Vale nikel enpresa Frantziak kudeatzea babestu du FLNKSk

Negoziatu bitartean kontrola Parisek izatea nahi dute Kaledonia Berriko independentistek

Julen Aperribai -

2020ko abenduak 30

Brasilgo Vale enpresak Kaledonia Berrian duen nikel ustiategiaren kontrola «denbora batez» Frantziako Estatuak hartzearen alde mintzatu zen atzo Victor Tutugoro FLNKS Askatasun Nazionalerako Fronte Sozialista Kanakako bozeramailea. Tutugororen eta Frantziako Itsasoz Haraindiko ministro Sebastien Lecornuren arteko bilera baten berri eman zuen Le Monde egunkariak duela egun batzuk. Nikel enpresaren harira Kaledonia Berrian azken asteetan sortu den tentsio giroa baretzeko asmoz elkartzekoak ziren bi agintariak. Tutugorok ez zuen bileraren inguruko xehetasunik eman atzo, baina adierazi zuen Parisekin negoziazioetan ari direla eta datozen egunetan bilera gehiago izango dituztela. Vale enpresak abendu erdialdean iragarri zuen nikel planta Prony Resources partzuergoari salduko ziola, eta espero liteke FLNKS negoziazioetan erabaki hori aldarazten edo atzeratzen aritzea.

Loialistek eta Frantziako Gobernuak hasieratik babestu dute Prony Resourcesen eskaintza, eta Paris prest egongo litzateke finantzazioaren zati bat jartzeko. Kanak indigenek kudeatutako Sofinor kooperatibak ere egina zuen eskaintza bat, baina atzera bota zuen Valek. Horrek kanak indigenen eta independentisten protestak eragin zituen, eta areagotu egin ziren gerora, Valek enpresa eroslea zein zen publiko egin zuenean. Nikel plantaren aurkako sabotaje ekintza bat ere izan zen, duela astebete. Protestariek kalte materialak eragin zituzten, eta planta ebakuatu behar izan zuten.

Herrialdeko diru iturri nagusiena da nikela, turismoarekin batera, eta baliabide hori ustiatzen duen planta handienaren salerosketak areagotu egin du loialisten eta independentisten arteko gatazka. Frantziaren mendeko uhartea da Kaledonia Berria, eta bi independentzia erreferendum egin dituzte azken bi urteetan: 2018an eta aurtengo urrian. Frantzian jarraitzearen aldekoak gailendu dira bi kasuetan, baina aldea txikitu zuten independentistek urrian egindakoan.

1998ko Noumeako akordioak hirugarren erreferenduma egiteko aukera ematen du, eta hala egingo dute 2022an Kaledonia Berriko Kongresuaren heren batek horren alde egiten badu.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Bidaiari gutxi batzuk Londresko Heathrow aireportuko korridore batean, iragan astelehenean. ©NEIL HALL / EFE

Birus mugagabea nola mugatu

Julen Aperribai

Erresuma Batuak eta Europako Batasuneko zenbait herrialdek bidaiarien mugimenduak murrizteko eta kontrolatzeko neurriak zorroztu dituzte, koronabirusaren aldaera berrien hedapena galarazteko. Txertoa jaso izana herritarren joan-etorriak baimentzeko irizpidetzat hartzea proposatu du Greziak.

«Ezin zaio kasuen igoera, itsu-itsuan, aldaera berriari soilik egotzi»

«Ezin zaio kasuen igoera, itsu-itsuan, aldaera berriari soilik egotzi»

Julen Aperribai

Imazek dioenez, Erresuma Batuan atzemandako birusaren aldaera izan da transmisioa azkartu duten faktoreetako bat, baina ez bakarra. Haren arabera, ospitaleratzeak etengabe hazi dira herrialdean, azaro amaieratik.

Varanda koroa, 2017an, Xuxako katedralean; bi aldiz bonbardatu dute. ©J. C. V.

Gutunik ez Xuxatik

Joan Cabases Vega

Libanon, milaka armeniar negarrez ari dira Azerbaijanen kontra porrot egin dutela-eta Karabakh Garaiko gerran, eta atzerapausotzat daukate beren existentziaren aldeko borrokan.
Pakistanen Shaheen-2 misil nuklearraren artxiboko irudia. ©EFE

Arma nuklearrak debekatzeko ituna indarrean sartu da gaur, 51 herrialdetan

Gorka Berasategi Otamendi

Ez dute hitzarmena sinatu arma nuklearrak dituzten herrialdeek. AEBek Errusiarekin duten akordio nuklearraren berritzea negoziatuko dute; otsailaren 5ean amaituko da.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna