluak hilaren 6an emanen du azken hitza

Ortzaizeko eskolan agerraldia egin zuten atzo eragile eta hautetsiek, murgiltzea hedatzearen alde.
Ortzaizeko eskolan agerraldia egin zuten atzo eragile eta hautetsiek, murgiltzea hedatzearen alde. GUILLAUME FAUVEAU Tamaina handiagoan ikusi

Oihana Teyseyre Koskarat -

2021eko irailak 1 - Ortzaize

Hiru murgiltze esperimentazio irekitzearen aldeko iritzia eman du Bordeleko (Okzitania) Akademia Ikuskaritzak. Hala, Ortzaizeko (Nafarroa Beherea) eta Idauze-Mendiko (Zuberoa) eskola publikoetan eta Aiherrako (Nafarroa Beherea) eskola pribatuan euskarazko murgiltzea zabaltzen ahalko dute datozen egunetan. Gainera, Donapaleuko (Nafarroa Beherea) eskola pribatuan murgiltzea ama eskolako azken urtera arte hedatzea onartu du. Aldiz, murgiltzea ezartzea galdetzen zuen Larraineko eskolari (Zuberoa) ez dio baimenik eman.

 

Dena den, erabakia ez da ez ofiziala, ez behin betikoa. Azken hitza irailaren 6an emanen du Frantziako Hezkuntza Ministerioko departamenduko kontseiluak. Alta, eskola sartzea ostegunean eginen dute Ipar Euskal Herriko ikasleek; ordurako, beraz, ez da ofizialki zehaztua izanen zein diren murgiltze esperimentazio berriak.

Ikuskaritzaren oharra jasota, murgiltze ereduaren aldeko eragile hainbatek agerraldia egin zuten atzo Ortzaizeko eskola publikoan, beste eskoletako herrietako hautetsiekin batera. Iazko ikasturte bukaeratik galdegina zuten murgiltzea Ortzaizeko, Aiherrako, Idauze-Mendiko eta Larraineko ikastetxeetan, baina, Frantziako Kontseilu Konstituzionalak Molac legea partez zentsuratu zuenetik, dilindan da murgiltze eredua, Frantziako Konstituzioaren kontrakoa zela ebatzi baitzuen.

Hautetsien kezka

Horiek horrela, hautetsiek salatu dute ez dutela jaso akademia ikuskariak herenegun hartutako erabakiaren baieztapen ofizialik. Larraineko auzapez Jean Dominique Iriartek, gainera, salatu du herriko eskolak ez duela murgiltze esperimentazioa irekitzeko baimenik ukan: «Lortu arte segituko dugu», hitzeman du. Ikuskaritzak zehaztu du Larraineko eskolaren kasuak «lanketa gehiago» behar duela, ama eskolatik bosgarren urtera arte ikasgela bakarrean biltzen direlako ikasleak. Halere, hautetsiek elkarlanean segitzeko borondatea erakutsi dute: «Elkarrekin abiatu borroka elkarrekin eramanen dugu bururaino».

Ortzaizeko auzapez Jean-Marc Ozafrainek, berriz, salatu du ikuskaritzak murgiltze ereduaren irekiera ama eskolako lehen urtearentzat onartu duela, baina ez dela segurtatua urte guzientzat. Kezka horien harira, Antton Kurutxarri EEP Euskararen Erakunde Publikoko lehendakariak esan du bere informazioen arabera akademia ikuskariak laster ematekoak dituela gainerako xehetasunak: ama eskolako lehen urtean bakarrik irekiko duten ala ez, baita Larraineko kasuari buruzko argibideak ere.

Bermeak murgiltzearentzat

Kontseilu Konstituzionalak murgiltzea konstituzioaren kontrakotzat jo zuenetik, erreakzio soka luzea izan da. Frantziako Gobernuaren inguruan ere bazterrak inarrosi zituen ebazpenak, eta txosten batean ondorioak aztertu eta proposamenak egiteko eskatu zion diputatu talde bati Jean Castex Frantziako lehen ministroak. Uztailean argitaratu zuten txostena, eta Eskolim hizkuntza gutxituen irakaskuntzarako sareak «dezepzio handi bat» bezala ikusi zuen. Atzo, hautetsiek aurreratu zuten zirkular bat ateratzekoa dela Frantziako Gobernua irail bukaeran; haien ustez, «goizegi» da oraino zirkularraren edukia zein izanen den jakiteko.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Albiste gehiago

Formatu txikian egin duten arren, lehengoen antzerako irudi bat edo beste utzi du 2021eko Nafarroa Oinezek. ©Jagoba Manterola / Foku

Amaitu da Lizarrako Nafarroa Oinez

Paulo Ostolaza

Bi egunetan egin dute jaia, Lizarrako Ikastolak antolatuta. Eguraldiak lagundu ez duen arren, arazorik gabe bete dute egitaraua. Datorren urtean Tafallako Garces de los Fayos Ikastolak antolatuko du.

Martin Villa, iazko irailaren 3an Servini epailaren aurrean deklaratu ostean, auto barruan. ©JUANJO MARTIN / EFE

Martin Villa, Servinik auzipetua

Arantxa Iraola

Auto batean auzipetu du 1976ko Gasteizko hilketengatik eta German Rodriguezenarengatik

Suhiltzaileak lanean, Gasteizen, artxiboko irudi batean. ©Endika Portillo / Foku

Gizon bat hil da Donostian, taberna batean piztutako sute batean

Berria

Gros auzoko Gure Txoko tabernako sukaldean piztu da sua, goizeko 9:00ak aldera. Taberna itxita zegoen.

Nekane Lekuona. / ©Andoni Canellada, Foku

Minbiziaren ondorioak samurtu nahian umeei

Maria Ortega Zubiate - Gipuzkoako Hitza

Aspanogi elkarteak eskatu berri du protokolo bat ezar dezatela minbizia gainditu duten haurrei jarraipena egiteko. Gaixotasuna gainditu duten haurren %70ek jasaten dituzte ondorioak gerora.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Egin BERRIAlaguna