Noiz sortua: 2019-05-01 00:30:00

Pablo Lorente. Sustrai Erakuntza fundazioko kidea

«Lobby energetikoa ukiezina da»

Bizitza erdia darama Pablo Lorente castejondarrak zentral termikoaren aurka borrokan. Orain arteko epai guztiek arrazoia eman diete, baina administrazioek ez dute zentrala ixteko urratsik egin.
IÑIGO URIZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Ion Orzaiz -

2019ko maiatzak 1

Castejongo zentral termikoaren auzia bide luzeko lasterketa izan da Pablo Lorenterentzat (Castejon, 1969). Sustrai Erakuntza fundazioa sortu aurretik ere, azpiegitura energetiko horren aurkako mugimenduetan parte hartu zuen 1990eko hamarkadaren bukaeran, UPNko agintariak eta Elerebroko arduradunak proiektuaren lehen zirriborroak aurkezten hasi zirenean.

Pozik zaude Auzitegi Gorenaren epaiarekin?

Albiste ona da, baina ez dugu ilusio handirik. Aintzat hartu behar dugu Auzitegi Gorenak hirutan ebatzi duela Castejongo zentralaren kontra, eta, oro har, zazpi direla jada azpiegitura hori legez kanpokoa dela frogatzen duten sententziak. Hortaz, ez gara fio.

Zer esan du Gorenak zehazki?

Zentrala eraiki zutenean, garai hartan indarrean zen ingurumen araudia ez zutela bete; besteak beste, herritik hurbilegi eraiki zuten: lehen etxebizitzetatik 50 metrora eta herriko plazatik 500 metrora. 2012an, legedia aldatu zuten, eta gutxieneko distantzia gordetzeko baldintza kendu. Hori aitzakia gisa hartu zuen Espainiako Industria Ministerioak, zentralaren lizentzia berritu eta proiektua blindatzeko. Horren ostean, Madrilgo Auzitegi Nagusiak esan zuen arrazoia genuela, baina ezin zuela zentralaren aurkako epaia betearazi, 2012ko lege berria eskuan, sententzia adierazpen hutsa zelako. Orain, berriz, Auzitegi Gorenak errieta egin dio Madrilgo epaileari, gogorarazi dio epaia bete beharrekoa dela eta neurriak hartzera premiatu du.

Hortaz, zentrala ixtea beste biderik ez dio utzi...

Hala beharko luke, bai, baina ikusiko dugu. Aurretik ere, enpresak izkin egin izan die kontrako epaiei, administrazioek ez baitiote trabarik jarri. Kondenatua norbanako bat edo enpresa txiki bat izan balitz, administrazioek ofizioz hartuko lukete esku auzian, eta itxiera agindua betetzen dela ziurtatu. Zentrala zigilatu, itxi eta desegin, horiek dira egin beharreko urratsak. Kasu honetan, ordea, ez da halakorik egin.

Zergatik ez?

Borroka ez delako enpresa baten aurkakoa bakarrik, energiaren lobby erraldoiaren aurkakoa baizik. Eta lobby hori ukiezina da. Isunak eta zigorrak ezartzen dizkietela? Eta zer? Bi hilabeteko argindar fakturekin ordaindu ditzakete. Eta administrazioak ere otzan azaltzen dira botere horren aurrean. Castejonen auzian, Nafarroako nahiz Espainiako gobernuak eman dituzte zentrala eraikitzeko baimen administratiboak, eta orain atzera eginez gero, enpresak kalte-ordainak eskatuko lizkieke.

Oso kritikoa zara administrazioek auzi honetan izandako jokabidearekin...

Alde batetik, Espainiako Gobernuak ardura zuzena dauka energia eredu jakin bat ezartzeko garaian, eta, bestetik, Nafarroako Gobernua arduratu da udalei eskuduntzak kentzeaz, gisa honetako azpiegiturak eraiki ahal izateko. Bereziki mindu gaitu egungo Nafarroako Gobernuaren jarrerak, itun programatikoa sinatu zuten lau indarretatik hiruk bat egin baitzuten zentral termikoen aurkako aldarriarekin, baina ez dira gai izan Castejongoa geldiarazteko. Entzungor egin diete gure eskaerei.

Zeintzuk dira ziklo konbinatuko zentral baten ezaugarriak?

1990eko hamarkadan arrakasta handia lortu zuen teknologia horrek, eta Espainian, Jose Maria Aznarren gobernuak bultzada eman nahi izan zion, energiaren sektorearen liberalizazioaren arrimura. Badu abantaila bat: ikatza edo fuel olioa baino energia garbiagoa da, baina horrek ez du esan nahi kutsatzen ez duenik, ezta hurrik ere! CO2 eta berotegi efektua eragiten duten gasak isurtzen ditu atmosferara.

Noiz hasi zineten zentralaren kontra antolatzen?

1997. urteko udan etorri zitzaizkigun Castejongo alkate Javier Sanz Carramiñana, PSNkoa, eta garai hartako Nafarroako Gobernuko Ingurumen kontseilari zen Javier Markotegi, UPNkoa, proiektuaren nondik norakoak bizilagunei azaltzera. Tira, azalpena baino gehiago, propaganda ekitaldia izan zen hura: esan zuten zentralaren proiektuak aberastasuna ekarriko zuela, lanpostuak sortuko zituela, Nafarroako elektrizitate hornidura bermatuko zuela eta, are, argindarraren faktura merkatuko zuela!

Eta egia al zen?

Bai zera! Gezur hutsa zen dena. Tira, dena ez: lanpostuak sortu zituzten. Zehazki, alkatearen bi alabak eta suhia sartu zituzten hor. Horrez gainera, milioika euro jaso zituen udalak lanen lizentzia eta zergei esker. Tamalez, zentraletik eratorritako diruak ez zuen asko iraun: alkateak bere agintaldia bukatu zuenerako, 11 milioi euroren zorra zuen Castejongo Udalak, eta Nafarroako langabezia tasa handienetako bat.

Zentralaren zazpi heriotza agiriak

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Covid-19 daukaten gaixoak zaintzen duten bi erizain besarkatzen 55 egun gaixo zeraman gizon bat sendatzean. ©Andoni Lubaki / Foku

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 31.166 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.150 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Osakidetzako langile bat Txagorritxuko laborategi batean lanean. ©Gorka Rubio, Foku

Justizia Auzitegi Nagusiak ebatzi du Osakidetzak arriskuan jarri dituela langileak

Ainhoa Larretxea Agirre - Mikel P. Ansa

Osagileen sindikatuek jarri zuten salaketa, eta ekainaren 16an egin zuten epaiketa. ESK sindikatuak Nekane Murga Osasun sailburuaren eta Osakidetzako zuzendaritzaren dimisioa eskatu du. Osakidetzak, ordea, «positibotzat» jo du ebazpena, epaileak atzera bota dituelako sindikatuen «eskari gehienak».

Jendea paseoan, konfinamendua arintzeko lehen fasean. ©JON URBE/ FOKU

Jaurlaritzak ziurtatu du COVID-19aren agerraldiak «kontrolatuta» daudela

Irati Urdalleta Lete

Beste hamalau positibo eta hiru hildako daude. Jaurlaritzak pentsatu du neurriak areagotuko dituela jende pilaketak «mantenduz eta orokortuz» gero

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna